Alle staatshervormingen op een rijtje

19/07/12 om 13:24 - Bijgewerkt om 13:24

In vijf grote stappen is België van een unitair land geëvolueerd naar de huidige federale staat.

Alle staatshervormingen op een rijtje

1873-1962. Door de Taalwetten worden het Nederlands, het Frans en het Duits als officiële talen erkend.

1963. Vastlegging van de taalgrens en de taalgebieden. 27 gemeenten aan weerskanten van de taalgrens krijgen een bijzonder taalstatuut, de zogenaamde faciliteiten.

Eerste staatshervorming: Voor elk wat wils

1970. Een eerste staatshervorming maakt een einde aan de unitaire staat. De grondwet erkent vier taalgebieden, drie economische gewesten en drie cultuurgemeenschappen.

1972. Behalve de Volksunie ondertekenen alle partijen het Cultuurpact, dat de rechten van ideologische en filosofische minderheden in België moet waarborgen.

Tweede staatshervorming: Gemeenschappen verantwoordelijk voor meer dan cultuur

1980. Door de tweede staatshervorming worden de cultuurgemeenschappen omgedoopt tot de Franse, de Vlaamse en de Duitstalige Gemeenschap. Naast cultuur zijn ze ook bevoegd voor persoonsgebonden aangelegenheden. Ze hebben elk een eigen parlement (Raad) en regering.1970. Een eerste staatshervorming maakt een einde aan de unitaire staat. De grondwet erkent vier taalgebieden, drie economische gewesten en drie cultuurgemeenschappen. De cultuurgemeenschappen zijn een antwoord op het streven van de Vlamingen naar culturele autonomie. De gewesten zijn een antwoord op het streven van de Franstaligen naar economische autonomie.

Er worden ook twee gewesten opgericht: het Vlaams Gewest en het Waals Gewest, met elk een eigen regering en parlement. In Vlaanderen smelten de regering en het parlement van het Vlaams Gewest meteen samen met die van de Vlaamse Gemeenschap.

De Franstaligen hebben de instellingen van de Franse gemeenschap en het Waalse gewest niet samengevoegd. Er zijn immers veel meer Franstalige Brusselaars ten opzichte van Franstalige Walen dan dat er Nederlandstalige Brusselaars zijn ten opzichte van Vlamingen.

Derde staatshervorming: Aandacht voor Brussel

1988-1989. Door de derde staatshervorming krijgt ook het Brussels Gewest een eigen parlement en regering. De gemeenschappen krijgen meer bevoegdheden, zoals onderwijs, en de gewesten worden ook bevoegd voor vervoer en openbare werken.

De Nederlandstaligen in Brussel worden op dezelfde manier beschermd als de Franstaligen op nationaal niveau met onder meer pariteit in de regering en een alarmbelprocedure.

Vierde staatshervorming: Gewestparlementen rechtstreeks verkozen

1993. Door de vierde staatshervorming wordt België een volwaardige federale staat. De eerste zin van de grondwet luidt voort-aan: 'België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten.'

Vijfde staatshervorming: Meer bevoegdheden voor de gewesten

2001. De zogenaamde Lambermontakkoorden vormen de vijfde stap in de staatshervorming. De gemeente- en provinciewet, buitenlandse handel, landbouw en ontwikkelingssamenwerking worden aan de gewesten overgedragen.

Zesde staatshervorming: Bye, bye BHV

2011. Na 459 dagen onderhandelingen werd eind september 2011 een akkoord bereikt over een zesde staatshervorming onder leiding van Elio Di Rupo. Daarin wordt onder andere een oplossing gevonden voor het probleem van Brussel-Halle-Vilvoorde, een heet hangijzer dat de Belgische politiek 50 jaar domineerde.

Bron: Knack Extra - Politieke encyclopedie en Belga

Lees meer over:

Onze partners