Gesloten centra zijn gevangenissen. Mensen wier enige misdaad het hebben van de verkeerde nationaliteit is, leven er in wat niet anders omschreven kan worden dan ontbering.
Ik zou wel eens willen weten, waarom zijn de wolken zo snel. Misschien dat het een les aan de mens is, die ze leert hoe fictief een grens is. Of misschien is het eenvoudig een engelenspel. Daarom zijn de wolken zo snel.
Jules De Corte zong deze eenvoudige wijsheid jaren geleden. Lang voor de EU haar deportatiemachine verfijnde, lang voor Hamidou werd opgepakt.
Hamidou is ook muzikant. Decennia geleden ontvluchtte hij Guinee. De wolken achterna overleefde hij de moderne slavernij van Libië, de gevangenis van Italië en het illegale opvangbeleid van de Belgische staat. Wie hem hoort spreken, begrijpt hoe idioot de term gelukzoeker is. Geluk is wat we allemaal zoeken en ja: voor wie niks anders heeft, is die zoektocht het enige wat overblijft.
Op 1 december liep Hamidou in Anderlecht rond, de wolken gingen ongestoord verder terwijl de straten er werden afgezet. We doen graag alsof grenzen vastliggen, maar ze zijn zo fictief dat ze overal kunnen worden getrokken waar de macht ze nodig heeft.
Officieel ging de razzia in de Heyvaertwijk om drugsbestrijding, maar ook Dienst Vreemdelingenzaken was aanwezig en hun bus richting het gesloten centrum van Merksplas stond al klaar. Hamidou en tientallen anderen die ‘niet de juiste papieren’ bezaten, werden opgepakt en met de bus weggevoerd. Zijn gsm werd afgenomen en was hij niet toevallig in het bezit van het nummer van een vriend geweest, we hadden radeloos naar hem moeten zoeken en waarschijnlijk gedacht dat hij ontvoerd werd.
Hamidou zit ondertussen meer dan een maand opgesloten. Door stoffige ramen kijkt hij naar de vrijheid van de wolken boven hem. Gesloten centra zijn gevangenissen. Mensen wier enige misdaad het hebben van de verkeerde nationaliteit is, leven er in wat niet anders omschreven kan worden dan ontbering. Soms jarenlang. Met vier op een kamer, slecht en vaak onvoldoende eten en constante controle. Het zijn plekken die verborgen blijven voor de samenleving. De weinige verhalen die naar buiten komen, getuigen van angst en vernedering.
Waar Hamidou heen zal gaan, is onduidelijk. Gedwongen gedeporteerd naar zijn vaderland dat nooit een thuis was, waar hij niks heeft en niemand op hem wacht. Of met de nieuwe wetgeving naar een zogenaamd veilig derde land, waar hij nog nooit een voet heeft gezet.
Zolang de wolken blijven bewegen, zal het niet hem niet lukken te vergeten wat vrijheid is. En ons niet wat we van iemand afnemen door vrijheid te criminaliseren.
