Het Franse menu voor zondag 7 mei staat vast. Eigen volk eerst of alle Menschen werden Brüder. Exit Europa of Europees leiderschap van Frankrijk. Protectionisme of economische openheid. De populist Marine Le Pen versus de globalist Emmanuel Macron in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Macron moet daarbij koste wat het kost vermijden dat het dessert volk versus elite wordt. Want vergis u niet: de onderste sporten van de sociale Franse ladder morren. En als Macron voor hen niets oplevert, zullen ze vroeg of laat toch eens voor Le Pen kiezen. Onmogelijk? We weten ondertussen beter. Obama werd opgevolgd door Trump. Brexit volgde op Blair. Uit de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen trek ik alvast vier lessen.

Les 1: iedereen die verantwoordelijk wordt gehouden voor de huidige stand van zaken, gaat er onverbiddelijk uit. Geen van de ex-presidenten, ex-premiers of ex-ministers, die niet de moed hadden om een eigen beweging op te starten, overleefden de eerste ronde. Dit is niks minder dan de politieke naschok van een ontspoorde globalisering die voor groeiende onzekerheid en ongelijkheid zorgde. Of anders gezegd: de opeenvolging van crisissen (banken, euro, asiel, terreur) krijgt nu zijn democratisch beslag. Misschien is Duitsland in het najaar de uitzondering, maar zelfs daar loopt 'outsider' Martin Schulz - een sociaaldemocraat nota bene - in op Angela Merkel.

Les 2: de vermaledijde derde weg, de zogenoemde doodgraver van de Europese sociaaldemocratie, is helemaal niet dood. Integendeel. Macron is copypaste Tony Blair en Barack Obama: verandering waar je in kunt geloven, campagne op waarden in plaats van beleid, appel aan verbondenheid in plaats van verdeeldheid. Alleen winnen sociaal-democraten er niet meer mee. Dat doen anderen in hun plaats. De winst wordt vandaag gesplit tussen links-liberaal en radicaal links (zoals Jean-Luc Mélenchon afgelopen zondag). Hun kiezers lijken soms wel in andere werelden te leven. De poging van Hamon om zich met ideeën zoals het basisinkomen in de race te murwen, faalde. Het is moeilijk bruggen bouwen als je zelf een notoir ruziemaker van de vorige regering bent.

Les 3: ook Frankrijk ontsnapt niet aan de politieke backlash tegen de globalisering die we na Blair en Obama zagen. Meer dan de helft van de Franse kiezers die minder dan 2.000 euro verdienen, kozen immers voor Mélenchon of Le Pen. Macron daarentegen haalde zijn stemmen bij de beter verdienenden, beter opgeleiden. Anders gezegd: het wordt de populist Le Pen tegen de globalist Macron op 7 mei. En precies die tegenstelling kan Macron - ondanks de voor hem uitstekende peilingen - mogelijks toch nog het presidentschap kosten. Net daarom moet hij een sterk politiek aanbod doen aan de 'verliezers van de globalisering'. Hij moet de kiezers van Le Pen en Mélenchon overtuigen dat zijn verandering ook ten noorden en oosten van Parijs sociale vooruitgang oplevert. Hij moet hen tonen dat zijn patriottisme de Franse welvaart via de EU verankert terwijl het nationalisme van Le Pen voor verdeeldheid en verarming binnen Frankrijk zal zorgen. Hij moet hun weerstand tegen de Europese Unie overwinnen door te tonen dat diezelfde Unie mede door zijn toedoen écht wel kan veranderen. De steunbetuigingen en recuperaties van de hele Europese elite komen dus erg ongelegen. Macron kon net winnen omdat hij - in tegenstelling tot die Europese elite - niet verantwoordelijk wordt gehouden voor de huidige malaise.

Les 4 (de laatste): als Macron straks niet voor broodnodige verandering in Europa zorgt, zal hij ook in Frankrijk falen. Hij past dus beter op met de recuperatie van zijn succes door Europese liberalen en conservatieven. Want het is precies dat liberaal-conservatieve Europa dat verliezers van de globalisering nog verder de put in heeft geduwd en kiezers richting anti-Europese partijen drijft. Het is dat Europa dat bankencrisissen op hen afwentelt, jobs en investeringen afremt en lonen ondermijnt en de vluchtelingencrisis in chaos doet verzanden. Sinds de Brexit wint het pro-Europese kamp verkiezing na verkiezing, maar er zal dus ook iets met dat mandaat moeten gebeuren. Het succes van het 'anti-populisme' in Nederland en Frankrijk mag geen vrijgeleide worden voor een status quo in Europa. Zonder sociale hervorming van de EU, heet de opvolger van Macron Le Pen.

Macron is de kandidaat van de laatste kans voor de EU en de eurozone. Hij heeft gelijk dat hij Frankrijk wil normaliseren, uit de rode cijfers halen, en meer jobs wil creëren. Dat moet Frankrijk in staat stellen om Duitsland in de ogen te kunnen kijken en over de streep te trekken voor een progressieve hervorming van de EU. Het denkwerk voor die hervorming is alvast gebeurd, onder andere door mensen uit het team van Macron. Hopelijk blijft hij, eens aan de macht, trouw aan zijn intellectuele roots en vindt hij de politieke moed om op basis daarvan Europa opnieuw op de rails te zetten en de populisten terug naar de marge van het politieke debat te verdrijven.

