Ze zetten het graag zo in de markt: 175 jaar geleden werd in de gotische zaal van het Brusselse stadhuis de Liberale Partij opgericht, 'de oudste van het Europese continent', aldus de website van de Open VLD. Historici plaatsten daar al eerder vraagtekens bij. Het klopt dat er op 14 juni 1846 in het Brusselse stadhuis 320 mannen - ja, allemaal mannen - verzamelden, maar veel verder dan het formuleren van het voornemen om het liberalisme in ons land, dat verspreid was over verschillende kiesverenigingen, te organiseren kwam men niet. Integendeel, de groeiende afstand tussen de doctrinairen-conservatieven en de progressisten-vooruitstrevenden viel er des te meer door op. Onderlinge twisten bleven nog jaren voortwoekeren. Iemand met een slecht karakter zou opwerpen dat dit bij de liberalen vandaag nog steeds het geval is.
...

Ze zetten het graag zo in de markt: 175 jaar geleden werd in de gotische zaal van het Brusselse stadhuis de Liberale Partij opgericht, 'de oudste van het Europese continent', aldus de website van de Open VLD. Historici plaatsten daar al eerder vraagtekens bij. Het klopt dat er op 14 juni 1846 in het Brusselse stadhuis 320 mannen - ja, allemaal mannen - verzamelden, maar veel verder dan het formuleren van het voornemen om het liberalisme in ons land, dat verspreid was over verschillende kiesverenigingen, te organiseren kwam men niet. Integendeel, de groeiende afstand tussen de doctrinairen-conservatieven en de progressisten-vooruitstrevenden viel er des te meer door op. Onderlinge twisten bleven nog jaren voortwoekeren. Iemand met een slecht karakter zou opwerpen dat dit bij de liberalen vandaag nog steeds het geval is. Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert grijpt de mythe van '175 jaar liberale partij' aan om met zijn Franstalige evenknie, MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, in een bus door België te trekken. Ze begonnen in maart in Gent en begin deze maand bezochten ze voor het eerst Wallonië, meer bepaald Namen en Eghezée. Het was politoloog Carl Devos (UGent) die daarover vorige week in Knack opmerkte: 'De Open VLD rijdt in een bus door Vlaanderen met Georges-Louis Bouchez. Iedereen in Vlaanderen wil de MR-voorzitter horen. Wie komt er voor de voorzitter van de Open VLD?' Devos zei niet of dat ligt aan de voorzitter van de MR of aan de Open VLD, maar zijn opmerking kwam er na een analyse van het euvel waaraan de klassieke partijen vandaag lijden: 'Het probleem is dat ze over de nieuwe breuklijnen in de samenleving intern verdeeld zijn', aldus Devos. 'En daarom zwijgen ze in plaats van een intern debat te organiseren. Elke centrumpartij wil naar buiten uitbreken. Maar als je zelf geen ruggengraat hebt, hoe zal dan die beweging tot stand komen? Begin dus bij het begin en durf als partij een duidelijk standpunt in te nemen. Helaas heb ik niet de indruk dat er in de klassieke partijen veel lefgozers zitten.' Dat laatste kan moeilijk op Bouchez slaan. Om de haverklap maakt de MR-voorzitter zijn standpunten duidelijk, ook al druisen ze in tegen de afspraken binnen de regering waarvan zijn partij deel uitmaakt. Hij jaagt iedereen om beurten in de gordijnen, van premier Alexander De Croo (Open VLD) tot zijn eigen partij, die hem zelfs onder curatele plaatste. Niet dat 'GLB' zich daar veel van aantrekt. Hij is dol op confrontaties, als er maar over hem wordt gesproken. Bouchez, eind november 2019 verkozen tot MR-voorzitter, wordt geregeld weggezet als onbetrouwbaar en soms zelfs als een losgeslagen projectiel. Hij mag dan wel een 'politieke patser' zijn, zoals De Tijd-columnist Rik Van Cauwelaert hem omschreef, maar vergis u niet: 'Ja, hij wordt gezien als een foufou, iemand van de Me, Myself and I-generatie', zei Olivier Mouton, politiek redacteur bij ons zusterblad LeVif/ L'Express, in Knack. 'Maar hij is slim, hoor, en heeft een kloeke liberale fond.' Professor staatsrecht Hendrik Vuye (Universiteit Namen) zei over zijn voormalige assistent: 'Hij is niet de gek die sommigen er in Vlaanderen van willen maken. Hij denkt snel na, is een man van de actie, brengt vaak interessante analyses en blijft zijn standpunt verdedigen.' Zou het niet net daarom zijn dat hij nu ook vaker ten noorden van de taalgrens in krantenartikelen omschreven wordt als 'de laatste echte liberaal' - en zelfs 'held in Vlaanderen'? De Open VLD profileert zich nauwelijks en is als was in de handen van de andere regeringspartijen. De partij rekent bij de volgende verkiezingen op een kanseliersbonus, maar zakt ondertussen in de peilingen naar 11 procent. Daarmee is ze in Vlaanderen de vierde partij, na Vlaams Belang, de N-VA en Vooruit. Die slechte score ontsnapte wat aan de aandacht omdat de CD&V het met 10 procent nóg slechter deed - maar niet veel. De MR (19 procent) strijdt in Wallonië met de PTB (19 procent) om de tweede plek, na de PS (24 procent). Bouchez heeft er het rechtse speelveld voor zich helemaal alleen en laat geen kans voorbijgaan om zich tegenover dat linkse blok te profileren door de zuiver blauwe lijn te volgen en hardnekkig te verdedigen. Het verschil tussen de MR en de Open VLD kon 175 jaar na de zogezegde oprichting van de liberale partij niet veel groter zijn dan vandaag.