Leren werkt vooral goed als je iemand kunt belonen. En zonder motivatie zal zelfs een slimme student niet slagen. Maar wat is het belangrijkste: je motivatie of je beloning? Dat was de vraag achter een onderzoek bij apen door neurofysioloog Wim Vanduffel (KU Leuven) en zijn collega's. De resultaten zijn ...

Leren werkt vooral goed als je iemand kunt belonen. En zonder motivatie zal zelfs een slimme student niet slagen. Maar wat is het belangrijkste: je motivatie of je beloning? Dat was de vraag achter een onderzoek bij apen door neurofysioloog Wim Vanduffel (KU Leuven) en zijn collega's. De resultaten zijn verschenen in het vakblad Neuron. Apen leren snel welke prikkel op een computerscherm de grootste beloning (in casu: fruitsap) oplevert. Interessant werd het wanneer de onderzoekers in hun hersenen een zenuwbaan doorsneden die twee hersenkernen met elkaar verbindt. Door de ingreep verloren de dieren een deel van hun motivatie. Ze gingen zich minder inspannen en kregen minder kans op een grote beloning. De ingreep was omkeerbaar. Het onderzoek is belangrijk vanwege de rol die motivatie speelt in psychiatrische aandoeningen als depressies en angststoornissen. Als je iemands motivatie kunt bijsturen met een relatief eenvoudige ingreep op een zenuwbaan, kan dat de kans op verbetering verhogen. Uit een studie in Science blijkt dat één menselijk gen een sleutelrol speelt in de architectuur van de hersencortex die ons mens-worden mogelijk heeft gemaakt. De evolutie van het gen, een duplicaat van een ander gen, heeft een ongebreidelde celgroei in bepaalde hersenzones mogelijk gemaakt. Zo kon de cortex uitgroeien tot een orgaan met een determinerend belang voor ons functioneren. Om een substantieel volume toch in een hoofd van niet al te grote omvang te krijgen, kreeg hij in dat groeiproces specifieke plooien.