Het was een verkiezingsbelofte van premier Justin Trudeau, en deze zomer zal het zover zijn. Dan zal in Canada de productie, distributie, verkoop en het gebruik van de softdrug cannabis volledig legaal verlopen. Het land volgt daarmee het voorbeeld van Uruguay.
...

Het was een verkiezingsbelofte van premier Justin Trudeau, en deze zomer zal het zover zijn. Dan zal in Canada de productie, distributie, verkoop en het gebruik van de softdrug cannabis volledig legaal verlopen. Het land volgt daarmee het voorbeeld van Uruguay. In 2014 was Colorado de eerste Amerikaanse staat die de verkoop en het gebruik van cannabis voor recreatief gebruik goedkeurde. Zeven staten hebben sindsdien hetzelfde gedaan - op 1 januari was Californië de voorlopig laatste in het rijtje; New Jersey, Maine en Massachusetts hebben aangekondigd te zullen volgen. Het New Yorkse beurshuis Cowen schat dat de Amerikaanse cannabisindustrie tegen 2025 een omzet van liefst 75 miljard dollar zal draaien. Dat cannabis goed is voor de economie, blijkt volop in het pionierende Colorado. In de Centennial State, die 5,6 miljoen inwoners telt, leverde de legalisering 25.000 nieuwe jobs en 637 miljoen dollar aan belastinginkomsten op. Er zijn in Colorado nu al meer wietwinkels dan Starbucks-filialen. Chris Burggraeve, die jarenlang marketingdirecteur was bij Coca-Cola België en later bij AB InBev, was een van de eerste Belgische investeerders in de snel groeiende Amerikaanse cannabisindustrie. Tegenwoordig woont en werkt hij in New York. 'Cannabis stond al jaren op mijn radar. Maar ik ben me er pas echt in gaan verdiepen nadat mijn studenten aan de NYU Stern School of Business, waar ik doceer, me op het groeiende aantal start-ups in die sector hadden gewezen. Omdat ik geloof in learning by doing, heb ik geïnvesteerd in twee jonge cannabisbedrijven: Toast, dat voorgerolde joints op de markt brengt (een pakje van 10 exemplaren kost 85 euro, nvdr.), en GreenRush, een internetwinkel die allerlei producten in meer dan 150 Amerikaanse steden aan huis levert.' Want inderdaad: er is veel meer dan de traditionele toeter of joint. Volgens Burggraeve zijn er in de States duizenden cannabisproducten op de markt, van sprays, oliën, balsems over extracten en dampers tot tattoos. De cannabisvariant hennep wordt zelfs in de bouw gebruikt, als alternatief voor bamboe. Dat iemand uit de biersector voor de cannabisindustrie kiest, is geen toeval. Op 9 oktober 2017 kocht het Amerikaanse drankenconcern Constellation Brands een belang van 10 procent in het beursgenoteerde Canadese cannabisbedrijf Canopy Growth. Het experimenteert nu volop met drankjes waarin cannabis wordt verwerkt. Volgens experts zouden die de dalende verkoop van sommige alcoholproducten, zoals goedkope pils, kunnen goedmaken. 'Constellation Brands heeft een optie op de toekomst genomen', zegt Chris Burggraeve. 'Cannabis is verre familie van hop: brouwers kunnen veel leren van cannabisproducenten en omgekeerd. Er ís al bier op de markt waarin cannabis is verwerkt, en die markt zal alleen nog groeien.' De kans is daardoor groot dat de cannabisindustrie zich eerder zal ontwikkelen als de dranken- en minder als de tabaksindustrie. In de VS zit er, in tegenstelling tot in Europa, ook geen tabak in joints: ze bestaan er volledig uit cannabis. Bovendien draait in de cannabissector, onderstreept Burggraeve, alles rond het bouwen van merken. 'Je kunt cannabis associëren met gezelligheid, net zoals een glas bier of een fluit champagne. Als je een joint met een laag THC-gehalte rookt, kan dat een hele avond opleuken.' Het verslavende THC (delta-9-tetrahydrocannabinol) is de belangrijkste werkzame stof in cannabis. Terwijl Toast zich specialiseert in joints met een THC-gehalte van zo'n 0,3 procent, ligt het gehalte van de stof in de Belgische en Nederlandse wiet tussen de 15 en 20 procent. Ook het idee om voor softe joints te kiezen komt van zijn studenten, zegt Burggraeve. 'In de VS is cannabis met een hoog THC-gehalte de norm, vooral bij de zogenoemde stoners: daarvan zijn er naar schatting 2 tot 3 miljoen, maar die groep is commercieel weinig interessant. Toast mikt vooral op de tientallen miljoenen gewone Amerikanen - nieuwe consumenten - die af en toe een jointje willen opsteken. Onze voorgerolde joints noem ik "de espresso onder de cannabisproducten".' Gezien het lage THC-gehalte van zijn producten rekent Burggraeve erop dat de overheden niet te veel tussenbeide zullen komen in de verkoop. Hij hoopt bijvoorbeeld dat een verplichte gezondheidswaarschuwing, zoals die op tabaksproducten, achterwege zal blijven. 