Automatische update:
Aan
Uit
De nieuwste eerst De oudste eerst
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Voorlopig einde van de liveblog

Hiermee besluiten we deze liveblog over de komeetlanding. Bedankt om bij ons te volgen.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Donderdag om 14 uur meer uitleg

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

NASA: 'Sleuteletappe in internationale samenwerking'

Het Amerikaanse ruimtevaartbureau NASA gewaagde in zijn felicitaties aan zijn Europese zusterorganisatie van een 'grote stap voorwaarts' in de geschiedenis van de ruimtevaart en een 'sleuteletappe in de internationale samenwerking'.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Philae is mogelijk twee keer geland

De vluchtleiding weet, zowat drie uur na de landing, nog steeds niet wat er dan precies is gebeurd, zo heeft landingsmanager Stephan Ulamec volgens meerdere media en tweets van deskundigen op een briefing gezegd.

'Het is gecompliceerd op een komeet te landen. Het is ook gecompliceerd te begrijpen wat er tijdens zo'n landing is gebeurd', zo citeerde de BBC hem. Harpoenen zijn niet afgevuurd, zodat de sonde niet verankerd is, bevestigde hij. Er lijken fluctuaties in de radiolink te zijn. Dat kan erop wijzen dat de robot misschien weer is opgeveerd, gedraaid en opnieuw neergekomen op de komeetkern. Twee keer geland dus. Of de Philae nu stabiel op zijn landingsplaats staat is onduidelijk.

Volgens Paolo Ferri van het Europese Ruimtevaartbureau ESA is het tuig wel precies neergekomen waar voorzien. Het contact ging eerder verloren dan verwacht, maar dat baart geen zorgen. Op de briefing is bevestigd dat de Philae gezond en wel is. Experimenten hebben al data gestuurd, zei directeur-generaal Jean-Jacques Dordain van ESA.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Overwinning voor Europa, voor de vooruitgang en voor de mensheid

De Franse president François Hollande sprak van een 'overwinning voor Europa, voor de vooruitgang en voor de mensheid'. Zijn premier Manuel Valls viel hem bij: 'Met Philae hebben Frankrijk en Europa een grote daad in de geschiedenis van de verovering van de ruimte gesteld'. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de grote ruimtevaartmogendheid, die Frankrijk is, voegde eraan toe dat de succesvol afgeronde missie de Europeanen met trots vervult omdat ze bovenal bewijst dat Europa aan de top kan staan.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Kometen kunnen de mensheid redden'

Kometen kunnen een belangrijke rol spelen om de mensheid te redden, zegt de Oekraïener Klim Churyumov nadat de robot Philae is geland op de komeet die hij samen met Svetlana Gerasimenko in 1969 heeft ontdekt. 'Wanneer we in de toekomst op aarde niet meer voldoende grondstoffen zullen hebben, zullen wij de mineralen van ruimteobjecten gebruiken. Vandaag is een grote dag in het wetenschappelijk onderzoek en de geschiedenis van de mensheid.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: op drie kilometer van de komeet

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Harpoenprobleem bevestigd

Landingsmanager Stephan Ulamec van het Duitse Ruimtevaartbureau DLR heeft bevestigd dat de vluchtleiding geen signaal heeft gekregen dat de harpoenen zijn afgevuurd. Deskundigen bij ESA onderzoeken het al of niet opnieuw afvuren van de harpoenen. Het populair-wetenschappelijk magazine opperde in een tweet dat de Philae zich misschien voortbeweegt of mogelijk glijdt over het oppervlak van de kleine komeetkern. Maar het is onwaarschijnlijk dat de sonde er af dondert.

