Automatische update:
Aan
Uit
De nieuwste eerst De oudste eerst
Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Analyse

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Einde van de les

Het openingscollege is ten einde. Jan Jambon heeft de sessie zonder kleerscheuren overleefd.

© Belga
Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Aan efficiëntie winnen door niveau tussen Vlaanderen en Europa uit te schakelen'

Heeft een onafhankelijk Vlaanderen eigenlijk zin in een globaliserende wereld, vraagt iemand. 'Binnen de grote machtsblokken kan je geborgenheid, homogeniteit en warmte bieden', zegt Jambon. 'Daarvoor heb je misschien juist een Vlaams carcan nodig. Ik kan u The global paradox van John Naisbitt aanraden. Hij schrijft dat het in een globaliserende wereld juist normaal is dat mensen kleinere gemeenschappen zoeken.'

'Wat is de toegevoegde waarde van het Belgische niveau, waar via consensus zoeken vele tijd verloren gaat', vraagt Jambon retorisch. 'We kunnen aan efficientie winnen door een niveau tussen Vlaanderen en Europa uit te schakelen. Maar er is nog geen begin van een meerderheid daarvoor. Dat is onze visie op lange termijn, maar vandaag leggen we dat niet op de onderhandelingstafel.'

'Het pragmatisch model van het confederalisme kan een tussenoplossing zijn. On the long run moet dat onafhankelijkheid worden, als het van mij afhangt.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Een diverser wordende maatschappij kleurt ook onze Vlaamse identiteit'

'De Vlaamse identiteit zijn de gemeenschappelijke waarden die we met elkaar delen, zoals de geschiedenis en onze manier van samenleven. Ik heb verschillende identiteiten als Genkenaar in Brasschaat. Ik voel me Vlaming en natuurlijk ook Europeaan.'

'Identiteit is levend. Een diverser wordende maatschappij kleurt ook onze identiteit.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Wat is een kibbelkabinet?'

'De partijen beseffen dat ze niet meer opnieuw in de val mogen trappen van het kibbelkabinet', zegt Jambon. Dat zou namelijk hebben meegespeeld in het verlies bij de verkiezingen, denkt hij.

'De vraag is ook wat een kibbelkabinet is. Ook regeringspartijen zijn het grondig oneens met elkaar. Het debat daarover duid ik niet aan als "kibbelkabinet". Maar wel als men onaangename dingen over elkaar vertelt, zoals op federaal niveau gebeurde.'

'Het is mijn taak als captain dat de spelregels gerespecteerd worden.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Vrij openlijk gesproken op toetredingscongressen'

Hebben de partijleden niet te weinig tijd gehad om hun zegen te geven voor de nieuwe Vlaamse regering?

'Er is op de toetredingsgcongressen vrij openlijk gesproken over het regeerakkoord', aldus Jambon. 'Doe je dat niet, dat is ongeveer het ergste wat je kan meemaken.'

Hebben de onderhandelingen gewoonweg niet te lang aangesleept? 'De echte onderhandelingen hebben relatief niet lang geduurd. Wij hebben van 13 augustus tot 2 oktober onderhandeld, zes weken. Het traject daarvóór duurde lang, toen we keken of er met het Vlaams Belang iets mogelijk was en of er een federale vordering kon worden gemaakt', zegt Jambon.

Herlees hier de toenmalige analyse van Walter Pauli: Hoe Bart De Wever reageerde op een signaal vanuit het Paleis

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Minderheidsregering met Vlaams Belang was denkbaar'

'De gesprekken met het Vlaams Belang waren geen politiek spel. Er waren verschillende denkbare formules, zoals een minderheidsregering', zegt Jambon. 'Met het hand op het hand: dat is allemaal eerlijk onderzocht. De slotsom was dat er geen enkele formule een draagvlak had. Mijn persoonlijke mening is dat we het VB het nu heel gemakkelijk maken om bij de volgende verkiezingen weer met irrealistische voorstellen komen die de toets van de rechtsstaat niet doorstaan. Wanneer we hen in een of andere formule toch zouden dwingen om verantwoordelijkheid te dragen, zou hun kiespubliek zien dat de toverformules irrealistisch zijn. Niet om plat op de buik te gaan voor het VB.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Manifesteer op woensdagnamiddag'

Iemand stelt een vraag over het politie-optreden tijdens de acties van Extinction Rebellion. De studente spreekt van 'onmenselijke' behandelingen. 'In een vorige leven was ik minister van Binnenlandse Zaken. Toen is zoiets nooit gebeurd. U moet die vraag aan het federale niveau stellen.'

