Oekraïne ligt tussen Europa en Rusland, dat het schiereiland de Krim annexeerde in de nasleep van de revolutie die toenmalig president Viktor Janoekovitsj van de macht verdreef.

Voor een Oekraïne dat sinds de annexatie van de Krim en een hevige burgeroorlog tussen pro-Europese en pro-Russische separatisten met bijna 13.000 doden een land in crisis is, hebben de presidentsverkiezingen een aanzienlijke inzet.

De nieuwe president zal zich bovendien ook moeten buigen over de economische problemen in het land.

Aan de verkiezingen nemen 39 kandidaten deel. Onder hen zijn twee zwaargewichten binnen de Oekraïense politiek. Porosjenko ambieert zo een tweede mandaat, maar ook gewezen premier Joelia Timosjenko doet opnieuw een gooi naar het presidentschap. In de peilingen moeten ze echter de duimen leggen voor politieke nieuwkomer Volodymyr Zelensky, een acteur en komiek die voor het televisieprogramma "Dienaar van het Volk" onder meer in de rol van Oekraïens president kroop.

Het lijkt erop dat zij drie de meeste stemmen zullen krijgen. Twee van hen zullen het dan tegen elkaar opnemen in een tweede ronde op 21 april.

De kiezers zijn de in schandalen verwikkelde elite moe en zijn ontgoocheld, vijf jaar na de pro-Europese revolutie op het Maidanplein. Dat toont zich in de populariteit van Zelensky in de peilingen. Tijdens de campagne vermeed Zelensky verkiezingsbijeenkomsten en gaf hij de voorkeur aan sociale media in plaats van interviews. Zijn enige politieke ervaring is zijn vertolking in het televisieprogramma van een leerkracht geschiedenis die het plots tot president schopt. Velen twijfelen dus of hij wel in staat is het land te besturen.

Vrede

Oekraïne is een van de armste landen van Europa. Een overwinning van Zelensky zou opnieuw een verrassende wissel aan de macht zijn in het land, dat de afgelopen twee decennia al twee revoluties meemaakte. Na de Maidan-revolutie in 2014 werd Porosjenko president. Daarop volgden de annexatie van de Krim en de uitbraak van de opstand in het oosten van het land, waarbij bijna 13.000 doden vielen. Moskou wordt ervan beschuldigd de rebellen in Oost-Oekraïne militair te steunen.

De drie kandidaten die de leiding hebben in de peilingen, pleiten ervoor om de toenadering van Oekraïne tot het Westen voort te zetten. Timosjenko beloofde de Oekraïners om de vrede en de 'bezette grondgebieden' te doen terugkeren en de gasprijzen te halveren. Daarbij riskeert ze echter op de tenen te trappen van de internationale geldschieters van Oekraïne.

Kiev en het Westen vrezen dat Rusland zich moeit met de verkiezingen. Petro Porosjenko verzekerde weliswaar dat Oekraïne voldoende capaciteiten heeft om zich daartegen te verweren.

Meer dan 30 miljoen Oekraïners zijn stemgerechtigd. Zowat 20.000 Oekraïense en 2.344 waarnemers van 19 internationale organisaties en 17 landen zijn geregistreerd. Er zijn weliswaar geen Russische waarnemers.