De ingenieurs hebben nog enkele uren vooraleer zij het contact met de Philae verliezen. De moedersonde Rosetta moet immers een manoeuvre uitvoeren en daarbij het contact met de dochter verbreken. Later op de avond zou het hersteld moeten zijn.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Philae mogelijk nog niet verankerd

Er is iets misgelopen met het 'afvuren' van de harpoenen die de Philae-lander in het oppervlak van de komeet moeten verankeren, zo twittert ESA. Voordien zouden ook raketmotoren niet naar behoren hebben gewerkt. Het toestel zelf is na de 'zachte landing' in 'uitstekende toestand', zegt ESA. 'In de komende uren zullen wij leren waar en hoe we zijn geland. En we zullen zoveel mogelijk wetenschap proberen te verwerven'.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

De leukste Twitterreacties

De komeetlanding zorgt ook op Twitter voor vreugdetaferelen. Een overzicht van de leukste tweets meteen na de historische landing

Twitter
© Twitter

Waarom Rosetta de Christoffel Columbus van onze tijd kan worden

De historische landing is nog maar het begin is. Of zoals de bekende Britse sciencefictionschrijver Alastair Reynolds het verwoordde tijdens de lancering van de spectaculaire promotiefilm voor de Rosetta-missie 'Ambition': 'Onze verre nazaten zullen mogelijk met dezelfde bewondering terugkijken op Rosetta zoals wij kijken naar bijvoorbeeld Christoffel Columbus of Ferdinand Magellan. Ze zullen zien dat deze missie een stap in een veel groter verhaal was dat zich over de komende eeuwen zal afspelen.'

Lees het volledige verhaal van Rosetta

We zitten op de komeet

En nu?

Philae mag dan wel geland zijn, het is nu nog afwachten of er na deze historische gebeurtenis wetenschap zal mogelijk zijn. Onder de eerste data zouden er panoramische foto's moeten zijn.

Zevende ruimtelichaam waarop geland wordt

Sinds het begin van de ruimtevaart zijn de ruimtevaartorganisaties van de Aarde nog maar zes keer op een ruimtelichaam geland: Venus, Mars, de maan, Titan en de asteroïden 433 Eros en Itokawa. Nu komt daar ook 67P/Churyumov-Gerasimenko bij.

Bevestigd: de lander staat op het oppervlak van de komeet

Grote opwinding in het hoofdkwartier van de ESA, die vandaag geschiedenis heeft geschreven. 'Dit is een grote stap voor de menselijke beschaving'.

Applaus in de controlekamer

Philae is geland!

Nagelbijten in de controlekamer

Hoe zou het eraan toegaan in de controlekamer van de missieleiding?

Bekijk het hier!

ESA
© ESA

Wat na de landing?

Philae kan na de landing aan het echte werk beginnen. De lander zal eerst een panoramische foto nemen van zijn gastheer en een uur later van start gaan met de bodemonderzoeken die zo'n 60 uur zullen duren (de levensduur van de batterij). Die bodemonderzoeken bevatten mogelijk antwoorden op levensvragen zoals 'hoe is er water op onze planeet gekomen?' Afhankelijk van hoe goed de batterijen kunnen worden opgeladen door de zon, zijn ook studies op langere termijn gepland. De komeet beweegt echter steeds dichter naar de zon toe, waardoor de temperatuur voor Philae te heet zal worden om nog verder te kunnen werken. Dat zal rond maart 2015 zijn. Ondertussen blijft ook moedersonde Rosetta minstens tot eind 2015 de komeet bestuderen met het verzamelen van gas- en stofstalen. Mogelijk wordt de missie verlengd.

Aftellen...

In werkelijkheid zijn we slechts enkele minuten verwijderd van de landing. Het duurt 28 minuten en 20 seconden voor wij op Aarde weten of de landing ook echt gelukt is.

Tel samen met ESA af op de LIVE webcast! (niet te missen)

Alles voor de wetenschap

De wetenschapper van de dag is ongetwijfeld Matt Taylor van de Rosetta-missie. Naast het kleurrijke hemdje van daarstraks, heeft hij ook onder zijn outfit iets opmerkelijks.

ESA
© ESA

Lachen met Philae

Wie komeetlander Philae wil volgen via Twitter moet goed uitkijken. Er is een valse, maar wel grappige Philae die momenteel ook aan een landing bezig is. Check dus de juiste account. @Philae2014

Missie verloopt nog steeds zoals gepland – Nog 1 uur voor de landing!

