Chaos en tranen bij Republikeinen: topfavoriet voor speaker haakt af

09/10/15 om 00:48 - Bijgewerkt om 01:41

Op de vergadering waar hij voor het eerst de stemmen zou tellen, kondigde Kevin McCarthy aan dat hij geen zin meer heeft om speaker van het Huis van Afgevaardigden te worden. "We hebben wellicht een vers gezicht nodig". McCarthy was topfavoriet om John Boehner op te volgen, maar ook hij kon de conservatieven in de partij niet paaien.

Chaos en tranen bij Republikeinen: topfavoriet voor speaker haakt af

Kevin McCarthy kondigt aan dat hij zich terugtrekt © REUTERS

Kevin McCarthy blijft wel de Republikeinse fractieleider in het Huis van Afgevaardigden.

"Dat had ik niet zien aankomen", zei zijn rivaal, de kansloos geachte Jason Chaffetz, volksvertegenwoordiger uit Utah, na de vergadering.

"Er heerst totae verwarring - een bananenrepubliek", aldus Peter King, volksvertegenwoordiger uit New York en een gematigde Republikein. Hij verklaarde aan The Washington Post dat een handvol partijgenoten in tranen was uitgebarsten. "Mensen wenen. Ze hebben geen idee hoe dit gaat aflopen".

Op die vergadering zou een eerste stemming gehouden worden. Die stemming werd na het terugtreden van McCarthy uitgesteld.

Sinds de huidige speaker, John Boehner, twee weken geleden zijn ontslag bekendmaakte, leek Kevin McCarthy, een afgevaardigde uit Californië, de meest logische figuur om een meerderheid achter zich te krijgen, in een partij waar een stellingenoorlog en soms een open oorlog woedt tussen gematigden en conservatieven. Boehner had zijn buik vol van die conservatieven, die hij "oenen" noemde, en die al dan niet bij de Tea Party aanleunen.

Benghaziblunder

McCarthy, die als fractieleider met alle geledingen hoorde te praten, maar die zelf bij de gematigden gerekend wordt, maakte een uitschuiver door in een tv-interview te suggereren dat de onderzoekscommissie rond Benghazi erop gericht was de populariteit van de Democratische presidentskandidaat Hillary Clinton onderuit te halen. In Benghazi kwamen in 2012 vier Amerikanen om het leven bij een aanslag van Al-Qaeda, daarbij de ambassadeur. Clinton was op dat moment minister van Buitenlandse Zaken en haar communicatie over de zaak verliep moeizaam - eerst werd gezegd dat de doden gevallen waren bij een uit de hand gelopen rel naar aanleiding van een antimoslimfilm.

Dat de onderzoekscommissie politieke motieven heeft, is gemeengoed, maar door het zo uitdrukkelijk te beamen gaf de Republikeinse fractieleider munitie aan het Clintonkamp.

"Dat heeft niet geholpen", verklaarde McCarthy nadat hij zijn terugtrekking had bekendgemaakt, "dat had ik handiger kunnen formuleren". Maar dat, zei hij ook, was niet de grond van de zaak, of de reden van zijn terugtrekking. "Om ons te verenigen is er wellicht een vers gezicht nodig", iemand die alle 247 Republikeinen achter zich krijgt".

Hij had tot minuten voor zijn terugtrekking gehengeld naar die 247 stemmen en zelfs zijn conservatieve tegenstanders toonden zich verbaasd over zijn actie.

218 stemmen

Blijkbaar vond McCarthy het lastig om voldoende conservatieven te paaien.

Het Huis van Afgevaardigden telt 435 volksvertegenwoordigers. De speaker, de voorzitter van het Huis, is de op 2 na machtigste persoon in politiek Amerika (na de president en de vicepresident). Zij of hij heeft 218 stemmen nodig om verkozen te worden. De Republikeinen hebben in het Huis een ruime meerderheid met 247 zetels. McCarthy zou op de steun hebben kunnen rekenen van zo'n 200 partijgenoten. Maar zo'n 40 hardline conservatieven stelden zware eisen aan hun eventuele steun. Zij schaarden zich achter een tegenkandidaat, Daniel Webster uit Florida.

Speaker John Boehner, bij de aankondiging van zijn ontslag

Speaker John Boehner, bij de aankondiging van zijn ontslag © Reuters

McCarthy, is een van de theorieën, kon niet verkozen worden zonder de Tea Party conservatieven, maar wilde onder hun voorwaarden niet mét hen verkozen worden.

Tegen eind oktober treedt John Boehner af. Dan moet er een opvolger zijn.

Op dit ogenblik zijn er een aantal kandidaten die enkele tientallen stemmen achter zich kunnen scharen, maar niemand die in de buurt komt van 218. De blikken gaan in de richting van Paul Ryan, kandidaat vicepresident in 2012 als running mate van Mitt Romney. Ryan is aanvaardbaar voor alle geledingen in de partij. Enig probleem: hij heeft altijd verklaard dat hij de baan niet wil. Hij werd na het terugtreden van McCarthy langdurig gebeld door Boehner die hem zonder succes opriep alsnog zijn kandidatuur te stellen.

Oproer in de geledigingen

De moeilijkheden in het Huis van Afgevaardigden passen in een algemene malaise binnen de Republikeinse partij.

De "traditionele" presidentskandidaten zoals Jeb Bush, Marco Rubio of John Kasich kunnen in de peilingen geen deuk in een pakje boter slaan, daar waar degenen zonder politiek verleden, zakenman Donald Trump, gewezen hersenchirurg Ben Carson en ex-CEO Carly Fiorina samen 50 procent van de kiesintenties halen.

De kiezers zijn bijzonder ontevreden met het parlementair werk, en dat laten ze blijken. Maar ze zijn ontevreden op 2 manieren: sommigen omdat Washington niet tot vruchtbare compromissen komt, anderen omdat de verkozenen teveel compromissen sluiten, hun kiesbeloften inslikken en eerder de belangen dienen van de grote geldschieters dan van hun kiezers.

Onze partners