‘De onmogelijkheid van het beroep wordt niet erkend in de manier waarop de zogenaamde experten over onderwijs praten’, schrijft leerkracht Kobe Van Severen. Hij hoopt dat het beleid meer vertrouwen zal stellen in de manier van de mensen die dagelijks voor de klas staan.
Beste minister Demir
Sinds uw aantreden als minister van Onderwijs profileert u zich als de minister die schoon schip maakt. U schaft af, u verbiedt en u eist discipline. U gebruikt uw macht waar dat kan, maar ook waar dat niet kan. Dat laatste blijkt uit de berichtgeving waarin het kennisrijk curriculum zich toont als een kennissenrijk curriculum. Laat ons naïef noch moralistisch zijn over dergelijke onregelmatigheden. Handjeklap hoort bij de hondenstiel die politiek en beleid heten. Lees er Het uur van de wolven van Giuliano da Empoli op na.
Terug naar uw dadendrang en voortvarendheid. Wordt het geen tijd om de onderwijsexpert af te schaffen? U kent de figuur wel: een positie aan de universiteit of hogeschool, vaak een eigen boek in de boekhandel en nog vaker geen enkele ervaring met een middelbare of lagere school op vrijdagnamiddag. Vervolgens reduceren deze “experten” onderwijs tot een toegepaste versie van het domein waarin ze gespecialiseerd zijn. Onderwijs vervelt tot toegepaste neurologie, toegepaste motivatiepsychologie of toegepaste leertheorie.
De expert wringt zich aan tafel door met veel poeha een open deur in te trappen: herhaling zorgt voor automatisering, gemotiveerde leerlingen studeren beter, kennis (van de onderwijstaal) is essentieel,…
Geen enkele leerkracht zal deze uitspraken ontkennen en toch zal het merendeel van de leerkrachten diep zuchten. Wat onze onderwijsexperts voor elkaar krijgen is ongezien: het is alsof een brandweerexpert brandweerlui vertelt dat zuurstofgas de brand zal aanwakkeren.
Het onderwijsveld – te brave mensen die academische autoriteit te makkelijk vertrouwen? – pikt dit blijkbaar, en houdt zich vervolgens bezig met tipjes en trucjes, die ontkennen dat lesgeven in het leerplichtonderwijs een ambacht, een praktische kunst is. Per definitie moet je hier zelf je weg in vinden en kan je nooit zomaar richtlijnen overnemen.
Net zoals politiek is het een stiel die niet te vatten valt in procedures, want de omgeving is te veranderlijk en nooit duidelijk (onderwijsvormen, type school, vakken, leerlingen, grootte van de klas, moment van de dag,…). Net zoals politiek is het een stiel waar je je handen vuilmaakt en op je smoel zal krijgen.
Deze moeilijkheden typeren het leerplichtonderwijs en het is een illusie dat het zonder deze moeilijkheden kan. Op dit punt bevindt zich dan ook het gezucht van dAH e leerkracht. De onmogelijkheid van het beroep wordt niet erkend in de manier waarop de zogenaamde experten over onderwijs praten.
De enige uitweg voor leerkrachten bevindt zich dan ook in het getuigen over de job tegenover andere leerkrachten. En dan gaat het helemaal niet over tipjes en trucjes, maar over voorbeelden, visies en ideeën die inspireren om je eigen taak telkens opnieuw uit te vinden.
Ik begrijp dat het moeilijk wordt om op korte termijn korte metten te maken met de onderwijsexperts. Maar zou u ons dan op zijn minst kunnen vrijwaren van het gratuite gepalaver en ons vertrouwen schenken in ons eigen ambacht? Leerlingen lijken soms onvoorstelbaar, maar aan onderwijs zonder leerlingen en zonder school valt al helemaal niet te beginnen.
Met vriendelijke groeten
Kobe Van Severen, leerkracht Nederlands
Kobe Van Severen is leerkracht Nederlands in de tweede graad van de doorstroom- en dubbele finaliteit.