Philae bevindt zich momenteel enkele kilometers boven de komeet. Dat is op zich al opmerkelijk. Stephan Ulamec van het Duitse Ruimtevaartbureau DLR waarschuwt echter dat de landing niet noodzakelijk precies om 17.02 uur Belgische tijd zal plaatsvinden (met bevestiging tot veertig minuten later). Hij had het over een "venster" dat zowat een halfuur open blijft.

Ook Rosetta neemt afscheidsfoto

ESA schrijft alsnog ruimtevaartgeschiedenis indien landing mislukt

Indien de landing faalt, zal de missie - die 1,3 miljard euro kost - geen complete mislukking zijn. Sinds eind juni 2014 stuurt Rosetta immers beelden van haar einddoel door en die zijn al een revelatie op zich. Ook de chemische samenstelling van de coma van het ruimtelichaam is niet langer een geheim. Een landing op het object zou volgens de astronomen dus de kers op de - weliswaar vuile en stoffige - taart zijn.

Ambitieuze landing is moeilijker dan verwacht

Directeur-generaal Jean-Jacques Dordain van het Europese Ruimtevaartbureau ESA zegt tijdens een toespraak in het vluchtleidingscentrum ESOC in Darmstadt dat de ambitieuze landing "moeilijker is dan verwacht". Aanwezig in ESOC is ook Klim Ivanovitsj Churyumov, in 1969 co-ontdekker van de komeet. Vandaar de moeilijke naam van de komeet.

Neil deGrasse Tyson is jaloers

De bekende Amerikaanse astrofysicus en wetenschapscommunicator Neil deGrasse Tyson is een beetje jaloers, zo blijkt uit zijn tweet.

Zonnige groetjes van Philae

Eerste bewijs van de landing

De wereld zit er al een tijdje op te wachten. De eerste foto die Philae nam tijdens de landing. Op de foto is moedersonde Rosetta te zien 50 seconden na de loskoppeling van haar lander. De lichtflits wordt veroorzaakt door de zon.

ESA
© ESA

Stilte voor de storm

Om 15 uur maakt ESA de eerste wetenschappelijke gegevens bekend die Philae tijdens zijn landing verzamelt. Naar verluidt zullen de eerste foto's van de landing om 15.15 uur vrijgegeven worden. U kan dit alles live volgen via een webcast op de website van ESA.

Sciencefiction wordt wetenschap of is het omgekeerd?

Om het belang van deze historische landing van vandaag aan iedereen in de wereld duidelijk te maken, liet ESA Game of Thrones-acteur Aiden Gillen opdraven in een spectaculaire sciencefictionkortfilm.

Wetenschappers zijn saai?

Mocht de landing van Philae alsnog verkeerd aflopen, dan hebben we toch een nieuw fashionicoon: Matt Taylor, wetenschapper bij de Rosetta-missie.

Video: hoogtepunten van de dag tot dusver

De ESA heeft enkele hoogtepunten van de dag op een rijtje gezet:

Twee harpoenen, één kans

Na landing drijven twee harpoenen zich in de bodem vast, maar ze krijgen maar één kans om zich vast te zetten. Eens ze zijn afgevuurd, kunnen ze niet meer gebruikt worden. De drie poten van het landertje bevatten daarnaast ijsboren. In principe kunnen zij Philae ook vasthouden als de harpoenen het begeven. Dat is belangrijk omdat de zwaartekracht op de komeet zo klein is.

De tests met de harpoenen waren alvast veelbelovend.

67P/Churyumov-Gerasimenko: stoffig en stinkend

Komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko begon zich te onthullen toen Rosetta dichterbij kwam. Foto's die eind april en begin juni genomen werden met de OSIRIS-camera laten zien dat de komeet zijn eigen trekjes heeft. De coma van 67P -een wolk van gas en stof om de kern van de komeet- werd in een periode van zes weken razendsnel feller, om vervolgens weer af te zwakken. Gedurende dezelfde periode ontdekte het MIRO-instrument dat de komeet iedere seconde zo'n 300 milliliter waterdamp losliet in de ruimte.

