Automatische update:
Aan
Uit
De nieuwste eerst De oudste eerst
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ceremonie nadert einde, stadion loopt leeg

Steeds meer mensen verlaten het FNB Stadium in Johannesburg na een ceremonie van vier uur. De mensen die blijven, zingen en dansen nog steeds op de tribunes. Hiermee besluiten wij deze liveblog over de herdenkingsplechtigheid voor Nelson Mandela.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Desmond Tutu moet nog spreken

De herdenkingsceremonie nadert zijn einde. De speech van Zuma wordt gevolgd door een preek van bisschop Ivan Abrahams. Daarna is het nog de beurt aan Mandela's vriend Desmond Tutu, de aartsbisschop van Zuid-Afrika.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Door Mandela wil ik een beter mens worden'

Nog een opvallende passage uit de speech van Barack Obama: 'Ik zal Madiba's voorbeeld nooit evenaren, maar door hem wil ik een beter mens worden.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Zuma: 'Mandela was een vrijheidsstrijder zonder vrees'

Zuma is aan een zeer lange speech bezig. Hij herinnert er onder meer aan dat Mandela 'een onbevreesde vrijheidstrijders' was en 'nooit zijn vechtlust is kwijtgespeeld'. En nog: 'Zoals Madiba is er geen één, hij was een uit de duizend.' De president besluit met: 'Rust in vrede, vader en held.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Een beeld dat we u niet willen onthouden

Gezellig babbeltje tussen Barack Obama en de Deense premier Helle Thorning-Schmidt, Michelle Obama kijkt bedenkelijk...

GF
© GF
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Publiek staakt boegeroep naar Zuma

Opmerkelijk: nadat president Jacob Zuma al de hele ceremonie werd uitgejouwd door de Zuid-Afrikaanse toeschouwers, lijkt het publiek nu te zijn gekalmeerd. Tijdens zijn toespraak is het vrij stil in het stadion. Het lijkt er wel op dat plots heel wat zitjes vrijgekomen zijn.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Obama-Castro: videobeelden van de historische handdruk

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Mandela heeft zijn land verenigd'

Tijdens zijn speech herinnert Raul Castro aan de band tussen zijn broer Fidel en Nelson Mandela. Hij verwijst onder meer naar een uitspraak van Fidel: 'Mandela zou de geschiedenis ingaan als iemand die erin geslaagd is zijn natie samen te verenigen.' Castro prijst ook het 'heroïsche' Zuid-Afrikaanse volk.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Zuma nogmaals uitgejouwd voor speech

Jacob Zuma is nu aan de beurt om te speechen en wordt opnieuw luidkeels uitgejouwd, een pijnlijk moment voor de president van Zuid-Afrika.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Raul Castro brengt hulde aan Mandela

Aan de beurt om te speechen is nu de Cubaanse president Raul Castro. Eerder deze voormiddag schudde hij en de Amerikaanse president Barack Obama elkaar de hand, een historische gebeurtenis. Lees meer.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Gaf Obama zijn beste speech ooit?

Twitter ontploft intussen door de reacties op de speech van Barack Obama

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Oude vriend van China'

Na de Chinese vicepresident Li Yuanchao - 'Mandela is een oude vriend van China' - is het nu de beurt aan de Indiase president Pranab Mukherjee om de toeschouwers toe te spreken.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Grootste bijeenkomst van staatslieden ooit'

Volgens de Zuid-Afrikaanse regering kwamen nog nooit zo veel staatslieden bijeen op een rouwplechtigheid.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

De volledige speech van Barack Obama

De volledige speech van de Amerikaanse president: lees nu

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Mensen worden nog steeds opgesloten vanwege hun overtuigingen'

Obama herinnert er nog aan dat 'mannen en vrouwen over de hele wereld nog steeds worden gevangengezet op basis van hun politieke overtuigingen'. En nog: 'Mandela heeft ons geleerd dat niets onmogelijk is, ook al lijkt dat soms zo.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Obama prijst 'ubuntu'

Tot groot genoegen van de toeschouwers praat Obama ook over de Zuid-Afrikaanse filosofie 'ubuntu' - het diepe besef van onderlinge verbondenheid en intermenselijke solidariteit. 'We zijn allemaal op een zichtbare manier met elkaar verbonden.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: de Belgische delegatie in de tribunes

