Weinig eiwitten worden zo intens bestudeerd als het tau-eiwit. Stabiliteit geven aan zenuwcellen, als een soort skelet: dat is zijn functie. Komt het los van die cellen, dan beginnen de problemen. In onze hersenen kan het kluwens vormen waardoor hersencellen afsterven. Dat geeft mee aanleiding tot de ziektes van Alzheimer ...

Weinig eiwitten worden zo intens bestudeerd als het tau-eiwit. Stabiliteit geven aan zenuwcellen, als een soort skelet: dat is zijn functie. Komt het los van die cellen, dan beginnen de problemen. In onze hersenen kan het kluwens vormen waardoor hersencellen afsterven. Dat geeft mee aanleiding tot de ziektes van Alzheimer en Parkinson. Biotechnoloog Patrik Verstreken van de Leuvense tak aan het Vlaams Instituut voor Biotechnologie en zijn collega's melden in Nature Communications dat het tau-eiwit al vóór de kluwenvorming chaos kan creëren. Het kan zich vasthechten aan de uiteinden van hersencellen. Daar worden normaal chemische stoffen vrijgegeven die de communicatie met andere cellen verzorgen. Het tau-eiwit kan dat proces dwarsbomen, met alle gevolgen van dien. Eerder rapporteerden Verstreken en zijn collega's in The Journal of Cell Biology dat ze een ander eiwit hadden ontdekt dat een sleutelrol speelt in het ontstaan van de ziekte van Parkinson op jonge leeftijd. Het verhindert dat vetstoffen worden opgebouwd in de mitochondriën, de motortjes die een cel energie verschaffen. Door - in cultuur - het eiwit te blokkeren, konden de onderzoekers de afbraak van hersencellen afremmen. Of het ook in patiënten werkt, moet nog worden getest. In het vakblad Neuron hebben Verstrekens collega Bart De Strooper en zijn team een nieuwe manier geïntroduceerd om alzheimer te bestuderen: ze transplanteerden menselijke hersencellen in de hersenen van muizen met symptomen van de ziekte. Zo konden ze onder meer nagaan hoe menselijke cellen zich verweren tegen de uitlokkers van de ziekte, zoals het tau-eiwit.