Premier Michel stelt conclaaf in juli voor: de internationale reacties op brexit

24/06/16 om 07:54 - Bijgewerkt om 10:00

Vanuit de hele wereld komende eerste reacties binnen op de overwinning van het brexitkamp na het referendum in het Verenigd Koninkrijk. Een bloemlezing.

Premier Michel stelt conclaaf in juli voor: de internationale reacties op brexit

© Getty Images/iStockphoto

'Ik stel voor in juli een conclaaf te houden, waar op het hoogste politieke niveau een duidelijke oriëntatie voor de toekomst van Europa wordt gekozen. Dat betekent een conclaaf zonder aanwezigheid van het Verenigd Koninkrijk.' Dat zei eerste minister Charles Michel in een eerste reactie op de Brexit. 'We worden wakker in een Europa dat niet hetzelfde is als gisterenavond.'

'Ik wil geen boodschap van paniek geven, we moeten het hoofd koel houden en een manier vinden om snel weer aan te knopen met het Europese project. Maar dit resultaat is hoe dan ook een klap voor Europa', zei Michel.

De premier wil nu snel samenzitten met de andere Europese staatshoofden. 'De bedoeling moet zijn om snel enkele duidelijke engagementen te nemen. Wat met de verdere eenmaking van de binnenlandse markt? Wat met de energie-unie en de realisatie van de digitale agenda? Wat met de verdieping van de Europese en monetaire Unie en de interne en externe veiligheidspolitiek?'

Michel blijft naar eigen zeggen overtuigd dat het Europese project de mooiste droom van de vorige eeuw was, 'en ik ben ook overtuigd dat het mogelijk moet zijn dit momentum te gebruiken voor een nieuwe perspectief, een nieuwe droom'.

Toch wil de premier niet rancuneus tegenover de Briten. 'Ik ben ook niet helemaal verbaasd, we wisten dat er een groot risico bestond. De mensen die vandaag in Europa leven voelen niet noodzakelijk de meerwaarde van ons Europese project. Misschien was dat anders voor de vorige generaties, zij wisten dat het een waarborg was voor veiligheid.'

Sander Loones (N-VA): 'Nood aan realisme'

Wie denkt dat de Europese Unie nu nood zou hebben aan een grote sprong richting Europese superstaat, vergist zich. Zo luidt de eerste reactie van de N-VA-Europarlementsleden. 'Zowel voor Europa als voor Vlaanderen is dit geen goede zaak', zegt Sander Loones. 'Helaas hoor ik dat sommige eurofiele politici nog steeds het zonlicht ontkennen. Uit dit resultaat leiden zij af dat we nu nood zouden hebben aan een grote sprong richting Europese superstaat. Zij vergissen zich. Ook in Vlaanderen, Nederland, en de rest van de Unie morren de burgers.'

Volgens N-VA heeft de Europese Unie nood aan realisme. 'Een Europese Unie die duidelijk grenzen stelt, klare taal spreekt en wél woord houdt', zo meent Loones. 'En dus moeten wij bijvoorbeeld de asielcrisis en de sociale zekerheidsmigratie aanpakken, moeten we afrekenen met al te detaillistische Europese bemoeienissen en ook een belangrijke rol toekennen aan sterke en verantwoordelijke lidstaten.'

Wilders en Le Pen

Onder andere de extreemrechtse PVV in Nederland en Front National in Frankrijk juichen het nieuws toe en willen hetzelfde voor hun land.

Geert Wilders (PVV): 'Donderdag 23 juni gaat de geschiedenis in als Independence Day. De eurofiele elite is verslagen. Groot-Brittannië wijst Europa de weg naar de toekomst en de bevrijding. Het is nu tijd voor een nieuwe start, vertrouwend op eigen kracht en soevereiniteit. Ook in Nederland. Wij willen weer de baas worden over ons eigen land, ons eigen geld, onze eigen grenzen en ons eigen immigratiebeleid. Als ik premier word, dan komt er ook hier in Nederland een referendum over het verlaten van de Europese Unie. Laat het Nederlandse volk spreken.'

Marine Le Pen (FN): 'De beslissing van de Britten om de Europese Unie te verlaten is een overwinning van de vrijheid'. Ze herhaalde haar oproep voor het houden in Frankrijk en andere landen van een gelijkaardige volksraadpleging over het lidmaatschap van de Europese Unie.

Premier Malcolm Turnbull van Australië, als lid van het Britse Gemenebest met Londen verbonden, verwacht dat de stem van de Britten voor een vertrek uit de EU een periode van onzekerheid inluidt op de wereldmarkten. Maar de gevolgen voor Australië blijven volgens Turnbull beperkt. Dat optimisme baseert Turnbull vooral op de tijd die het de Britten in zijn ogen gaat kosten om zich los te maken van de EU. Eventuele schadelijke gevolgen kunnen daardoor worden voorzien en opgevangen.

'Nachtmerrie'

'Damn. Een slechte dag voor Europa', zo tweette de Britse vicebondskanselier Sigmar Gabriel. De Zweedse oud-premier Carl Bildt sprak zelfs van 'een nachtmerrie'.

'Niet moment voor hysterische reacties'

'We zijn vastberaden om onze unie met 27 lidstaten te behouden. De Europese Unie blijft ons kader voor onze gemeenschappelijke toekomst,' reageert Europees president Donald Tusk. Hij erkende dat Europa een ander resultaat had gewenst. Het vertrek van de Britten uit de Unie heeft 'dramatische' gevolgen, maar 'het is niet het moment voor hysterische reacties'.

Dinsdag en woensdag vindt in Brussel een al langer geplande Europese top plaats. Tusk deelde mee dat de 27 leiders in de marge van die top al een eerste keer zonder de Britse premier David Cameron zullen vergaderen. Ze nemen zich voor 'een reflectie over de toekomst van de Europese Unie op te starten.'

Tusk beklemtoonde dat er geen juridisch vacuüm zal ontstaan. Tot Groot-Brittannië formeel vertrekt, blijven de Europese regels en de rechten en plichten van het lidmaatschap er gewoon van kracht.

'Geen kettingreactie'

De Britse beslissing om de Europese Unie te verlaten zal geen gelijkaardige beslissingen in andere lidstaten uitlokken, maakt Europees Parlementsvoorzitter Martin Schulz zich sterk. 'Ik geloof niet dat andere landen aangemoedigd zullen worden om hetzelfde gevaarlijke pad te bewandelen', zei hij in een eerste reactie aan de Duitse televisiezender ZDF.

Schulz verwacht dat de onderhandelingen over de scheiding snel van start zullen gaan. 'Niemand heeft baat bij een lynchpartij die jaren aansleept', zo verklaarde de Duitse sociaaldemocraat.

Manfred Weber, de voorzitter van de Europese Volkspartij (EPP), de grootste fractie in het Europees Parlement, schreef op Twitter: 'Exitonderhandelingen moeten binnen maximaal twee jaar afgerond zijn. Er kan geen speciale behandelingen zijn. Vertrekken is vertrekken'.

(KVDA)

Onze partners