Elio Di Rupo en koning Filip tussen de Spaanse premier Mariano Rajoy (L) en Europees president Herman Van Rompuy (R)

Belga
© Belga
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Mandela is de laatste grote bevrijder van de 20e eeuw'

Obama noemt Mandela 'een reus in de geschiedenis en 'de laatste grote bevrijder van de 20e eeuw' en hij looft het 'unieke' leven dat de overleden oud-president leidde. 'Aan de mensen van alle rassen: zijn strijd was jullie strijd, zijn triomf was jullie triomf, jullie vrijheid en democratie is zijn erfenis.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Obama schudde de hand van Castro

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Publiek gaat uit de bol voor Barack Obama

Luid gejuich wanneer de volgende spreker wordt aangekondigd: 'Onze Afrikaanse zoon Barack Obama'.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: Winnie Mandela en dochter Zindzi

Reuters
© Reuters
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Luisteren naar een spreken met Mandela was altijd een les'

Nkosazana Dlamini Zuma, de voorzitter van de Afrikaanse Commissie: 'Door zijn nederigheid, medeleven, toegewijdheid, moed en openheid was luisteren naar en spreken met Mandela altijd weer een les. Maar hij kon ook vastberaden zijn, vooral wanneer het over de verdediging van onderdrukten ging.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Videobeelden van aankomende leiders

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ook voor Mugabe luid boegeroep

In het publiek zitten beruchte dictators zoals Bashir van Soedan en Mugabe van Zimbabwe. Vooral wanneer die laatste in beeld komt, klinkt opnieuw luid boegeroep vanuit de tribunes. President Jacob Zuma, die al meermaals uitgejouwd werd, moet nog spreken.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ban: 'Een van de grootste leermeesters uit de geschiedenis'

Ban Ki-moon looft Nelson Mandela met superlatieven. 'De wereld is een held kwijt, een vader, een geliefde mentor en een van de grootste leiders. Hij was boos op onrecht, niet op mensen'.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Spreker roept op tot discipline in het stadion

Telkens president Jacob Zuma in beeld komt, klinkt luid boegeroep. Het gaat zelfs zover dat de omroeper meermaals oproept tot discipline. Nu is het de beurt aan VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon om de menigte toe te spreken.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Mandela was nederig in alles'

Thanduxolo Mandela spreekt in naam van de familie: 'Madiba was een groot man, maar nederig in alles.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: Winnie Mandela knuffelt Graca Machel

Een hartverwarmend moment voor de tienduizenden toeschouwers: Mandela's ex-vrouw Winnie omhelst zijn weduwe Graca Machel.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Toespraak van medegevangene op Robbeneiland

De vriend van Mandela die het publiek toespreekt, Andrew Mlangeni, zat samen met het anti-apartheidsicoon gevangen op Robbeneiland. Hij zegt: 'Mandela kijkt nu naar ons vanuit de hemel en zonder twijfel lacht hij wanneer hij ziet hoe zijn landgenoten zijn leven vieren.'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: Mandela's hut in Mqhekezweni

De hut waar Mandela opgroeide in Mqhekezweni, vlakbij zijn geboorteplaats Mvezo.

/
© /
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Regen kan sfeer niet verpesten

Na het liedje 'Siyabonga Nkokheli Tata Madiba' (We danken onze leider) is het de beurt aan een vriend van de familie Mandela om het volk toe te spreken. Heel wat zitjes zijn - wellicht omwille van de regen - leeggebleven, maar de sfeer in het stadion is er niet minder om.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ceremonie is gestart zonder Obama

Volgens AFP heeft de Amerikaanse president Barack Obama nu pas zijn hotel verlaten om af te zakken naar het FNB Stadium. De ceremonie was al met een uur vertraging gestart.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Opmerkelijk: boegeroep voor Zuma

Terwijl oud-president Thabo Mbeki massaal werd toegejuicht, is huidig president Jacob Zuma onthaald op boegeroep. Ook rolden toeschouwers met hun armen in een beweging die bij het voetbal betekent dat er een vervanging zit aan te komen.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Siyabonga Mandela'

Het gospelkoor vóór de start van de ceremonie zong 'Siyabonga Mandela, o siyabonga Mandela'. Dat betekent zoveel als 'Dank je, Mandela'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Gebeden uit vier godsdiensten

