Oekraïne, overzicht na dag 4: EU-wapens, nucleaire dreiging van Poetin, onderhandelingen

Oekraïense troepen aan een checkpoint in de stad Zhytomyr.
Rudi Rotthier
Rudi Rotthier Knack-correspondent in de Verenigde Staten

Ruim vier dagen na het begin van de Russische invasie wordt er nog altijd fel gevochten rond een aantal steden in Oekraïne. Dag vier bracht toegenomen steun van de EU voor Oekraïne, een nieuwe dreiging van Poetin en het vooruitzicht van onderhandelingen, onder meer.

De oorlog

Over de strijd zelf denken de meeste waarnemers dat hij moeilijker dan verwacht verloopt voor de Russische troepen. Op de BBC heeft defensiespecialist Jonathan Marcus het over slechte planning, waarbij lichte en zwaardere eenheden slecht verdeeld zijn, en de luchtsteun en bevoorrading te wensen overlaten. De Russische president Vladimir Poetin ‘koos snelheid boven voorbereiding’, aldus Marcus. Ook is het verzet van de Oekraïense troepen en bevolking groter dan gedacht.

Volgens het Pentagon is sinds zaterdag een meerderheid van de Russische troepen die aan de grens waren geposteerd (meer dan 150.000) ingezet in Oekraïne. Vrijdag was dat nog slechts 30 procent.

Zij vechten volgens het Pentagon voornamelijk op drie fronten, bij hoofdstad Kiev, bij de tweede stad Kharkiv, en aan de Krim. Die Krim werd in 2014 door Rusland geannexeerd.

In reactie op de NAVO, die de snelle interventiemacht naar de grens met Rusland stuurt, kondigde de Russische president aan dat hij zijn kernwapens op scherp liet stellen.

Sancties en steun

Ondertussen stapelen de sancties tegen Rusland zich op.

De EU heeft zijn luchtruim voor Russische toestellen gesloten.

De EU en de VS hebben samen met Groot-Brittannië en Canada beslist om maatregelen tegen de Centrale Bank van Rusland te nemen, zodat die bank moeilijker aan haar buitenlandse reserves kan. Dezelfde landen zullen ook bepaalde Russische banken uit het SWIFT-systeem te weren. Dat laatste bemoeilijkt internationale transacties.

Afwachten wat de gevolgen van die financiële sancties worden. Ze gaan niet alle vandaag in maar sommigen voorspellen toch al financiële paniek in Moskou bij de opening van de markten.

Naast sancties tegen Rusland kondigde de EU ook steunmaatregelen voor Oekraïne aan. Er worden voor 450 miljoen euro aan wapens geleverd, naast 50 miljoen andere steun. Volgens hoofd van de Europese diplomatie, Josep Borrell, zijn bepaalde EU-landen bereid ook gevechtsvliegtuigen aan Oekraïne te leveren. Het gaat dan om vliegtuigtypes die Oekraïense piloten kunnen besturen.

Voor Oekraïense vluchtelingen die in de EU belanden, wordt gewerkt aan een automatische bescherming, die hen tot drie jaar toegang zou geven (een jaar, met maximaal nog twee jaar verlenging).

Onderhandelingen

Er komen onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. De Russen hadden voorgesteld om die in Wit-Rusland, in Minsk, te houden, maar de Oekraïense president Zelenski weigerde die locatie, omdat Wit-Rusland een bondgenoot van Rusland is, en Russische troepen vanuit Wit-Rusland Oekraïne aanvallen. De onderhandelingen komen er nu aan de grens tussen Wit-Rusland en Oekraïne, en volgens mediaberichten uit zowel Oekraïne als Rusland zouden ze maandagochtend van start gaan.

Genocide

Oekraïne heeft in Den Haag voor het Internationaal Gerechtshof klacht neergelegd tegen Rusland wegens genocide. Daarmee draait het land de beschuldiging van de Russische president Poetin om. Die had gezegd dat de invasie nodig was om de genocide tegen Russen in Oekraïne te stoppen. Oekraïne wil dat het gerechtshof voorlopige maatregelen neemt om verdere aantasting van de rechten van Oekraïners te voorkomen.

Demonstraties

In Europa en de VS werd massaal betoogd uit solidariteit met Oekraïne of uit protest tegen de invasie van dat land. De grootste manifestatie was te zien in Berlijn, waar 100.000 mensen op de been kwamen.

Bekijk hier foto’s van de manifestaties.

Partner Content