Dirk Draulans

‘Geniet gerust van het warme herfstweer. Maar vergeet alstublieft het grote plaatje niet’

Dirk Draulans Redacteur bij Knack

‘Ik voel me allesbehalve vrolijk met het welgekomen mooie weer’, schrijft Knack-redacteur Dirk Draulans.

Eind oktober buiten kunnen ontbijten zonder dat je ergens ver weg zit, het heeft wel iets. Het warme herfstweer breekt dagrecord na dagrecord. De verwarming thuis kan ‘af’ blijven staan, handig meegenomen in deze barre tijden van angst voor peperdure energie. In onze tuin zijn de mussen elke ochtend vrolijk aan het kwebbelen op en rond hun broedbakjes. Ze hebben de lente in de buik. Ook de spreeuwen houden zangstonden, anders dan in de lente nu meestal in groep, wat een indrukwekkend luisterspektakel oplevert. De roodborstjes zingen eveneens uit volle borst – maar die doen dat in de herfst wel meer. Dat geldt minder voor onze tjiftjaffen met hun kenmerkende ‘gezang’ – dat hoor je nu meer dan anders. Een aantal vogels is duidelijk het noorden kwijt.

Maar die redden het wel. Erger is dat sommige insecten blijven rondvliegen – of opnieuw rondvliegen. De voorbije dagen zagen we in de tuin koolwitjes, aardhommels en vuurwantsen op zoek naar de schaarse bloeiende bloemen die er nog zijn – sommige bloemetjes weten het ook niet zo goed meer en denken dat het lente wordt. Die beestjes zijn we waarschijnlijk kwijt, hoewel het onwaarschijnlijk is dat de populatie erdoor beïnvloed zal worden: zolang het enkelingen zijn die te vroeg uit hun winterslaap wakker worden, en zolang het niet té lang té warm blijft, zal het weinig verschil maken.

Af en toe vliegt er een verfomfaaide atalanta voorbij. Als die met zijn afgesleten vleugels nog een trek richting de Middellandse Zee wil overleven, zal hij wel erg hard zijn best moeten doen. De laatste generatie atalanta’s en dagpauwogen is helaas in de extreme droogte van augustus gebleven: zo goed als geen enkel dier in rups- of popvorm heeft die overleefd. Gelukkig gaat het om twee algemene soorten die het wel zullen halen. Maar het blijft jammer, want herfstgeneraties van vlinders zijn leuk om naar uit te kijken.

Lees verder onder het artikel

Van een waterbom tot extreme droogte

Toch voel ik me allesbehalve vrolijk met het welgekomen mooie weer. Veel mensen met een selectief kortetermijngeheugen zijn de extreme droge augustusmaand al vergeten, of de waterbom die vorig jaar een deel van Wallonië teisterde. Beide waren het gevolg van hetzelfde weerfenomeen dat nu de mooie herfstdagen mogelijk maakt.

Weinig mensen liggen wakker van het feit dat de natuur op grote schaal ontregeld raakt door de snelheid waarmee wij de omgevingsfactoren veranderen met ons ongebreideld gebruik van fossiele brandstoffen. Natuurwaarden, landbouwpraktijken, menselijke voorzieningen die we tegenwoordig als ‘evident’ beschouwen, zoals drinkwater uit de kraan, komen in het gedrang.

Weinig mensen houden actief rekening met een toekomst van steeds extremere weersomstandigheden die steeds meer slachtoffers zullen maken, van steeds grotere delen van de wereld die onleefbaar zullen worden voor mensen, steeds meer mensen die op de vlucht zullen moeten voor onleefbare situaties en die grotendeels onze richting uit zullen komen, want hier zal het nog relatief leefbaar blijven. En mensen in levensnood hou je niet tegen, zelfs niet als je van Europa een echt fort maakt. Als we niet massaal, dus allemaal, inzetten op een systeemtransitie zal de toekomst er heel wat minder mooi uitzien dan een zonnige eind-oktoberdag.

Er is niets mis met genieten van het mooie eind-oktoberweer. Maar vergeet alstublieft het grote plaatje niet. Dat oogt helaas veel somberder.

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier

Partner Content