De Antwerpse politica trekt voor een laatste keer de verkiezingscampagne in. Piryns kreeg de zesde plaats op de Kamerlijst toegewezen, maar ze maakt zich naar eigen zeggen geen illusies over haar politieke toekomst. 'Ik heb een klein beetje hoop dat ik word verkozen, maar ik reken er niet op', klonk het bij Radio 1.

Oud-senator Piryns omschrijft zich als het 'puzzelstukje te veel' in de lijstvorming. 'Onder het mom van de basisdemocratie is er een intern proces gebeurd is. Er is een soort puzzel gelegd is met parameters die naar mijn gevoel niets te maken hebben met het principe om de allerbeste ploeg aan de start te brengen. Denk aan geografische spreiding, vertrouwde gezichten die koste wat het kost aangevuld moeten worden met nieuwe mensen.'

Opvallend: in de vele aanleidingen voor haar nakend politiek vertrek ziet ze ook een rol weggelegd voor haar huwelijk. Twee jaar geleden huwde ze immers met Antwerps Open VLD-politicus Willem-Frederik Schiltz. Op die ceremonie tekende het volledige Antwerps districtscollege present en er werd veelvuldig gewezen op de schoonheid van de liefde die partijgrenzen overstijgt. 'Maar mijn relatie heeft mijn politieke carrière niet geholpen', zegt ze vandaag.

Eerst idealen, dan man

Nu blijkt dat dus dat er aan zo'n grensoverschrijdend relatie ook risico's verbonden zijn. Tegenover Knack geeft Piryns meer uitleg. 'Er zijn momenten geweest waarop je voelt dat mensen binnen de partij zich afvragen of ik wel overtuigd groen ben omdat ik samenleef met een liberaal', zegt ze.

Waarom dat zo is, weet ze niet helemaal zeker. Maar ze doet een poging om die mensen te begrijpen. 'Het gaat om partijleden die al hun passie, vrije tijd en energie in een partij steken omwille van hun overtuiging. Door die uitgesproken visie vinden ze het raar dat je een relatie hebt met iemand die niet diezelfde politieke gezindte aanhangt.'

Toch een opvallende vaststelling, zeker omdat Groen prat gaat op haar 'open kijk' op de samenleving en zich tegenover de 'gesloten partijen' plaatst. Volgens Piryns gaat het evenwel om een kleine groep mensen. Ze benadrukt dat ze ook een man en twee kinderen heeft overgehouden aan de politiek, wat veel meer van tel is. 'Eerst had ik mijn idealen, dan vond ik mijn man.'

Er zijn momenten geweest waarop je voelt dat mensen binnen de partij zich afvragen of ik wel overtuigd groen ben omdat ik samenleef met een liberaal.

Piryns hoopt nu niet dat ze andere verliefde politici afschrikt. Maar feit blijft dat relaties over de partijgrenzen heen iets zeldzaams blijven. De persoonlijke voorgeschiedenis tussen Liesbeth Homans (N-VA) en Tom Meeuws (SP.A) beheerste vorig jaar wekenlang de politiek.

Powerkoppel

Meer dan een decennium geleden bleek ook dat Rik Daems (Open VLD) een relatie was aangegaan met PS-parlementslid Sophie Pécriaux. Die relatie was overigens een aanleiding voor een waar conflict tussen de liberaal en weekblad Dag Allemaal, dat de relatie wereldkundig maakte.

Daarnaast zijn er vooral relaties bínnen partijen bekend. De meest recente is die tussen Vlaams minister Koen Van den Heuvel en Vlaams Parlementslid Katrien Partyka - een 'powerkoppel', aldus Gazet van Antwerpen.

En zelfs in deze intra-partijrelatie hadden beiden twijfels om naar buiten te treden. 'Ik was er niet gerust in', zei Partyka daarover in Humo. 'Er circuleerden geruchten, maar we probeerden die te ontkennen. Na een paar maanden hebben we het op een nieuwjaarsetentje aan de fractie verteld', aldus Van den Heuvel.

Veel becommentarieerd was ook de relatie tussen CD&V-boegbeelden Miet Smet en Wilfried Martens. De gescheiden ex-premier moest zelfs in het geheim trouwen met Smet. In Knack zei Smet daarover: 'Begin 2008, hij was toen een jaar gescheiden, kwam hij luisteren toen ik een voordracht gaf in de Senaat. Ik zag hem in de zaal zitten en dacht: Allez, Wilfried! Ik ben eventjes naar hem toegegaan. We hebben telefoonnummers uitgewisseld. Hij heeft me daarna opgebeld en we hebben elkaar direct weer gevonden.'

Je kan overtuigd zijn van ideeën en doelen, maar tegelijkertijd de openheid hebben om naar elkaar te luisteren.

Als relaties binnen partijen al zorgvuldig behandeld worden, wat dan met die over partijgrenzen heen? Amerikaans onderzoek leert dat 70 procent van alle koppels bestaan uit mensen met dezelfde politieke ideeën. Gaan we in België ook (opnieuw) die richting op, zoveel jaren na het begin van de ontzuiling? Is liefde tussen verschillende politieke gezindten een utopische gedachte?

Freya Piryns denkt alvast van niet. 'Ik ken zoveel koppels waarin de partners verschillend stemmen. Mensen hebben niet altijd een boodschap aan het partijpolitieke kader, we moeten echt af van die kampen.'

Toch blijft het maar de vraag in welke mate politici van verschillende partijen elkaar zullen vinden. En áls ze elkaar vinden, in welke mate ze hun relatie dan openbaar zullen maken. Wie echt politieke carrière wil maken, zal wellicht twee keer nadenken na de exit van Piryns.

Volgens de ecologiste is haar relatie met een liberaal nochtans het bewijs dat die partijpolitieke frontvorming gebroken kan en moet worden. 'Je kan overtuigd zijn van ideeën en doelen, maar tegelijkertijd de openheid hebben om naar elkaar te luisteren. Vaak kom je dan tot iets beter', zegt ze.

Willem-Frederik Schiltz (Open VLD) en Freya Piryns (Groen) © Belga