Rosetta's hitte-instrument VIRTIS stelde vast dat het oppervlak van de komeet een gemiddelde temperatuur heeft van -70 graden Celsius. Foto's van op een afstand van 12.000 kilometer onthulden daarnaast dat de kern van de komeet bestaat uit twee verschillende segmenten, die met een 'nek' aan elkaar verbonden zijn. Daardoor heeft 67P wel iets weg van een badeend of halter.

Over de geur van de komeet zijn we dan weer heel wat minder enthousiast. Volgens de vaststellingen door de Rosetta Orbiter Sensor for Ion and Neutral Analysis (ROSINA) stinkt de komeet naar rotte eieren, alcohol en paardenstallen. Gelukkig stuurt Philae alleen foto's door en geen geuren.

ESA
© ESA

Wetenschappers maken radiocontact met Philae

We hebben een tweede cruciaal moment overleefd. De wetenschappers in de controlekamer in het Duitse Darmstadt hebben contact kunnen maken met Philae.

Dat betekent dat straks de eerste foto's zullen binnenkomen. Die worden verwacht om 13.40 uur.

Wat gebeurt er tijdens de 7 uur durende landing?

Het is wachten op de eerste foto's die Philae doorstuurt. Vooral de 'afscheidsfoto' van Rosetta wordt er eentje voor de geschiedenisboeken. Ook de wetenschappers kijken uit naar die foto omdat het hen zal vertellen of Philae op de juiste manier loskwam van zijn moedersonde.

ESA
© ESA

67P/Churyumov-Gerasimenko vs Europese steden

Om u een idee te geven van de omvang van 67P/Churyumov-Gerasimenko heeft de ESA de grootte van de komeet vergeleken met enkele Europese steden.

ESA
© ESA

Nog 6 uur wachten op de landing – 50 procent kans op mislukking

Het wordt nagelbijten voor de wetenschappers die van Rosetta hun levenswerk hebben gemaakt. Thomas Reiter, bij het Europees Ruimtevaartagentschap directeur voor bemande ruimtevaart, schat de kans op succes op 50 procent. "Het moet gezegd, het is een missie met zeker risico", aldus de voormalige astronaut op de Duitse televisie. Eén verkeerde beweging en alles is verloren.

Als de landing toch lukt, zal de Philae meteen foto's maken van het landschap van zijn gastheer om een uur later aan het werk te gaan met wetenschappelijke experimenten.

Bekijk ondertussen de lange weg die Rosetta heeft afgelegd:

Boodschap van Captain Kirk

De Canadese acteur William Shatner, beter bekend als kapitein James Tiberius Kirk uit Star Trek, heeft een boodschap voor de ESA.

Op deze plaats zal Philae landen

De landingplaats op de komeet, zowat een vierkante km groot, heette aanvankelijk nog Site J, maar de ESA nodigde het grote publiek uit om een betere naam te verzinnen: een "betekenisvolle en memorabele naam die de betekenis van het evenement omschrijft". De winnende naam is 'Agilkia'. Dit is een eiland op de rivier de Nijl in het zuiden van Egypte. Daarheen is een reeks antieke tempels, waaronder die van de godin Isis, verhuisd van het eiland Philae dat onder water kwam tijdens de bouw van de Assoean-stuwdam.

Tijdens de competitie voor naamgeving was Agilkia één van de meest voorkomende voorstellen, zegt ESA. Er waren op een week tijd meer dan 800 inzendingen uit 135 landen. Winnaar is de Fransman Alexandre Brouste. Hij mag de landing volgen in het vluchtleidingscentrum in Darmstadt.

AFP
© AFP

Voor zij die niet meer kunnen volgen…

'Waar gaat dit allemaal over?', vraagt u zich af? Bekijk deze video voor dummies.

