Obama: 'IS zal onvermijdelijk verslagen worden, maar terreurcellen zullen blijven bestaan'

05/08/16 om 01:09 - Bijgewerkt om 02:12

Islamitische Staat "zal onvermijdelijk verslagen worden", maar de terreurnetwerken die eruit voortspruiten zullen blijven opereren nadat IS verslagen werd in Irak en Syrië. Dat zei president Obama. De president verdedigde ook de controversiële transfer van 400 miljoen naar Iran.

Obama: 'IS zal onvermijdelijk verslagen worden, maar terreurcellen zullen blijven bestaan'

Obama in het Pentagon © REUTERS

Op zijn 55ste verjaardag hield VS-president Barack Obama zijn jaarlijkse vakantiepersconferentie (hij trekt met zijn familie naar Martha's Vineyard waar hij in principe tot 21 augustus blijft).

Net voor de persconferentie, die doorging in het Pentagon, had hij enkele uren doorgebracht met zijn veiligheidsteam, en dat was het belangrijkste onderwerp tijdens zijn opmerkingen.

IS heeft het voorbije jaar geen belangwekkende militaire overwinning behaald in Syrië of Irak, aldus Obama. Een serie nederlagen heeft getoond dat de groep "niet onoverwinnelijk is".

"Integendeel, ze zullen onvermijdelijk verslagen worden. Niets zal meer doen om hun bedrieglijke claims op een kalifaat te ontkrachten dan het verlies van Mosul en Raqqa". Ze hebben zelf al aangekondigd dat ze die steden zullen verliezen, aldus Obama, "en ze hebben gelijk".

Maar de groep past zich aan, en heeft geleerd dat ze met kleinere aanslagen evenveel publiciteit en resultaat kan halen. "Als samenlevingen schrik krijgen, kunnen ze reageren op manieren die hun weefsel aantast".

Een militaire overwinning, zei Obama, "zal niet volstaan zolang hun gewrongen ideologie blijft bestaan". Kleinere netwerken, cellen of individuen "zullen blijven bestaan" en aanslagen plannen ook na de militaire nederlaag van IS.

De strijd tegen hen is veel lastiger, ook in de VS, omdat "eventueel mensen zonder strafblad", die in hun eentje radicaliseren, door de mazen van het net kunnen glippen.

Obama somdde een heleboel recente aanslagen op, die hij "pijnlijk en tragisch" noemde. "We zullen blijven proberen ze te vermijden, overal waar we kunnen, door hun propaganda te ontmantelen, hun netwerken te vernietigen, hun leiders op het terrein uit te schakelen en uiteindelijk zullen we winnen".

'Geen losgeld betaald'

Wat de transfer van 400 miljoen dollar, in cash, naar Iran betreft, verdedigde de president de genomen actie, die volgens hem geen uitbetaling van losgeld was voor 4 Amerikaanse gevangenen - iets wat zou indruisen tegen een langlopende politiek van de VS, en wat, gaf Obama aan, bij buitenlandse mogendheden contraproductief werkt: het leidt tot meer kidnappingen of arrestaties.

Die 400 miljoen was een eerste afbetaling in een dispuut met Iran (volgens CNN is intussen ook de overige 1,3 miljard dollar van het vergelijk uitbetaald).

Dit gaat terug op de late jaren 70, toen het regime van de sjah 400 miljoen dollar naar de VS transfereerde als aanbetaling voor wapenleveringen. De wapens werden nooit geleverd omdat de sjah afgezet werd tijens een revolutie, die van in den beginne anti-Amerikaans was en gaandeweg islamitisch werd.

Iran had de terugbetaling voor de rechtbank in Den Haag gebracht, en eiste volgens de Amerikaanse pers tot 10 miljard dollar. Er kwam, aldus Obama, een veel kleinere terugbetaling, van in totaal 1,7 miljard dollar, zijnde de oorspronkelijke 400 miljoen plus intrest.

Het bedrag kon niet met een check of een overschrijving geregeld worden omdat het in de VS wettelijk verboden is om dollartransacties met Iran te hebben.

Het enige nieuws in het bericht van de Wall Street Journal, gaf de president aan, was dat het geld in cash, omgezet in vreemde valuta, met een vliegtuig, werd overgevlogen. Dat gaf een element van een spionageverhaal, maar dat de overeenkomst terzake was, had zijn regering in januari met cijfers bekendgemaakt, aldus de president.

Was het niet vreemd dat die transfer van 400 miljoen dag op dag samenviel met de vrijlating van de vier gevangenen. Obama vond van niet. Er waren in die periode rechtstreekse contacten tussen de ministers van Buitenlandse Zaken, wat een regeling makkelijker maakte.

Met die uitspraak gaat Obama ten dele in tegen wat de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, John Kirby, eerder verklaarde - dat het om twee totaal afzonderlijke onderhandelingen ging, met afzonderlijke teams, die niets met mekaar te maken hadden. Om die reden kon er volgens Kirby geen sprake zijn van losgeld.

De president gaf aan dat over dit onderwerp gestookt door mensen die ten gronde de nucleaire deal met Iran niet zien zitten.

"Wat wel een goed nieuwsverhaal zou zijn", aldus Obama, "is dat die overeenkomst goed functioneert. Zelfs de Israëlische geheime dienst is het daar nu mee eens, en Israël was de luidste tegenstander van het akkoord".

Trump krijgt geheime informatie

Er werden onvermijdelijk ook vragen gesteld over de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, die Obama eerder omschreef als "niet geschikt" om president te worden. Ziet Obama het zitten dat Trump, zoals gebruikelijk voor presidentskandidaten van de grote partijen, briefings van de geheime diensten over gevoelige onderwerpen krijgt.

Degenen die het Witte Huis ambiëren, zei Obama, "moeten zich beginnen te gedragen als president" en de geheimhouding garanderen.

Of hij Trump met de kerncodes zou vertrouwen? "Ik wil jullie vragen jullie eigen oordeel te vormen".

Onze partners