‘Diversiteit kan alleen gedragen worden als we ook durven spreken wanneer ze ontspoort’, schrijft Khalid Benhaddou na de rellen op oudejaarsnacht. ‘Wie zijn eigen straat kort en klein slaat, toont vooral totale vervreemding.’
Ik ben het beu.
Beu om elk jaar opnieuw dezelfde beelden te zien.
Beu om telkens weer te doen alsof we “verrast” zijn.
Beu om analyses te horen die alles verklaren, behalve verantwoordelijkheid.
Na een overwinning. Na oudjaar.
Auto’s in brand. Ramen ingeslagen. Straten vernield. Buren geïntimideerd.
Alsof elke gelegenheid een vrijgeleide is voor chaos.
Laten we stoppen met onze kop in het zand te steken.
Een aanzienlijk deel van deze jongeren heeft een migratie- én moslimachtergrond.
Het verzwijgen ervan is lafheid.
Zeker wanneer diezelfde achtergrond wél wordt opgevoerd als diversiteit een troef moet zijn.
Als cultuur en religie relevant mogen zijn bij rechten en faciliteiten, dan mogen ze ook benoemd worden bij plichten en ontsporing.
Tegelijk weten we dat de overgrote meerderheid van de mensen in dit land – ook zij met een migratie- en moslimachtergrond – dit gedrag resoluut afwijzen.
Net daarom mogen we dit niet laten passeren.
Want deze minderheid verpest, telkens opnieuw, het beeld van een hele groep.
Diversiteit kan alleen gedragen worden als we ook durven spreken wanneer ze ontspoort.
Armoede. Uitsluiting. Kwetsbaarheid.
Ja, die realiteiten bestaan.
Maar ze bestaan binnen een samenleving die vele kansen biedt.
Onderwijs. Gezondheidszorg. Sociale bescherming. Werkmogelijkheden. Rechten.
Geen perfecte samenleving, maar wel een die perspectief geeft.
Er zijn mensen vandaag die hun leven riskeren op de Middellandse Zee, die hun kinderen in gammele boten zetten, om toegang te krijgen tot deze kansen.
Niets – werkelijk niets – rechtvaardigt daarom het vernielen van een stad die ook de jouwe is.
Wie zijn eigen straat kort en klein slaat, toont vooral totale vervreemding.
En dan stel ik mij de vraag ‘waar zijn de waarden die zo vaak worden gepredikt?
Waar is het respect voor het openbaar domein? Voor buren? Voor hulpdiensten?
Waar is de islam die spreekt over zelfbeheersing, waardigheid en zorg voor de omgeving?
Geloof is geen uiterlijk vertoon.
Geen vlag om mee te zwaaien wanneer het uitkomt.
Geen schild om achter te kruipen wanneer men aangesproken wordt.
Geloof blijkt in daden. In beheersing. In zorg voor wat niet alleen van jou is.
En waar is de opvoeding?
Ja, ouders hebben vandaag minder controle dan vroeger.
Ja, de straat, het scherm en de (vrienden)groep wegen zwaar.
Maar verantwoordelijkheid verdwijnt niet omdat ze moeilijker is geworden.
Opvoeding is bovendien nooit alleen de taak van ouders geweest.
Ze leeft in gezinnen, maar ook in scholen, verenigingen, buurten en gemeenschappen.
Een samenleving die opvoeding laat verarmen, oogst ontsporing.
En wie denkt dat repressie alles zal oplossen, vergist zich. Je kunt geen waarden afdwingen met waterkanonnen.
Het meest confronterende is dat zelfs in Marokko – waar de Africa Cup wordt gespeeld – grootschalige rellen uitbleven.
Wie werkelijk om zijn ploeg geeft, viert. En wie om zijn stad geeft, beschermt haar en breekt haar niet af.
En het is niet allemaal kommer en kwel.
Er zijn ook jongeren die wél tonen hoe het moet, zoals de jongeren van de Ahmadiyya Moslimgemeenschap Antwerpen, die na nieuwjaar vrijwillig de straten opruimen. Dat is geloof in daden. Zo ziet verantwoordelijkheid eruit.
Khalid Benhaddou is moslimtheoloog, opiniemaker en auteur. Deze bijdrage verscheen eerst op zijn Facebook-pagina.