NASA kijkt toe: 'Belachelijk moeilijk'

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA kijkt ondertussen met grote ogen naar de collega's van de ESA. Volgens haar moet er een nieuw woord worden uitgevonden voor de moeilijkheidsgraad van deze missie. 'Belachelijk moeilijk', zo verwoordde het ruimtevaartbureau deze landing in een video.

'Denk hier maar eens over na: de komeet beweegt 40 keer sneller dan een kogel, draait rond zijn as, spuwt gas uit, en heeft een grillig oppervlak met veel los materiaal en mogelijk meters stof.'

Afscheid via Twitter

Philae zal als afscheid een foto nemen van moedersonde Rosetta die over enkele uren op aarde te zien zal zijn.

Rosetta zelf nam afscheid van haar lander via Twitter:

Philae maakt zich succesvol los van Rosetta

Het eerste cruciale moment van de dag is een feit: het komeetlandertje Philae heeft zich succesvol losgemaakt van zijn moedersonde Rosetta. Dat is te horen in het ESOC, het Europees vluchtleidingscentrum in het Duitse Darmstadt. Philae gaat nu 7 uur lang in vrije val.

ESA
© ESA

Is dit de mooiste selfie ooit?

Maak kennis met 67P/Churyumov-Gerasimenko, de komeet die vandaag centraal staat. Rosetta nam deze selfie voor ze afscheid nam van haar lander.

ESA
© ESA

Philae maakt zich los van Rosetta

De afscheiding tussen de sonde en de robot, 100 kg zwaar, is gebeurd. Of dat effectief gelukt is, weten we pas over 28 minuten, vanwege de vertraging op het radiosignaal van Rosetta. Die bevindt zich namelijk op 511 miljoen kilometer van de aarde.

Ook Lieven Scheire volgt met spanning:

Groen licht voor Philae-robot om te landen

De verantwoordelijken van Rosetta hebben "finaal groen licht" gegeven om de Philaerobot uit te zetten. Het groen licht kon pas gegeven worden na een reeks van controles, die dinsdagavond begonnen zijn. Doel van die testen was vooral om er zeker van te zijn dat Rosetta zich op het goede traject bevindt om de robot juist overboord te zetten.

Landing duurt maar liefst 7 uur

De landing op het komeetoppervlak wordt ingezet om 9.35 uur, maar het uiteindelijke contact met de bodem wordt verwacht om 16.30 uur. Omdat het signaal van Rosetta een half uur aan lichtsnelheid reist naar de Aarde, wordt rond 17.00 duidelijk of de missie geslaagd is. De landing van het Marswagentje ging gepaard met '7 minutes of terror', deze landing brengt dus maar liefst '7 hours of terror'.

Hoe gaat de landing in zijn werk?

De tien jaar geleden met een Ariane-5 gelanceerde sonde Rosetta zet momenteel koers naar de landingsplaats Agilkia die zowat een vierkante km groot is. Op 22,5 km hoogte, omstreeks 09.35 uur Belgische tijd, zal de uitzetting van de Philae plaatsvinden. Na landing drijven twee harpoenen zich in de bodem vast. De landing is op zich een spannend moment waarvan de uitkomst vooraf niet bekend is. Zo is niet geweten in hoeverre het zwaar geaccidenteerde oppervlak van de komeetkop al dan niet vast is.

'Belachelijk moeilijk. Kan een nieuwe norm stellen voor de moeilijkheid(sgraad) van ruimtemissies', zo citeerde gezaghebbend ruimtevaartjournalist Peter B. de Selding het Amerikaanse ruimtevaartbureau NASA in een tweet.

Waarom is deze komeetlanding zo historisch?

Het is de eerste keer in de geschiedenis van de mensheid dat de mens vanop aarde zal proberen om een ruimtetuig op de kern van een komeet te laten landen. De landing is bovendien ongezien en niet te vergelijken met de landing op de maan of op Mars. Aangezien de aantrekkingskracht van een komeet zo klein is, zal het landen enkel lukken als ook het sturen lutkt.