Genieten van het doden
'Voor mij is het een behoefte geworden om bommen te gooien. Dat windt me erg op, dat is een fijn gevoel. Het is even mooi als iemand neer te knallen.' Een citaat uit Soldaten (Fischer Verlag), een studie van Sönke Neitzel en Harald Welzer. In de archieven van de geallieerden ontdekten de auteurs 150.000 bladzijden protocollen van afgeluisterde gesprekken die Duitse krijgsgevangen soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog met elkaar voerden. Uit die onverbloemde dialogen distilleerden de auteurs een mentaliteitsgeschiedenis in oorlogstijd. De ideologie speelde een verwaarloosbare rol in het 'engagement' van die Duitse soldaten, die van de dekmantel van de oorlog gebruikmaakten om te genieten van het doden. Een vertaling van deze belangrijke historische publicatie verschijnt in januari bij Ambo.

Het ware gezicht
Als de mensen een masker opzetten, tonen ze hun ware gezicht. Dat is de kern van Siegfried Lenz' roman De maskers. Vakantiegangers ontdekken op het strand een kist die afkomstig is van een Chinese rederij. In de kist, die na een storm aan land is gespoeld, zitten de maskers die de poppen aan het dansen brengen. Uitgeverij van Gennep brengt verder ook een hertaling van Het lichtschip, een roman uit 1960 waarin Lenz, de grootmeester van het naoorlogse Duitse proza, de strijd tussen loyauteit en opportunisme uitbeeldt.


Romantisch hoogtepunt
Het werk van Friedrich Hölderlin behoort tot de hoogtepunten van de Duitse romantiek. Hölderlin is uniek. Hij past Griekse versvormen toe in het Duits en vermengt in zijn gedichten christelijke theologie met antieke mythologie. Heel zijn lyrische oeuvre is een hunkering naar de magie van de oude wereld, waarin alles ongeconsumeerd was.


Het tweede, onzichtbare boek
Spanning, atmosfeer en beklemming zijn vanaf de eerste zin present in Wij doden Stella van de Oostenrijkse schrijfster Marlen Haushofer (1920-70). De hele tijd heb je de indruk dat je tussen de regels een tweede, onzichtbaar boek aan het lezen bent. Een heel gezin heeft schuld aan de dood van een meisje. Uit het zwijgen van de gezinsleden resulteert een onthutsend en ontluisterend verhaal. Ontzettend knap geconcipieerd en geschreven.


Longerich over Goebbels
Na zijn spraakmakende boek over Heinrich Himmler verschijnt van de Duitse historicus Peter Longerich de biografie Goebbels. Joseph Goebbels, propagandaminister van het Derde Rijk, ambieerde met zijn opzwepende speeches de totale symbiose van Volk und Führer. Via de narcistische persoonlijkheid van Goebbels, die totaal aan Hitler verknocht was, krijgen we een uitzonderlijke inkijk in de mechanismen van de totalitaire dictatuur.

Piet de Moor