VS en EU heffen sancties tegen Iran op: 'Glorieuze overwinning voor geduldige Iraanse volk'

17/01/16 om 09:28 - Bijgewerkt om 10:52

Aangezien het atoomagenstchap daartoe het licht op groen heeft gezet, heffen de VS en de EU de economische sancties tegen Iran op. 'Ik bedank God en buig het hoofd voor de grootsheid van de geduldige burgers van Iran,' reageert Iraans president Hassan Rohani.

VS en EU heffen sancties tegen Iran op: 'Glorieuze overwinning voor geduldige Iraanse volk'

De Amerikaanse en Iraanse ministers van Buitenlandse Zaken John Kerry en Javad Zarif op 16 januari, 'implementation day': de dag waarop het atoomagentschap verifieert of Iran zich aan de afspraken hield. Dat bleek zo, en dus hieven de VS en de EU op 17 januari de economische sancties tegen het land op. © Reuters

De Europese Unie en de Verenigde Staten heffen zoals voorspeld de economische sancties tegen Iran op, die het land lang geïsoleerd hebben, nu het atoomagentschap groen licht gegeven heeft voor de uitvoering van het Iraanse nucleaire akkoord.

De Europese en Amerikaanse buitenlandministers Federica Mogherini en John Kerry hebben de opheffing zaterdag in Wenen aangekondigd, nadat internationale nucleaire inspecteurs meedeelden dat Iran de nodige voorbereidende stappen heeft afgerond en het nucleaire programma heeft teruggeschroefd, om het nucleaire plan in werking te laten treden.

Over dat plan was er op 14 juli vorig jaar een akkoord bereikt.

De Britse, Amerikaanse en Iraanse ministers van Buitenlandse Zaken Philip Hammond, John Kerry en Mohammad Javad Zarif met EU-vertegenwoordigster Federica Mogherini.

De Britse, Amerikaanse en Iraanse ministers van Buitenlandse Zaken Philip Hammond, John Kerry en Mohammad Javad Zarif met EU-vertegenwoordigster Federica Mogherini. © Belga

"Ik bevestig dat het Internationaal atoomagentschap geverifieerd heeft dat Iran alle voorwaarden heeft vervuld", zei Kerry.

De Iraanse president Hassan Rohani heeft in een tweet de inwerkingtreding van het Iraanse nucleaire akkoord verwelkomd en het Iraanse volk gefeliciteerd met zijn "glorieuze overwinning".

"Ik bedank God en buig het hoofd voor de grootsheid van de geduldige burgers van Iran. Ik feliciteer jullie voor deze overwinning", schreef hij.

Met de uitvoering van het Iraanse nucleaire akkoord draait het land een nieuwe pagina om in de banden tussen Iran en de wereld, zo zei Rohani in een boodschap aan de natie, zo meldde het officiële nieuwsagentschap Irna zondag.

"Wij Iraniërs, wij reiken de hand aan de wereld met een signaal van vrede en door alle vijandigheden, verdenkingen en complotten achter ons te laten. Laten we een nieuwe pagina beginnen in de relaties tussen Iran en de wereld", aldus Rohani.

Hij zei nog dat het nucleaire akkoord niet tegen de belangen ingaat van enig land. "De vrienden van Iran zijn tevreden en onze tegenstanders moeten niet ongerust zijn. Iran is geen dreiging voor andere landen, maar een boodschapper van vrede, stabiliteit en veiligheid in de regio en de wereld."

De inwerkingtreding van de Iraanse nucleaire deal met de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Rusland en China betekent niet enkel dat de sancties worden opgeheven, maar ook dat Westerse landen zullen samenwerken met Iran rond civiele nucleaire technologie, zei Mogherini.

Reacties: Internationale gemeenschap positief, Israël en Republikeinen niet

De internationale gemeenschap reageert overwegend positief op de uitvoering van het Iraanse nucleaire akkoord met de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Rusland en China. Toch rijzen er hier en daar al twijfels over de goede bedoelingen van Iran, onder meer in Israël, dat al jaren op gespannen voet leeft met Iran.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius liet ondertussen al weten dat Frankrijk tevreden is met de volledige inwerkingtreding van het nucleaire akkoord met Iran. Hij hoopt op eenzelfde "samenwerkingsgeest" voor "alle regionale uitdagingen".

Top-Republikein Paul Ryan is bezorgd.

Top-Republikein Paul Ryan is bezorgd. © Reuters

De Republikeinse voorzitter van Kamer van volksvertegenwoordigers in de VS heeft de opheffing al sterk veroordeeld. "Vandaag gaat de administratie van Barack Obama beginnen met het opheffen van de economische sancties tegen het belangrijkste land ter wereld dat terrorisme ondersteunt", zei Paul Ryan.

Dat de aartsvijanden Saoedi-Arabië, de soennitische tegenpool van het sjiitische Iran, en Israël de geruststellende boodschap van Rohani allerminst ter harte nemen, lijdt geen twijfel.

Met de opheffing van allerhande embargo's en sancties, zien ze de macht van hun regionale tegenspeler toenemen. Israël reageerde reeds dat het niet gelooft dat Iran zijn nucleair militair programma zal laten varen. Vanuit Riyad kwam er nog geen reactie.

Grote economische boost voor Iran verwacht

Het opheffen van de economische sancties tegen Iran zal het land een stevige economische boost opleveren. Grote kapitalen komen vrij en de belangrijke bank-, staal- en scheepvaartsectoren worden vrij van strafmaatregelen die de Verenigde Staten hadden ingesteld. Het zakendoen met Iran zal in veel opzichten snel veranderen.

Het land leed bijna tien jaar onder de sancties, die werden opgelegd door de VS, de VN en de EU. In 2012 bande de Europese Unie bijvoorbeeld de olie- en gasimporteringen uit Iran. Daardoor daalde de jaarlijkse inkomsten uit olie van 118 miljard dollar in 2011 tot 42 miljard dollar in 2013.

Er zijn tien grote gevolgen van het opheffen van de sancties:

  1. Zo wordt de export van Iraanse olie en gas naar de Europese Unie mogelijk,
  2. mogen bedrijven in het westen uitrusting voor olie- en gasvelden leveren
  3. en mogen verzekeraars in het westen Iraanse schepen verzekeren.
  4. Daarnaast is zakendoen met de Iraanse energiesector opnieuw veelal toegestaan
  5. en kunnen er weer internationale financiële transacties plaatsvinden.
  6. Banken mogen zakentransacties met Iran met kredieten ondersteunen,
  7. en Iran krijgt de beschikking over 100 miljard dollar die bevroren waren.
  8. Ook worden sancties tegen bedrijven en honderden privépersonen opgeheven.
  9. Tot slot is de levering van vliegtuigen en onderdelen van Boeing- en Airbustoestellen voor civiele doelen opnieuw toegestaan
  10. en mogen autoproducenten uit het westen weer voertuigen in Iran verkopen.

Een aantal sancties zullen nog steeds blijven gelden. Het gaat bijvoorbeeld om het embargo op handel van zware wapens en op het programma rond ballistische raketten van Iran.

Bovendien kunnen de sancties die de Verenigde Naties hebben opgelegd, en die de basis waren voor de westerse sancties, snel weer in voege treden onder een zogenaamd "snap-back mechanisme", indien Iran zich niet houdt aan zijn deel van de atoomdeal.

Onze partners