Op dit moment bidden vertegenwoordigers van vier verschillende godsdiensten (jodendom, christendom, hindoeïsme en islam) voor Mandela, als symbool voor de eenheid die hij voorstond.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'De goden verwelkomen Nelson Mandela'

Het regent nog steeds hard boven het FNB Stadium, en de omroeper (vicevoorzitter Cyril Ramaphosa van het ANC) ziet daarin 'een teken dat de goden Nelson Mandela verwelkom en dat we er mogen op rekenen dat de hemelpoorten wagenwijd openstaan'.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ceremonie start met Zuid-Afrikaans volkslied

Het volkslied van Zuid-Afrika luidt het begin van de eigenlijke ceremonie in. De spreker overloopt de voornaamste aanwezigen. Het luidste gejuich is voor Mandela's (ex-)vrouwen Graca Machel en Winnie Mandela.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Als 'Madiba' niet meer naar de wereld kan, dan komt de wereld naar hem

Madiba is de clannaam van Nelson Mandela

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Opletten naast wie je zit...

Voor verschillende leiders is de ceremonie een 'diplomatiek mijnenveld'. Zo is het mogelijk de eerste keer dat Barack Obama en Raul Castro, de presidenten van de historische vijanden VS en Cuba, zich in dezelfde plaats bevinden. Een ander staatshoofd met wie je niet gefotografeerd wil worden, is Robert Mugabe van Zimbabwe. Een van de opvallendste afwezigen is de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Hij stuurt zijn kat.

Nog een ongewoon beeld: Sarkozy en Hollande...

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: Charlize Theron en Bono

AFP
© AFP
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Winnie! Winnie! Winnie!

Wanneer Winnie Madikizela Mandela, de ex-vrouw van Nelson Mandela, het stadion binnenkomt, scandeert het publiek luidkeels: 'Winnie! Winnie! Winnie!'. Ook de Zuid-Afrikaanse oud-president Thabo Mbeki wordt onder luid applaus ontvangen. Andere gearriveerden zijn de Keniaanse president Uhuru Kenyatta, de Nigeriaanse president Goodluck Jonathan, de Afghaanse president Hamid Karzai en de Chinese vicepresident Li Yuanchao, een van de sprekers.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Spreker Raul Castro arriveert

Intussen is ook de Cubaanse president Raul Castro gearriveerd. Hij is een van de sprekers op de ceremonie. De andere sprekers zijn: de Amerikaanse president Barack Obama, VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon, president Dilma Rousseff van Brazilië, vicepresident Li Yuanchao van China, president Hifikepunye Pohamba van Namibië en de Indiase president Pranab mukherjee.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Barack Obama laat op zich wachten

De Amerikaanse president Barack Obama, een van de sprekers op de herdenkingsceremonie voor zijn held Nelson Mandela, is nog niet in het stadion aangekomen. Maar hij is lang niet de enige hoogwaardigheidsbekleder die op zich laat wachten. Daardoor heeft de plechtigheid nu al een half uur vertraging opgelopen.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ook in Kaapstad lopen de straten vol

Mensen zingen en dansen bij het stadhuis van Kaapstad

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Kijk live mee

Wie een begrafenissfeer had verwacht in het FNB Stadium, komt bedrogen uit. De ceremonie voor Mandela is ondanks de regen een kleurrijk, levendig en luid feest. Kijk nu mee naar de plechtigheid via de livestream van VTM.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Hoogwaardigheidsbekleders blijven toestromen

Zoals verwacht kon worden zorgt de lange lijst sprekers ervoor dat het voorziene startuur (10 uur Belgische tijd) van de plechtigheid niet gehaald wordt. Er komen nog steeds mensen toe in het FNB Stadium.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Regen kan sfeer niet verpesten

Het is nu wachten op de start van de ceremonie. Het regent nog steeds hevig in Johannesburg, maar dat kan de sfeer onder de tienduizenden aanwezigen in het stadion niet verpesten. Zij blijven massaal zingen en dansen - velen onder hun paraplu's

Reuters
© Reuters
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Foto: 'Het is dankzij Mandela dat we goede jobs hebben'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Dag op dag 20 jaar geleden kreeg Mandela zijn Nobelprijs

Uitgerekend vandaag is het 20 jaar geleden dat Nelson Mandela zijn Nobelprijs voor de Vrede ontving in Oslo.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Regen is teken van God'