Ook de woorden van Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) komen aan bod. Zij zei dat de klimaatprotesten 'welletjes zijn geweest'. 'Iedereen mag zijn mening uiten', aldus Jambon. 'Voor mij ligt een van de oplossingen in technologie. Dan moet je op de schoolbanken zitten. Door donderdag na donderdag te manifesteren zit je daar niet.'

Hij suggereert om op woensdagnamiddag te manifesteren.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Onze maatschappij kent een totale godsdienstvrijheid'

'Wat zijn mijn kansen op de arbeidsmarkt', vraagt een studente met een hoofddoek.

'Ik zal er alles aan doen dat uw kansen dezelfde zijn als de studenten links en rechts van u. U doet inspanningen voor een diploma, het is aan de maatschappij om ervoor te zorgen dat u gelijke kansen krijgt en een maatschappij waar godsdienstvrijheid totaal is. Niemand wordt vervolgd omwille van een godsdienstige overtuiging. In de openbare sector, waar mensen een dienst verlenen aan anderen, moet het evenwel neutraal zijn. Hetzelfde voor het gemeenschapsonderwijs. Op vraag van het GO! komt er een algemeen decretaal kader dat neutraliteit oplegt.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Constructiefout in staatsvorming'

'Er is een constructiefout in de staatsvorming: als Vlaanderen via VDAB mensen aan het werk zet, komt dat vooral de federale kas ten goede. Ik hoop dat dat ooit kan evolueren.' Een allusie op het door N-VA gewenste confederalisme.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Efficiëntere VDAB

'Bij vorige besparingsoefeningen is de VDAB wat buiten schot gebleven. Maar volgens ons kan ze wat efficiënter werken.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Wachtlijsten zullen we niet volledig wegwerken'

'1,6 miljard euro voor Welzijn? Ik ben de eerste om dat te doen', zegt Jambon. 'Maar het is onze moeilijke opdracht om keuzes te maken en een evenwicht te hebben tussen besparingen en belastingen. We gaan het probleem van de wachtlijsten deze legislatuur niet volledig wegwerken.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'VRT moet niet dagelijks Vlaamse Leeuw spelen'

'Wat betekent een Vlaamse, slanke en neutrale openbare omroep?', vraagt een student.

'Het is niet de bedoeling dat de media minder kritisch worden', zegt Jambon. 'Geen enkele journalist laat zich in een keurslijf zetten door politici. De private media doen bij wijze van spreken wat ze willen. De VRT, die geld van ons allemaal krijgt, heeft de opdracht om aan evenwichtige en objectieve berichtgeving te doen. Bepaalde tendensen krijgen meer aandacht dan andere. Daar moet op toegezien worden. Verschillende visies moeten proportioneel aan bod komen. Wees gerust: we gaan ons echt niet moeien met de panels van De Afspraak en De Zevende Dag.'

'De VRT moet niet elke dag de Vlaamse Leeuw spelen. Maar het is wel de zender bij uitstek van de Vlaamse gemeenschap.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Harde knip bachelor-master

'De psychologische toestand van studenten in schrijnend. De harde knip tussen bachelor en master helpt niet', zegt een student. Of daar rekening mee is gehouden bij de beslissing?

'Het was mij niet bekend dat een vierde van de studenten met psychologische problemen kampt', zegt Jambon. 'Misschien geeft het meenemen van vakken juist wat meer druk? Maar ik wil niet uit mijn nek kletsen. Ik geef het door aan mijn minister van Onderwijs.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Politiek houdt handen ver van Vlaamse canon'

'Wat wil je in godsnaam bereiken met de Vlaamse canon en wie zal in godsnaam bepalen wat daarin komt?', vraagt een aanwezige.

'Carl Devos alvast niet', grapt Jambon. 'Er zijn heel karikaturen verschenen. Cartoonist Erik Meynen schildert ons sindsdien steevast af als ridders en jonkvrouwen. Het is niet de bedoeling om de Guldensporenslag tot ik-weet-niet-wat te verheffen. Wel om te tonen waar we vandaan komen en waar we naartoe gaan als gemeenschap.'

