Op de Internationale Dag van de Planetoïde op 30 juni wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor het gevaar die asteroïden mogelijk vormen voor onze planeet. Waarom precies op 30 juni? Op die dag vieren we de verjaardag van de grootste asteroïde-impact in de recente geschiedenis van onze Aarde, namelijk de impact in Toengoeska in Siberië in 1908. Als gevolg van de ontploffing van een meteoriet zo'n 8 km boven het aardoppervlak braken tot in een omtrek van 30 tot 40 kilometer bomen aan de basis van de stam af.
...

Op de Internationale Dag van de Planetoïde op 30 juni wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor het gevaar die asteroïden mogelijk vormen voor onze planeet. Waarom precies op 30 juni? Op die dag vieren we de verjaardag van de grootste asteroïde-impact in de recente geschiedenis van onze Aarde, namelijk de impact in Toengoeska in Siberië in 1908. Als gevolg van de ontploffing van een meteoriet zo'n 8 km boven het aardoppervlak braken tot in een omtrek van 30 tot 40 kilometer bomen aan de basis van de stam af. Gelukkig vond het fenomeen plaats in een nagenoeg onbewoond gebied. Was dat niet zo geweest, waren er wellicht duizenden of zelfs honderdduizenden slachtoffers geweest.De bekendste asteroïde-inslag is natuurlijk die van 66 miljoen jaar geleden die het einde van de dinosaurussen inluidde. De kans dat er opnieuw iets dergelijks gebeurt, is niet onbestaand. Gelukkig is een asteroïde-inslag de enige (natuur)ramp die de mens kan voorspellen en verhinderen. Vandaar dat verschillende ruimtevaartorganisaties inzetten op onze planetaire defensie tegen de impact van eventueel inslaande objecten. Heel concreet zullen de komende jaren de Amerikaanse en Europese ruimtevaartorganisaties NASA en ESA samenwerken om als proefproject te proberen de baan van een hemellichaam, namelijk de binaire asteroïde Didymos en zijn maantje Dimorphos, af te buigen. Eerst zal de DART-missie (Double Asteroid Redirection Test) van de NASA inslaan op Dimorphos. DART wordt normaal gezien gelanceerd tussen november 2021 en februari 2022 en zou in september 2022 bij de asteroïde moeten aankomen. 'DART zal de eerste demonstratie zijn van de kinetische impactor-techniek om de baan van een asteroïde in de ruimte te veranderen', klinkt het bij de NASA. 'De binaire asteroïde Didymos is het doelwit van de DART-demonstratie. Terwijl het primaire Didymos-lichaam ongeveer 780 meter breed is, heeft het secundaire lichaam een doorsnee van zowat 160 meter, wat meer overeenstemt met de grootte van asteroïden die effectief een bedreiging voor de aarde zouden kunnen vormen. De botsing zal de snelheid van het Didymos-maantje in zijn baan rond het hoofdlichaam met een fractie van een procent wijzigen wat de omlooptijd van het maantje zal beïnvloeden - slechts enkele minuten maar voldoende om waargenomen en gemeten te worden.'Zo zal de maancrash van DART verlopen:Het Europese onderdeel van de missie, de Hera-satelliet - naar de naam van de Griekse godin van het huwelijk, moet vervolgens de nieuwe baan van het Didymos-maantje verder onderzoeken. 'Hera zal na de impact een gedetailleerd onderzoek uitvoeren om uiteindelijk dit grootschalige experiment in een goed begrepen en herhaalbare planetaire verdedigingstechniek om te zetten', laat ESA weten. 'Hera zal ook meerdere nieuwe technologieën uittesten, o.a. autonome navigatie rond de asteroïde - zoals moderne zelfrijdende auto's op aarde - en cruciale wetenschappelijke gegevens verzamelen om wetenschappers en ruimtevaartmissie-ontwerpers te helpen de samenstelling en structuur van asteroïden beter te begrijpen.'Het Hera-ruimtevaartuig wordt in 2024 gelanceerd. 'Tegen de tijd dat Hera Didymos in 2026 bereikt, zal Dimorphos van historische betekenis zijn: het eerste hemellichaam in het zonnestelsel waarvan de baan door menselijk toedoen op meetbare wijze is verschoven. Door daadwerkelijk naar Dimorphos te reizen, haar massa en verschoven baan van dichtbij te meten en een "crash scene onderzoek" uit te voeren, zal het ruimtetuig voor het eerst numerieke modellen van de impact op asteroïdenschaal kunnen valideren en verfijnen. Op die manier zal de afbuigingstechniek voor planetaire verdediging klaar zijn voor operationeel gebruik, mocht dat ooit nodig zijn om onze thuishaven, de Aarde, te vrijwaren.'Astrofysicus en Queen-gitarist Brian May legt het Europese luik uit:Asteroïden, ook wel planetoïden genoemd, zijn overblijfselen van de vorming van ons zonnestelsel. Sommige, zoals meteoren, branden op wanneer ze de atmosfeer van de Aarde binnendringen en zijn dus ongevaarlijk. Als meteoren toch door de atmosfeer raken en op het aardoppervlak belanden, noemen we ze meteorieten.Asteroïden worden vaak 'mini-planeten' genoemd omdat ze te klein zijn om als planeet door het heelal te gaan. De bekendste asteroïden zijn Ceres (950 km), Pallas (544 km) en Vesta (580 km).Zowel de ESA en NASA speuren voortdurend naar asteroïden. Helaas zijn de mogelijkheden van onze aardse telescopen nog steeds te beperkt en blijven heel wat potentieel gevaarlijke ruimtestenen die zich in de nabijheid van de Aarde kunnen bevinden, onder de radar. Zo verwondden meteoren in 2013 meer dan 1.000 mensen in het Russische Chelyabinsk.Volgens de website van Wereld Asteroïdendag zijn er meer dan 1 miljoen asteroïden die een impact kunnen hebben op de Aarde. Slechts zo'n één procent daarvan is nog maar in kaart gebracht. En asteroïdeninslagen kunnen dan wel voorkomen worden, we kunnen onszelf niet beschermen tegen iets waarvan we niet weten dat het bestaat.De NASA beweert dat we voorlopig op beide oren kunnen slapen. Volgens haar Near Earth-Object Program zullen we de komende 100 jaar geen bezoek krijgen van vernietigende asteroïden. Maar zoals het evenement in Chelyabinsk aantoont, zijn er altijd wel exemplaren die door de mazen van het net kunnen glippen.