Gelovigen zien in de regen een symbool

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'The Elders' komen aan

Intussen zijn ook Mandela's weduwe Graca Machel gearriveerd in het stadion, net als The Elders. Dat is een onafhankelijke groep van voormalige wereldleiders die samenwerken voor vrede en mensenrechten, onder wie Kofi Annan, Jimmy Carter en Desmond Tutu. The Elders werden in 2007 samengebracht door Nelson Mandela.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Heel Zuid-Afrika kijkt mee

Naast de 95.000 zitjes in het FNB Stadium zal de herdenkingsceremonie ook in drie andere voetbalstadions op grote schermen te zien zijn. Daarnaast wordt de ceremonie ook getoond op 90 schermen in het hele land. De regering heeft de bevolking opgeroepen om vooral in hun eigen provincie naar de ceremonie te kijken.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Ook celebrities komen afscheid nemen

Het publiek juicht wanneer actrice Charlize Theron en U2-zanger Bono het FNB Stadium binnenkomen.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Ander volk eerst in hotels'

Wegens de toestroom van hoge gasten uit het buitenland zijn in Johannesburg honderden 'gewone' hotelgasten zonder complexen wandelen gestuurd, zo meldt persbureau Bloomberg. 'We zullen uw boeking bij ons moeten schrappen', zo staat in de brief van het Radisson die Bloomberg heeft kunnen inkijken. 'Er is in het gebied geen accomodatie beschikbaar vanwege alle buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders'. Niet alle hotels springen op de Mandela-kar, meldt het blad Business Day. Hoewel het Michelangelo Hotel meer boekingen kreeg, stelde volgens reservatiemanager Elmarie Fritz het hotel enkel vrije kamers ter beschikking.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Opvallend beperkte veiligheidsmaatregelen

Ondanks het lijstje wereldleiders lijken de veiligheidsmaatregelen minimaal, melden journalisten ter plaatse. Toegangscontrole is er nauwelijks, metaalscanners al helemaal niet.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Video: zingende menigte aan FNB Stadium in Jo'burg

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Koning Filip, Di Rupo, Reynders, Demotte en Peeters present

Met meer dan 50 wereldleiders die naar Johannesburg zijn afgezakt is de ceremonie een van de grootste bijeenkomsten van internationale hoogwaardigheidsbekleders van de afgelopen jaren. Onder de aanwezigen zijn Barack Obama, Ban Ki-moon, François Hollande, Herman Van Rompaey en Kofi Annan. België wordt vertegenwoordigd door koning Filip, premier Elio Di Rupo en minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders. Voor de deelstaten zijn de minister-president Kris Peeters en Rudy Demotte in Johannesburg.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Feestelijke stemming

Geen begrafenissfeer in en rond 'Soccer City', wel tienduizenden mensen die het stadion vullen met gezang en uitgelaten gejoel. Voorlopig vooral vanop de bovenste tribunes, op zoek naar beschutting voor de regen. Honderden anderen met paraplu's hebben zich een plekje gezocht dichter bij de centrale podia. 'Dit is geen trieste dag, maar een dag waarop we hulde brengen aan een fantastisch man', klinkt het her en der, terwijl grote groepen mensen blijven toestromen. Velen dragen T-shirts en petjes met een foto van Mandela, of zijn gehuld in de kleuren van de Regenboognatie.

Reuters
© Reuters
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Geen begrafenis vandaag

De ceremonie in het FNB Stadium is bedoeld om Nelson Mandela te herdenken. De eigenlijke begrafenis vindt zondag plaats in een kleinere kring in Qunu, een dorpje met nauwelijks enkele honderden inwoners. Qunu omschreef Mandela als zijn 'thuis'

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Zingen en dansen voor 'Madiba'

De ceremonie in het FNB Stadium, waar Mandela op het WK voetbal van 2010 zijn laatste publieke optreden maakte, begint om 10 uur Belgische tijd. De 95.000 zitjes van het stadion zijn een uurtje voor de start nog lang niet allemaal gevuld, maar onophoudend gedans en gezang zorgt al sinds de vroege uurtjes voor een uitgelaten sfeer - ondanks de regen.

Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Wereldleiders herdenken Nelson Mandela

Welkom bij deze liveblog over de herdenkingsplechtigheid voor Nelson Mandela, het Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsicoon dat vorige vrijdag op 95-jarige leeftijd overleed.