Ieder kind krijgt binnenkort automatisch dubbele achternaam

25/02/14 om 16:12 - Bijgewerkt op 04/03/14 om 14:16

De federale meerderheid wil elk geboren kind binnenkort automatisch een dubbele achternaam geven. Het gaat dan om de naam van de vader, gevolgd door die van de moeder.

Ieder kind krijgt binnenkort automatisch dubbele achternaam

© REUTERS

Elk nieuw kind krijgt binnenkort automatisch een dubbele achternaam als de ouders niet zelf een keuze maken tussen die van vader of moeder, of een combinatie van beide. Die nieuwe regeling kreeg een meerderheid achter zich in de Kamercommissie Justitie. Omdat er wat amendementen aan te pas kwamen, is de finale stemming wellicht pas voor na de krokusvakantie.

Onverwachte wending in het debat over de familienamen in de Kamercommissie Justitie. Waar 's ochtends gebikkeld werd over de mate van keuzevrijheid voor nieuwe ouders, bleek er in de vroege namiddag plots overeenkomst binnen de meerderheid over het terugvallen op de dubbele achternaam als de ouders geen expliciete keuze maken. CD&V had zich 's ochtends verzet tegen de ruime keuzevrijheid die vier opties geeft: familienaam van vader of moeder, of de combinatie vader-moeder of moeder-vader. Dat zou te veel keuzes geven en dus onduidelijkheid en een gebrek aan uniformiteit, klonk het. De partij wilde daarom enkel de keuze tussen de familienaam van de vader, of de combinatie vader-moeder.

Wat de christendemocraten ook veranderd wilden zien, was wat moest gebeuren als ouders geen expliciete keuze maken of geen akkoord vinden. De oorspronkelijke tekst viel terug op de naam van de vader, maar dat zou volgens Kamerlid Sonja Becq de facto een vetorecht opleveren voor de mannen. Bij gebrek aan keuze zorgen voor de combinatie vader-moeder leek haar dus beter.

Die kans grepen de andere meerderheidspartijen met beide handen. Onder meer PS en MR hadden 's ochtends al laten verstaan dat ze dat eigenlijk ook al in de tekst wilden opnemen. En ook Justitieminister Annemie Turtelboom hekelde dat het net CD&V was die bij het overleg binnen de regering steeds gehamerd had op het terugvallen op de huidige regeling.

Uiteindelijk is het dus een combinatie van beiden te worden. Er komt een ruime keuzemogelijkheid, met de dubbele combinatie vader-moeder als niet gekozen wordt. De huidige regeling met enkel de familienaam van de vader kan dus nog steeds, maar ook die van de moeder, of een combinatie van beide. Vanaf de tweede generatie kan dat tot tien mogelijkheden geven, maar vier achternamen doorgeven mag niet.

Stemming pas later

Artikelsgewijs zijn de nieuwe regels al gestemd, maar volgens de procedure kan de algemene stemming pas later. Misschien nog deze week, maar vermoedelijk pas na de krokusvakantie.

Pluim op wiens hoed?

CD&V en Open VLD probeerden alvast allebei de overwinning te claimen. Zo wijst Becq erop dat zij het vetorecht voor vaders aan de kaak stelde en zo 'het amendement uitlokte'. Bovendien zal de ambtenaar bij de burgerlijke stand in de praktijk steeds de vier basiskeuzes voorleggen, waardoor van een automatische dubbele achternaam volgens CD&V eigenlijk geen sprake is.

Minister Turtelboom steekt de pluim dan weer op haar hoed, aangezien het haar wetsontwerp is. Ze hekelt ook het 'conservatieve voorstel' van CD&V waarbij de keuze beperkt zou blijven tot de naam van de vader of de combinatie vader-moeder. 'Dat zou onaanvaardbaar zijn, want dan zou je alle mama's en dus 52 procent van de bevolking uitsluiten', vindt ze.

N-VA: 'Naam vader moet primair zijn'

Bij de oppositie toonde Meyrem Almaci (Groen) zich zeer tevreden met de grotere keuzevrijheid en de dubbele naam 'by default', maar ze stelde zich wel vragen bij de 'conservatieve opstelling van CD&V én N-VA'.

'Ik vind dat de naam van de vader primair moet zijn. Als dat conservatief is, dan is dat maar zo', had N-VA-Kamerlid Daphné Dumery zich even voordien laten ontvallen. Dumery stemde uiteindelijk tegen de hervorming, hoewel ze zich eerst wilde onthouden.

Het automatische terugvallen op de dubbele achternaam, is voor N-VA echter een brug te ver. 'Daar is geen vraag naar en geen draagvlak voor', waarschuwt Dumery. 'Dit is een compromistekst geworden, maar wel een die aan de fundamenten raakt.' Iets wat Turtelboom meteen counterde. 'Dit werkt de historische discriminatie tussen mannen en vrouwen weg, maar met respect voor de bestaande tradities', vindt zij.

Ook Vlaams Belang stemde tot slot tegen. 'La mère donne la vie, le père donne le nom', zo onderstreepte Vlaams Belanger Bert Schoofs het belang van traditie. Hij pleitte voor een uniforme regeling waarbij eventueel de dubbele naam kan worden doorgegeven, met een volgorde die het gezin mag kiezen.

Opnieuw wisselmeerderheid

Krijgt dit alles finaal groen licht, dan zal dat opnieuw gebeuren met een wisselmeerderheid. En dit keer niet in een ethische kwestie. CD&V stemde immers wel voor het amendement met de automatische dubbele naam, maar wil zich onthouden bij de volgens haar te ruime keuzevrijheid die blijft bestaan.

Lees meer over:

Onze partners