Drie doden rond extreemrechtse betoging in VS: Forse kritiek op reactie van Trump

12/08/17 om 22:23 - Bijgewerkt op 28/11/17 om 08:53

Bron: Belga

In de stad Charlottesville in de Amerikaanse staat Virginia zijn zaterdag drie doden en 35 gewonden gevallen bij incidenten rond een extreemrechtse betoging. Een 20-jarige chauffeur die opzettelijk inreed op een groep tegenbetogers veroorzaakte een dodelijk slachtoffer en tal van gewonden: 'terrorisme' volgens een aantal vooraanstaande beleidsmakers. Bij een helikoptercrash kwamen ook twee agenten om.

Drie doden rond extreemrechtse betoging in VS: Forse kritiek op reactie van Trump

Hulpdiensten verzorgen slachtoffers van de dodelijk aanrijding in de marge van een extreemrechtse betoging in het Amerikaanse Charlottesville. © REUTERS

In de stad Charlottesville in de Amerikaanse staat Virginia zijn zaterdag drie doden en 35 gewonden gevallen bij incidenten rond een extreemrechtse betoging. Zo reed onder meer een auto in op een groep tegenbetogers, waarbij één vrouw omkwam en tal van gewonden vielen. Later kwamen ook twee politieagenten om toen hun helikopter neerstortte een aantal kilometers buiten de stad.

Op beelden van het incident in het centrum van Charlottesville is te zien hoe een auto inrijdt op een menigte betogers en daarna meteen weer achteruit rijdt. Burgemeester Mike Signer zou later op Twitter mededelen dat bij het incident één persoon was omgekomen. Volgens het stadsbestuur vielen daarbij ook 19 gewonden.

Het dodelijke slachtoffer is een vrouw van 32 jaar, zegt de politie van Charlottesville. De zaak wordt behandeld als een criminele moordzaak en de dader is reeds opgepakt, aldus de politie tijdens een persconferentie. Volgens Amerikaanse media gaat het om een 20-jarige man uit de staat Ohio.

De federale politiedienst FBI heeft ondertussen een onderzoek geopend naar de 'omstandigheden van het dodelijk ongeluk dat zaterdag plaatsvond', luidt een persmededeling van de FBI-afdeling van Richmond.

Buiten Charlottesville stortte ook op zaterdag een politiehelikopter neer, bevestigen de ordediensten. Daarbij kwamen twee agenten om, die assistentie verleenden aan de ordediensten tijdens de manifestatie in Charlottesville. De juiste omstandigheden van het ongeluk worden nog onderzocht maar de politie gaat niet uit van kwaad opzet.

Noodtoestand

Al voor de demonstratie van verschillende extreemrechtse groeperingen was het in de stad in Virginia tot gewelddadige botsingen met tegenbetogers gekomen. Eerder was de noodtoestand uitgeroepen in de stad. Neonazi's en wit-nationalisten waren uitgerust met helmen, schilden, stokken en pepperspray. De hele dag werd er gescholden, gevochten en met stenen gegooid.

De betoging was volgens de organisatie en waarnemers de grootste verzameling van Amerikaanse extreemrechtse activisten in jaren.

'We zijn vastberaden ons land terug te winnen', zei de voormalige leider van de racistische Ku Klux Klan David Duke, naast alt-rightbezieler Richard Spencer een prominente aanwezige in Charlottesville, tegen CNN. 'We gaan de beloftes van Donald Trump inlossen. Daarom hebben we voor Donald Trump gestemd, omdat hij zegt dat we ons land gaan terugnemen.'

'Ontoereikende' reactie Trump

De Amerikaanse president Donald Trump heeft ondertussen de incidenten in Charlottesville veroordeeld. In een mededeling veroordeeld hij 'in de strengst mogelijke bewoordingen deze flagrante uiting van haat, fanatisme en geweld langs vele kanten', zei Trump vanuit zijn resort in Bedminster, New Jersey. Hij riep de Amerikaanse burgers op om 'samen te komen... met liefde voor ons land en ware affectie voor elkaar.'

De president verwees in zijn reactie aan de media en op Twitter opvallend genoeg niet naar de rol van de neonazi's in heel het gebeuren, noch noemde de president de aanval een daad van terreur. Iets wat voor heel wat beroering zorgt in de VS, ook binnen zijn eigen Republikeinse partij.

'Daad van terrorisme'

De Republikeinse senator Cory Gardner bestempelt de daad van de chauffeur als 'terrorisme' en roept de president op hetzelfde te doen. Ook Republikeinse kopstukken en voormalige presidentskandidaten Marco Rubio en Ted Cruz noemen het beiden 'terrorisme.'

Senator John McCain verwijst al in de titel van zijn persbericht naar 'de aanval van white supremacists.' Volgens de oud-presidentskandidaat, die eind vorige maand nog de stekker uit de hervorming van Obamacare trok door tegen een hernieuwd voorstel te stemmen, zegt dat 'niets minder' dan de erfenis van de oprichters van de VS, die stelt dat alle mensen gelijk zijn, 'in gevaar wordt gebracht' door de 'gewelddadige aanval in Charlottesville waarbij minstens een iemand om het leven is gekomen... tijdens een confrontatie tussen onze beste engelen en onze ergste demonen.'

'White supremacists en neonazi's gaan, per definitie, in tegen het Amerikaanse patriottisme en de idealen die ons als mens en natie zo speciaal maken', gaat de verklaring verder.

Senator Orrin Grant Hatch, eveneens Republiekein, deelde op Twitter mee dat 'we het kwade bij naam moeten noemen. Mijn broer heeft zijn leven niet gegeven in de strijd tegen Hitler om hier bij ons ongestoord nazi-ideeën te laten verkondigen.'

Het geweld in Charlottesville deed zelfs oud-president Barack Obama opnieuw in zijn Twitterpen kruipen, iets wat al van 20 juli geleden was. Hij deelde een citaat van de Zuid-Afrikaanse oud-president Nelson Mandela met zijn meer dan 600.000 volgens op de microblogsite.

Fakkeloptocht met nazislogans

Aanleiding voor de betoging onder het motto 'Unite the Right' was een beslissing van het stadsbestuur van Charlottesville om een standbeeld van de generaal Robert E. Lee uit de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865) te verwijderen. Die vocht aan de kant van het zuiden, en was tegen de afschaffing van de slavernij.

Op een aantal plekken in het Amerikaanse zuiden zijn recent zulke controversieel geworden aandenkens verwijderd van zuiderse aanvoerders tijdens de burgeroorlog. Dat is steeds op protest onthaald door kleine groepen extreemrechtse betogers, zo ook in Charlottesville. De bijeenkomst daar was één van de grootste in jaren. Op het appel: vertegenwoordigers van de alt right, neonazi's, neoconfederates die nostalgisch zijn naar het Amerikaanse zuiden van voor de burgeroorlog, en ook milities uit de zogenaamde Patriot-beweging.

De voormalige aanvoerder van de Amerikaanse racistische Ku Klux Klan David Duke was ook aanwezig in Charlottesville. 'Dit is een keerpunt voor de mensen in dit land', verklaarde hij tegenover de media. 'We zijn vastberaden ons land terug te winnen. We gaan de beloftes van Donald Trump inlossen. Daarom hebben we voor Donald Trump gestemd, omdat hij zegt dat we ons land gaan terugnemen.'

Op vrijdagavond vond op de campus van een lokale universiteit ook al een fakkeloptocht van extreemrechtse betogers plaats. Net als op zaterdag scandeerden die neonazislogans zoals 'Sieg heil.' Ook die optocht draaide op een knokpartij met tegenbetogers uit.

Onze partners