'Daarmee jaag je potentiële investeerders weg en riskeert de zwarte markt nooit wit te raken.' In ons land geldt nog altijd de wet van 1921 die het produceren, verdelen, verkopen en gebruiken van alle drugs verbiedt. Die wet geldt net zozeer voor soft- als voor harddrugs, zoals heroïne en cocaïne. Onder het premierschap van Guy Verhofstadt (Open VLD) deed de federale regering begin jaren 2000 een poging tot legalisering van softdrugs. Verder dan het huidige gedoogbeleid zou ze niet komen. Het particuliere gebruik van cannabis blijft verboden, maar de vervolging ervan heeft de laagste prioriteit bij de politiediensten. Dat cannabis in 2021, na honderd jaar, uit de strafwet zou worden gehaald: Chris Burggraeve vindt het een allesbehalve onrealistische gedachte. 'Sinds kort kun je in de Zwitserse warenhuizen van Lidl cannabissigaretten met een THC-gehalte van maximaal 1 procent kopen, terwijl de Zwitserse overheid minstens even goed als de Belgische weet wat goed en slecht is voor haar burgers. Waarom zou dat bij ons ook niet kunnen? Het is een internationale trend: België kan die niet stoppen. Ons land zál cannabis legaliseren. Het is alleen een kwestie van tijd.' Volgens Burggraeve is het draagvlak daarvoor nu al veel groter dan de meeste politici denken. De ondernemer steunt op een enquête die hij het marktonderzoeksbureau InSites Consulting dit voorjaar liet afnemen van 1001 Belgen ouder dan 15. 17 procent gaf toe ooit een joint te hebben gerookt. 6 procent had al eens een harddrug gebruikt. 38 procent vond dat de overheid cannabis op dezelfde manier moet behandelen als alcohol en tabak, en net iets meer mensen vonden cannabis minder schadelijk voor de gezondheid dan alcohol. Tom Decorte, professor criminologie aan de Universiteit Gent en de belangrijkste drugsspecialist van ons land, vecht al jaren voor de legalisering van álle drugs. Toch vindt hij het geen goed idee om de verkoop van cannabisproducten volledig te commercialiseren. 'Bedrijven als Toast willen zoveel mogelijk mensen overtuigen om een joint op te steken. Daar sta ik niet achter. Ik wil niemand aanzetten om drugs te gebruiken.' Decorte pleit ervoor om de productie en verkoop van cannabis in eerste instantie toe te vertrouwen aan non-profitorganisaties gecontroleerd door de overheid. 'Op die manier haal je de sector uit de criminaliteit en waak je over de kwaliteit.' Volgens hem kun je het beste eerst de thuisteelt legaliseren. Decorte vindt het geen probleem dat een consument vijf of zes planten in huis heeft, voor eigen gebruik. En evenmin dat drugs worden gebruikt in gesloten verenigingen of zogenoemde Cannabis Social Clubs. 'Maar dan niet zoals in Spanje, waar die clubs bijna allemaal in handen zijn van commerciële bedrijven.' In de VS krijgt de cannabisindustrie steun uit onverwachte hoek: verschillende kopstukken van de Republikeinse Partij zijn haar genegen. John Boehner, voormalig voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, is zelfs bestuurder van een cannabisbedrijf. Ook de Democratische gouverneur van de staat New York Andrew Cuomo, die de legalisering van cannabis jarenlang te vuur en te zwaard bestreed, heeft al laten doorschemeren dat ze nu wél bespreekbaar is. In april floot de wispelturige Amerikaanse president Donald Trump zijn minister van Justitie Jeff Sessions terug toen die de legalisering van cannabis in enkele Amerikaanse federale staten wilde onderzoeken. In België loopt het zo'n vaart nog niet. Volgens Tom Decorte is de kans, ondanks het groeiende maatschappelijke draagvlak, nihil dat recreatieve cannabis in België tegen 2021 legaal zal zijn, zoals Chris Burggraeve hoopt. 'Een partij als de N-VA profileert zich net op de strijd tegen drugs. De meeste Belgische politici zijn sowieso bang om hun vingers te verbranden aan joints. Onder Verhofstadt trokken de groenen aan de kar voor het gedoogbeleid, maar ze voelden zich achteraf door de andere partijen gepakt. Ik heb daar al een paar keer met Groen-kopstukken over gesproken: ze zeggen dat ze op mijn golflengte zitten, maar voegen daar meteen aan toe dat ze het debat niet zullen trekken. Een parlementaire werkgroep waarin alle experts gehoord worden: op kortere termijn kunnen we alleen daarop hopen.'