Met enige vertraging heeft het Europees Parlement het licht op groen gezet voor de nieuwe Commissie. Op 1 december mag voorzitter Ursula von der Leyen van start gaan met haar kersverse ploeg. In dat team zit ook afzwaaiend vicepremier Didier Reynders (MR).

Von der Leyen kreeg de steun van 65,2 procent van de parlementsleden. Bij de Belgische Europarlementsleden oogstte ze echter een mager resultaat. Van de twintig aanwezige Belgen drukten slechts negen parlementariërs op het groene knopje. Kris Peeters (CD&V) was een van hen. 'Ursula von der Leyen heeft een ambitieuze beleidsverklaring afgelegd. Ik vind het heel spijtig en onbegrijpelijk dat N-VA en Groen zich hebben onthouden. Geert Bourgeois (N-VA) zegt dat hij geen superstaat Europa wil, maar dat is helemaal niet aan de orde.'

U stemde daarentegen wél met overtuiging?

Kris Peeters: Ja. Op het vlak van de Green Deal en van artificiële intelligentie wil de nieuwe Commissie al binnen de honderd dagen voorstellen op tafel leggen. Ook in verband met migratie toont Von der Leyen zich ambitieus.

Waaruit leidt u dat af?

Peeters: De grens- en kustbewaking door Frontex krijgt er versneld 10.000 extra agenten bij aan de buitengrenzen. Men onderschat de waarde van dat initiatief. Voor de eerste keer zullen we gewapende bewakers zien in Europese uniformen. Daarnaast zullen we er sowieso technologie op moeten loslaten. Ik heb al gepeild in welke mate het Copernicus-programma, het aardobservatieprogramma van de EU, ingezet kan worden - in combinatie met drones.

Jonge mensen en zij die het niet breed hebben, zullen het eerste slachtoffer worden van een vliegtaks.

Uw partij steunt in de Kamer de vraag om België mee in te schrijven in het spreidingsplan voor bootmigranten dat eind september werd gesloten in Malta. Een goed idee?

Peeters: Ik ga ervan uit dat de Europese solidariteit verder vorm krijgt. Nu zijn er landen die geen migranten willen opvangen. Als ze dat echt niet willen, dan moet er een ander solidariteitsmechanisme in werking treden. Zo zouden zij meer blijk kunnen geven van financiële solidariteit. Hoe dan ook kan het niet langer dat sommige lidstaten zich volledig distantiëren van elk spreidingsplan.

Ursula von der Leyen op 27 november 2011. © Getty Images

Von der Leyen wil een ambitieus klimaatbeleid. Informateur Paul Magnette (PS) legt op zijn beurt een vliegtaks op de onderhandelingstafel. Een stap in de goede richting?

Peeters: Ik vraag daar toch voorzichtigheid. Jonge mensen en zij die het niet breed hebben, zullen het eerste slachtoffer worden van een vliegtaks. Er moeten eerst volwaardige en betaalbare alternatieven voorhanden zijn. Als we dan toch een nieuwe heffing moeten creëren, dan ben ik eerder voorstander van een CO2-importheffing.

Waarom?

Peeters: Met zo'n heffing zouden landen als China, Indonesië en Turkije heffingen moeten betalen op de CO2-uitstoot die zij veroorzaken in hun landen. Ik ben vooral bezorgd om de staalsector. We worden overspoeld door goedkoop staal uit het buitenland. Als we niet opletten, gaat onze staalindustrie niet meer rendabel zijn. Een performant bedrijf als ArcelorMittal investeert pakken geld in alternatieve energie. Met een CO2-heffing voor buitenlandse bedrijven ga je richting een gelijk speelveld.

Men mag niet het leefmilieu redden en tegelijk het budget zwaar laten ontsporen, want dat weegt ook op de volgende generaties.

In Nederland en Frankrijk zijn de landbouwers boos vanwege ambitieuze milieumaatregelen. Hoelang nog tot het potje in Vlaanderen overkookt?

Peeters: Het zal niet van een leien dakje gaan. Ik begrijp de bezorgdheid van de landbouwsector. Het kan niet dat we het milieu vooruithelpen en tegelijkertijd de landbouw doodknijpen. Al moet gezegd dat we in Vlaanderen een voorsprong hebben. Wij zijn het al jaren gewend om op een kleine oppervlakte maximaal rendement te halen. Toch zal iedereen zijn duit in het zakje moeten doen in de komende jaren.

De Commissie verwacht eind dit jaar een volwaardig klimaatplan van ons land. Halen we die deadline?

Peeters: Zowel het Vlaamse als het federale niveau zou de speech van Von der Leyen eens goed moeten beluisteren en lessen trekken uit haar ambitie. Al zal Vlaanderen wellicht ambitieuzer kunnen zijn wanneer het Europees niveau dat ook is.

Ondertussen hopen de Waalse en Brusselse regeringen dat de nieuwe Commissie zich soepel zal opstellen over hun begroting. Ze hopen dat Von der Leyen een oogje toeknijpt voor de rode cijfers, met de verantwoording dat het zou gaan om broodnodige (ecologische) investeringen.

Peeters: Men mag niet het leefmilieu redden en tegelijk het budget zwaar laten ontsporen, want dat weegt ook op de volgende generaties. Ik raad de deelstaatregeringen aan om eerst te kijken in welke mate er geld kan vrijkomen op Europees vlak, bijvoorbeeld via de Europese Investeringsbank.

Zal de nieuwe Commissie zich dan niet coulanter opstellen inzake de begrotingsdiscipline?

Peeters: Ik heb daarover niet meteen een opening gehoord. Bovendien zijn er enkele geroutineerde commissarissen, zoals Margrethe Vestager. Die zullen het budgettaire plaatje niet loslaten.

Als Macron denkt dat hij de benoeming van Verhofstadt zonder het parlement kan regelen, dan zal hij van een kale reis terugkomen.

Hoelang kan België nog zonder federale regering blijven?

Peeters: De nieuwe Commissie zal de druk verhogen. Ze zal benadrukken dat ons land dringend een regering nodig heeft en ik ondersteun die vraag.

Wat mag het voor u worden: Paars-Geel of Paars-Groen?

Peeters:(afgemeten) Ik heb mijn mening heel duidelijk binnenskamers gegeven.

Ten slotte: Guy Verhofstadt (Open VLD) zou op weg zijn naar het voorzitterschap van een nieuwe conferentie over de toekomst van Europa. De Franse president Emmanuel Macron zou hem steunen. Dat is dus al beslist?

Peeters: Nee. Het parlement zal een serieuze vinger in de pap te brokken hebben. Macron schuift Verhofstadt inderdaad naar voren, maar we zullen zien hoe dat door de fracties wordt onthaald. Als Macron denkt dat hij de benoeming zonder het parlement kan regelen, dan zal hij van een kale reis terugkomen.

Guy Verhofstadt (Open VLD) op 21 mei 2019.