Ewald Pironet
Ewald Pironet
Senior writer van Knack
Opinie

30/10/13 om 06:27 - Bijgewerkt om 09:47

De domheid van de federale overheid is onvergeeflijk

De regering onder leiding van Elio Di Rupo (PS) is de ploeg van de gemiste kansen.

De domheid van de federale overheid is onvergeeflijk

© Belga

Het was toch weer schrikken vorige week. Volgens het Europees statistisch bureau Eurostat klimt de Belgische overheidsschuld richting 105 procent van het bruto binnenlands product (bbp). En dat terwijl we Europa beloofden om onze schuld af te bouwen naar minder dan 100 procent tegen het eind van dit jaar. De aalmoezenier van de regering-Di Rupo, minister van Financiën Koen Geens (CD&V), kwam vlug sussen: er komt vooral op het eind van het jaar meer geld in de schatkist. Hij verwacht dat de schuld tegen eind 2013 terugvalt tot 100,5 procent van het bbp - nog altijd een stuk meer dan de 93 procent schuld die de hele eurozone haalt.

Onze 'echte' staatsschuld ligt trouwens veel hoger dan die 100,5 procent, want als we ook nog rekening houden met de engagementen die de regering heeft tegenover toekomstige gepensioneerden komt daar volgens recente berekeningen van de denktank Itinera 558 procent bij. Dat betekent dat onze totale staatsschuld meer dan 650 procent van het bbp bedraagt, een hallucinant hoog cijfer.

Delen

De domheid van de federale overheid is onvergeeflijk

Ewald Pironet

Die hoge totale schuld wijst ons erop dat we ons niet kunnen veroorloven om niets te doen: als de regering niet de juiste maatregelen neemt, gaan we ten onder aan de stijgende pensioen- en gezondheidskosten die de vergrijzing met zich meebrengt. Dat weten we al langer: de eerste rapporten over de vergrijzingskosten dateren van begin deze eeuw. De daaropvolgende regeringen hebben er niets aan gedaan. De paarse en paars-groene regeringen onder leiding van Guy Verhofstadt (Open VLD) hebben tussen 1999 en 2007 de kans laten voorbijgaan om met extra geld dankzij rentemeevallers en een goede conjunctuur een serieuze buffer aan te leggen voor de vergrijzingskosten. Erger nog: ze gaven het geld kwistig uit, en ondertussen werden de mensen in slaap gewiegd met de oprichting van het Zilverfonds, een idee van Johan Vande Lanotte (SP.A). Vandaag blijkt daar nauwelijks iets in te zitten en bovendien mogen we er niet aankomen tot onze schuld gezakt is tot 60 procent van het bbp. Dat kan nog twintig jaar duren, maar de vergrijzingskosten tikken nu al aan. De conclusie is onontkoombaar: het Zilverfonds is het grootste budgettaire bedrog in onze vaderlandse geschiedenis.

De regering onder leiding van Elio Di Rupo (PS) is de ploeg van de gemiste kansen. Dat is de conclusie van twee begrotingsexperts, Wim Moesen (KU Leuven) en Herman Matthijs (UGent en VUB). Op verzoek van Knack onderzochten ze de meer dan 400 begrotingsmaatregelen van de huidige regering. Ze concluderen dat de regering-Di Rupo, in tegenstelling tot wat de oppositie bijna dagelijks beweert, niet zozeer een belastingregering is maar wel de regering van de eenmalige maatregelen. Dat is nog erger, want het knip- en plakwerk dat Di Rupo presenteerde als begrotingen heeft ons niet op het pad gezet van de structurele gezondmaking van onze overheidsfinanciën. Het budgettaire lijk wordt nu weer over de verkiezingen van mei 2014 getild. De volgende regering mag het oplossen, samen met de verantwoordelijken bij de regionale en lokale besturen, die met de staatshervorming een deel van de budgettaire miserie doorgespeeld kregen.

In zijn boekje Domheid voor beginners - een stoomcursus onderscheidt Matthijs van Boxsel drie tijdperken van de domheid. Allereest is er de klassieke domheid, gekenmerkt door fundamentele naïviteit: 'Heer, vergeef hen, want ze weten niet wat ze doen.' Dan is er de moderne domheid: 'Heer, zij weten niet wat ze doen, en dat is maar goed ook.' Nu zitten we volgens Van Boxsel met postmoderne domheid: 'Heer, ze weten wat ze doen, maar doen het toch.' Dat is de domheid van de federale regeringen van ons land: sinds 2000 weten ze welke gigantische uitdagingen ons met de vergrijzing te wachten staan - zeker in het licht van onze precaire overheidsfinanciën. En toch hebben ze gehandeld alsof er niets aan de hand is. Zo veel domheid is onvergeeflijk.

Onze partners