Het Franse menu voor zondag 7 mei staat vast. Eigen volk eerst of alle Menschen werden Brüder. Exit Europa of Europees leiderschap van Frankrijk. Protectionisme of economische openheid. De populist Marine Le Pen versus de globalist Emmanuel Macron in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Macron moet daarbij koste wat het kost vermijden dat het dessert volk versus elite wordt. Want vergis u niet: de onderste sporten van de sociale Franse ladder morren. En als Macron voor hen niets oplevert, zullen ze vroeg of laat toch eens voor Le Pen kiezen. Onmogelijk? We weten ondertussen beter. Obama werd opgevolgd door Trump. Brexit volgde op Blair. Uit de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen trek ik alvast vier lessen. Les 1: iedereen die verantwoordelijk wordt gehouden voor de huidige stand van zaken, gaat er onverbiddelijk uit. Geen van de ex-presidenten, ex-premiers of ex-ministers, die niet de moed hadden om een eigen beweging op te starten, overleefden de eerste ronde. Dit is niks minder dan de politieke naschok van een ontspoorde globalisering die voor groeiende onzekerheid en ongelijkheid zorgde. Of anders gezegd: de opeenvolging van crisissen (banken, euro, asiel, terreur) krijgt nu zijn democratisch beslag. Misschien is Duitsland in het najaar de uitzondering, maar zelfs daar loopt 'outsider' Martin Schulz - een sociaaldemocraat nota bene - in op Angela Merkel. Les 2: de vermaledijde derde weg, de zogenoemde doodgraver van de Europese sociaaldemocratie, is helemaal niet dood. Integendeel. Macron is copypaste Tony Blair en Barack Obama: verandering waar je in kunt geloven, campagne op waarden in plaats van beleid, appel aan verbondenheid in plaats van verdeeldheid. Alleen winnen sociaal-democraten er niet meer mee. Dat doen anderen in hun plaats. De winst wordt vandaag gesplit tussen links-liberaal en radicaal links (zoals Jean-Luc Mélenchon afgelopen zondag). Hun kiezers lijken soms wel in andere werelden te leven. De poging van Hamon om zich met ideeën zoals het basisinkomen in de race te murwen, faalde. Het is moeilijk bruggen bouwen als je zelf een notoir ruziemaker van de vorige regering bent. Les 3: ook Frankrijk ontsnapt niet aan de politieke backlash tegen de globalisering die we na Blair en Obama zagen. Meer dan de helft van de Franse kiezers die minder dan 2.000 euro verdienen, kozen immers voor Mélenchon of Le Pen. Macron daarentegen haalde zijn stemmen bij de beter verdienenden, beter opgeleiden. Anders gezegd: het wordt de populist Le Pen tegen de globalist Macron op 7 mei. En precies die tegenstelling kan Macron - ondanks de voor hem uitstekende peilingen - mogelijks toch nog het presidentschap kosten. Net daarom moet hij een sterk politiek aanbod doen aan de 'verliezers van de globalisering'. Hij moet de kiezers van Le Pen en Mélenchon overtuigen dat zijn verandering ook ten noorden en oosten van Parijs sociale vooruitgang oplevert. Hij moet hen tonen dat zijn patriottisme de Franse welvaart via de EU verankert terwijl het nationalisme van Le Pen voor verdeeldheid en verarming binnen Frankrijk zal zorgen. Hij moet hun weerstand tegen de Europese Unie overwinnen door te tonen dat diezelfde Unie mede door zijn toedoen écht wel kan veranderen. De steunbetuigingen en recuperaties van de hele Europese elite komen dus erg ongelegen. Macron kon net winnen omdat hij - in tegenstelling tot die Europese elite - niet verantwoordelijk wordt gehouden voor de huidige malaise. Les 4 (de laatste): als Macron straks niet voor broodnodige verandering in Europa zorgt, zal hij ook in Frankrijk falen. Hij past dus beter op met de recuperatie van zijn succes door Europese liberalen en conservatieven. Want het is precies dat liberaal-conservatieve Europa dat verliezers van de globalisering nog verder de put in heeft geduwd en kiezers richting anti-Europese partijen drijft. Het is dat Europa dat bankencrisissen op hen afwentelt, jobs en investeringen afremt en lonen ondermijnt en de vluchtelingencrisis in chaos doet verzanden. Sinds de Brexit wint het pro-Europese kamp verkiezing na verkiezing, maar er zal dus ook iets met dat mandaat moeten gebeuren. Het succes van het 'anti-populisme' in Nederland en Frankrijk mag geen vrijgeleide worden voor een status quo in Europa. Zonder sociale hervorming van de EU, heet de opvolger van Macron Le Pen. Macron is de kandidaat van de laatste kans voor de EU en de eurozone. Hij heeft gelijk dat hij Frankrijk wil normaliseren, uit de rode cijfers halen, en meer jobs wil creëren. Dat moet Frankrijk in staat stellen om Duitsland in de ogen te kunnen kijken en over de streep te trekken voor een progressieve hervorming van de EU. Het denkwerk voor die hervorming is alvast gebeurd, onder andere door mensen uit het team van Macron. Hopelijk blijft hij, eens aan de macht, trouw aan zijn intellectuele roots en vindt hij de politieke moed om op basis daarvan Europa opnieuw op de rails te zetten en de populisten terug naar de marge van het politieke debat te verdrijven.