Peter Buwalda verkoopt met 'Bonita Avenue' het best bij de noorderburen maar in Vlaanderen spant Jeroen Brouwers de kroon met 'Bittere bloemen' (zie kaderstukje beneden). Van de andere genomineerden - Arnon Grunberg, Marja Pruis, Marente de Moor en P.F. Thomése - lopen de boeken van zeer goed tot zeer matig.

De laatste weken schoot de debuutroman van Buwalda omhoog in de Nederlandse bestsellerlijsten. Deze week bereikte ‘Bonita Avenue’ zelfs de koppositie. Dat lag niet alleen aan de AKO Literatuurprijs. ‘Bonita Avenue’ was genomineerd voor tal van andere prijzen – waaronder de NS Publieksprijs en Selexyz Debuutprijs. Vooral de aandacht van het populaire tv-programma ‘De Wereld Draait Door’ gaf het boek een enorme verkoopboost.

Ook in Vlaanderen begint het boek dat al meer dan een jaar geleden verscheen te lopen, zegt Paul Luyten van boekhandel Walry in Gent. ‘Lezers zijn er zeer enthousiast over en raden het dan aan anderen aan. Het is echt een steadyseller geworden.’ Bij Standaard Boekhandel verkocht alleen de veel bekendere Jeroen Brouwers sinds bekendmaking van de Toplijst meer exemplaren van zijn genomineerde ‘Bittere bloemen’ dan Buwalda van ‘Bonita Avenue’: 20 om 12.

Toch is het verkoopeffect van de AKO Literatuurprijs Toplijst beperkt, zeggen boekverkopers. Behalve Buwalda verschenen ‘De Nederlandse maagd’ van Marente de Moor, ‘Huid en haar’ van Arnon Grunberg en ‘De weldoener’ van P.F. Thomése in het vorig najaar. Iedereen die deze boeken wilde hebben, heeft ze allang aangeschaft. Hetzelfde geldt eigenlijk voor ‘Bittere bloemen’ dat in april uitkwam. ‘Kus me, straf me’ van Marja Pruis valt in de categorie literaire essays. Dat verkoopt vanouds slecht.

‘In de week na de bekendmaking zijn er hooguit twee extra verkocht van iedere titel’, vertelt Kristien van Selexyz Dominicanen in Maastricht. Een gunstige uitzondering is nog Marente de Moor, omdat ze door de nominatie een groot interview in De Volkskrant kreeg en er net een midprice-editie uit is van ‘De Nederlandse maagd’. Bovendien speelt het boek vlakbij Maastricht. ‘Daar zijn er nog twee extra van verkocht.’

Sponsor AKO toont zich wel tevreden over het verkoopeffect van de prijs. Ook bij de enige keten die structureel de zes genomineerden heeft uitgelicht in de winkel, staat Buwalda op één. Ook Grunberg en De Moor doen het goed volgens inkoper Grietje Braaksma. Zij looft vooral juryvoorzitter Ernst Hirsch Ballin. ‘Hij stelde de boeken centraal en dat heeft goed gewerkt. Ook legde hij knap het verband met het huidige tijdsgewricht, dat maakt de potentiële lezer nieuwsgierig.’

Juist door het succes van Buwalda vinden boekverkopers het commercieel gezien interessanter als een ander boek een duwtje krijgt. René Hollaers van Van Kemenade & Hollaers in Breda hoopt daarom op Brouwers: ‘Een heel mooi boek, waar zeker nog de nodige verkooppotentie in zit.’ Luyten duimt voor Thomése. ‘Mij verrast het al dat hij nooit beter loopt. Hij krijgt altijd goede recensies. De AKO kan voor hem betekenen wat de Booker nu voor Julian Barnes betekent, al weet je het nooit.’

Alleen sponsor AKO houdt zich wijselijk op de vlakte. ‘Ik vind dat de beste moet winnen,’ zegt Braaksma. ‘En dat boek zit er zeker tussen.’

Maarten Dessing