1. Tol

'Wallonië en Brussel hebben het hoogste aantal besmettingen per inwoner in Europa.'
...

De voorbije jaren is er vaak op gewezen dat onze verantwoordelijke politici veel te gemakzuchtig handelen en te weinig daadkrachtig optreden. Ze gaan de problemen uit de weg, stellen ze uit, verdrinken ze in een of ander overleg. Het ging dan bijvoorbeeld over de aanpak van de vergrijzingskosten. Of de hervorming van het pensioenstelsel, de arbeidsmarkt en de staatsinrichting. Of over het uitblijven van investeringen in onze infrastructuur. Over het gebrekkige openbaar vervoer. Over de justitie die niet mee is met haar tijd. Over onze overheidsfinanciën die nooit op orde werden gesteld. Over de armoede die niet wordt aangepakt. Enzoverder. De gevolgen van dat lakse beleid waren niet altijd (meteen) duidelijk. Vaak werd de kritiek dan ook schouderophalend onthaald of zelfs weggewuifd. De coronacrisis brengt de gevolgen van die nonchalante aanpak wel snel en duidelijk in beeld. In de lente werd er al op gewezen dat we in de herfst en winter een nieuwe opstoot van het coronavirus mochten verwachten. En net als tijdens de eerste golf hoort België tijdens deze tweede golf opnieuw tot de zwaarst getroffen landen in Europa. Dat is het gevolg van het slome beleid dat bij ons zo vaak wordt gevoerd. De tol volgt in de coronacrisis snel en is onmiskenbaar. Maar ook in andere dossiers betalen we een hoge prijs voor het lakse beleid dat ons eigen is geworden. Corona brengt pijnlijk aan het licht wat er fout gaat in dit land.De situatie in ons land is de voorbije weken helemaal ontspoord. De nieuwe coronacommissaris Pedro Falcon was in een interview met zakenkrant De Tijd duidelijk: 'Dat is voor een stuk een beleidsfalen en daarom is het goed dat de nieuwe regering ernstige nieuwe maatregelen heeft genomen.' Dat 'beleidsfalen' is toe te schrijven aan de restregering-Wilmès II, waar de MR, Open VLD en CD&V deel van uitmaakten en die als enige taak had het opvangen van de coronacrisis. Daarin heeft ze dus glansrijk gefaald. Voor de geregelde lezers van deze Kroniek kan dat geen verrassing zijn, bij herhaling is er hier op gewezen dat Wilmès II niet verdacht kon worden van enige daadkracht. Het track-trace-testsysteem, essentieel voor een goede aanpak van de coronacrisis, werkt zeven maanden na de uitbraak nog steeds niet naar behoren. Wilmès II draagt een grote verantwoordelijkheid voor het aantal slachtoffers dat bij ons nu te betreuren valt, samen met wetenschappers die in open brieven betoogden dat de maatregelen moesten worden versoepeld. Ondertussen ligt vicepremier Sophie Wilmès zelf op intensieve zorg met covid-19. Maar er moet nog wat verder worden gekeken dan de regering-Wilmès en een reeks halfzachte wetenschappers. Ook plaatselijke politieke verantwoordelijken deden hun job niet. De Antwerpse provinciegouverneur Cathy Berx gaf nochtans het voorbeeld toen ze in de zomer in haar provincie strenge maatregelen afkondigde. De helft van alle nieuwe coronagevallen doen zich nu voor in Luik, Henegouwen en Brussel - en bijna 60 procent van de nieuwe ziekenhuisopnames. Maar de plaatselijke verantwoordelijken hebben de voorbije weken en maanden nagelaten in te grijpen en lieten de boel de boel.Ook de plaatselijke, provinciale en regionale besturen die de voorbij weken en maanden vonden dat ingrijpen niet nodig was omdat de toestand nog niet erg genoeg was, dragen een zware verantwoordelijkheid voor het feit dat de tweede coronagolf ons land superzwaar treft.De regering-De Croo nam al snel na haar aantreden wel drastische maatregelen, die op deze plek vorige week al werden beschreven. Zo moeten horecazaken, cafés en restaurants een maand de deuren sluiten en kwam er een uitgaansverbod tussen middernacht en vijf uur in de ochtend. Gisteren werd daar nog aan toegevoegd dat cultuurevenementen onder voorwaarden maximaal 200 toeschouwers mogen tellen en professionele sportwedstrijden alleen nog maar mogen plaatsvinden zonder publiek. De premier verklaarde daarbij dat er zo 'een soort schutskring rond de zorg, scholen, bedrijven en mentaal welzijn' wordt gelegd. Maar is die schutskring ondertussen al niet enige tijd doorbroken? Met name door de scholen? Want het hoger onderwijs, waar nog steeds in aula's les wordt gegeven, blijft een moeilijk punt. Ook al mag er voortaan nog maximaal 20 procent van de stoeltjes in een aula bezet zijn (voor de eerstejaars 50 procent) en geldt een mondmaskerplicht. Zou het niet beter geweest zijn om het hoger onderwijs een maand digitaal te laten verlopen?En was het wel zo verstandig om het hoger onderwijs sowieso met lessen in aula's bij het begin van het academiejaar van start te laten gaan? Voor alle jaren? Terwijl de universiteitsrectoren tijdens de eerste golf vooraan liepen voor een streng beleid tegen corona, is dat dit keer veel minder het geval.Ook in de rest van het onderwijs, dat Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) koste wat het kost wil openhouden, zijn er steeds meer coronabesmettingen. Daar is er geen sprake van om het onderwijs opnieuw meer digitaal te laten verlopen. Toch dreigt het lesgeven er stil te vallen omdat onderwijzers en leerkrachten uitvallen, waarna de klassen (thuis) in quarantaine worden geplaatst. De theorie van 'de scholen moeten open blijven' zal ingehaald worden door de realiteit als er straks onvoldoende personeel overblijft om dat onderwijs te verzekeren.Het coronavirus legt elke aarzeling, zwakte en nalatigheid meedogenloos bloot.