'Gelukkig gaat de politiek niet bepalen wat er in de canon staat, maar wetenschappers uit verschillende universiteiten. De witte en zwarte bladzijden zullen er worden toegelicht. Het wordt aangereikt - niet verplicht - in de inburgering.'

'Ik heb gisteren lang gesproken met Mark Rutte, Nederlands premier. Ook hij was sceptisch toen Nederland de canon invoerde. Nu is hij een ongelooflijk grote voorstander. Het helpt hen in het inburgeringsproject.'

Jambon zegt ook met Nederland te willen samenwerken om onder meer hun kinderziektes te vermijden.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Fusies in cultuur'

Er blijft geld naar cultuur gaan en de investeringen worden zelfs opgedreven. 'Als dat leidt tot fusies tussen verenigingen is dat eerder een zegen dan een vloek.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Draconische maatregelen in Nederland'

'Er moet evenwicht zijn in ons klimaatbeleid', zegt Jambon.

Het effect van de hogere klimaatdoelstellingen heeft in Nederland tot 'draconische maatregelen' geleid, zegt Jambon, die gisteren nog op bezoek was in Nederland. Zo zouden er volgens de N-VA'er vele banen op de tocht staan.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'De hemel beloven tegen 2050 is heel gemakkelijk'

Is het klimaatbeleid wel ambitieus genoeg? Zo haalt de Vlaamse regering sommige klimaatdoelstellingen tegen 2020 niet. Tegelijk wil ze 'slechts' 80 procent minder uitstoot tegen 2050.

'Waarom we tegen 2050 geen 100 procent maar 80 procent minder willen uitstoten?', vraagt Jambon. 'In 2050 ben ik zo'n 90 jaar oud, dan heb ik geen verantwoordelijkheid meer. Er is niets zo gemakkelijk als de hemel te beloven tegen dat jaar. Sommige regeringen doen dat ook. Wij komen de Europese overeenkomsten na. Concrete maatregelen nemen in deze legislatuur is ook heel belangrijk.' Een verwijzing naar de 'ambitieuzere' regeerakkoorden van de Brusselse en Waalse regering.

Lees ook: Scherpe kritiek op Vlaamse klimaatplannen: 'Met dit akkoord halen we de doelstellingen voor 2030 niet'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

'Minstens één partij wilde provincies in stand houden'

De eerste vraag snijdt meteen gevoelige punten aan in het regeerakkoord. Het schrappen van woonbonus, de hoge elektriciteitsfactuur, de ondergefinancierde welzijnszorg. Waarom werden sommige verkiezingsbeloften niet nagekomen, vraagt een student.

'Heel simpel: geen enkele partij had een volstrekte meerderheid', aldus Jambon. 'Wanneer je een regering vormt, moet je verschillende desiderata samenbrengen en werken we met een grootste gemene deler. Sommige dingen moet je laten vallen, andere dingen moet je aanvaarden. Die afweging maakt iedere partij in de loop van het parcours.'

'Natuurlijk heeft het politiek orgaan van de provincie geen toegevoegde waarde voor ons, maar er was minstens één partij die dat echt in stand wilde houden.' Een verwijzing naar de CD&V.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Jambon: 'Ik stel me een stuk kwetsbaarder op'

'Het is veel comfortabeler om een vooraf geschreven speech te lezen', zegt Jambon. 'Het wordt een gewone Jan in dialoog met de studenten.'

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Devos: 'Drie luiken'

Er zijn drie luiken in de vragenronde, zegt Devos. Het eerste gaat het over de Vlaamse regering, het tweede over de langdurige vorming van diezelfde regeringsploeg, het derde over de koers van de N-VA als partij.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Rector en professor leiden in

Vooraleer Jambon aan het woord komt, geven rector Rik Van de Walle en professor Carl Devos een inleiding.

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Jan Jambon beantwoordt vragen

De formule van het collega van dit jaar verschilt ietwat met die van de vorige jaren. Jambon zal voornamelijk vragen vanuit het publiek beantwoorden. De vraag is of die modus operandi in zijn voordeel, dan wel in zijn nadeel speelt.