De ministers van Buitenlandse Zaken van de 29 NAVO-landen zijn dat in Washington overeengekomen tijdens een bijeenkomst naar aanleiding van de zeventigste verjaardag van de militaire alliantie.

'We zijn een reeks maatregelen overeengekomen om onze steun aan Georgië en Oekraïne te verhogen, met het trainen van marine-eenheden en kustwachters, gezamenlijke militaire oefeningen, havenbezoeken door NAVO-schepen en het delen van informatie', aldus Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de verdragsorganisatie.

Incidenten

De NAVO reageert daarmee op recente Russische acties in de regio. Zo was er het incident in de straat van Kertsj, waarbij Russische kustwachters eind november drie Oekraïense schepen in beslag hadden genomen. De bemanning is opgepakt. De NAVO riep Rusland vandaag nogmaals op om alle Oekraïense matrozen en schepen weer vrij te geven.

Ook de beslissing van Rusland om uit het ontwapeningsverdrag INF-verdrag te stappen, kwam aan bod. 'We hebben Rusland eens te meer opgeroepen om zich in regel te stellen met het INF-verdrag', zegt Stoltenberg. 'Maar de tijd raakt op en we moeten ons voorbereiden op een wereld zonder INF.'

De secretaris-generaal zegt dat de reactie van NAVO 'afgemeten en gecoördineerd' zal zijn. 'De NAVO zal geloofwaardig en effectief blijven op het vlak van afschrikking en defensie', aldus Stoltenberg. 'Maar we hebben geen intentie om nieuwe raketten op te stellen in Europa.'

Directe gesprekken

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zegt dat ook directe gesprekken met Rusland over INF een mogelijkheid blijven. Hij denkt aan een nieuwe NAVO-Rusland Raad vóór het begin van augustus, wanneer de Russische uitstap uit het INF-akkoord officieel in werking zou treden. Mogelijk kan het overleg al in juni plaatsvinden, nog voor de volgende vergadering van de ministers van Defensie van de NAVO-leden.

Voorts ziet Reynders ook heil in multilaterale gesprekken. 'Het INF-verdrag was een verdrag tussen de VS en Rusland. Nu is het misschien tijd om een meer multilaterale vergadering te hebben, met bijvoorbeeld ook China en de Europese Unie aan boord. Ik denk dat dit een taak is van een echt multilateraal forum.'

VS dringt nogmaals aan op hogere defensie-uitgaven

Een andere kwestie die tijdens de bijeenkomst in Washington druk besproken werd was 'burden sharing', ofwel een eerlijke verdeling van de lasten. Bij de start van de meeting donderdag, liet de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo nog verstaan dat het uit moest zijn met de 'excuses' van NAVO-landen die minder geld aan defensie uitgeven dan beloofd.

In 2014 hadden de leden op een NAVO-top in Wales afgesproken om 2 procent van het bbp aan defensie te spenderen tegen 2024. Volgens voorlopige cijfers die de alliantie vorige maand bekendmaakte, hebben vorig jaar maar zeven lidstaten die norm gehaald. België zit met 0,93 procent in de staart van het NAVO-peloton.

Didier Reynders, die sinds de regeringsherschikking in december ook Defensie in zijn portefeuille heeft zitten, legt echter vooral de nadruk op de inspanningen die ons land heeft geleverd. 'We hebben de afbouw van defensie gestopt en hebben een trend ingezet om over te gaan tot een verhoging van de uitgaven', klinkt het. 'We hebben ook al over enkele grote investeringen beslist. Het zal nu de taak zijn van de volgende regering om dezelfde richting uit te blijven gaan.'

'De vraag is of iedereen in België wel bereid is om investeringen in defensie te doen. Ik denk dat we de komende weken in België tijdens de campagne nog zeer interessante debatten gaan krijgen, waaruit zal blijken welke partijen daartoe willen overgaan', zegt Reynders nog. 'Want het is gemakkelijk om in het parlement te spreken over veiligheid of Europese defensie, maar daar moeten ook middelen tegenover staan.'

Voor de toekomstige investeringen kijkt Reynders niet enkel naar materieel. 'Het is zeer belangrijk voor ons om naar een modernisering van de kazernes te gaan en naar een modernisering van het statuut van het personeel', zo klinkt het. 'Ook voor de strijd tegen cybersecurity zijn meer middelen nodig.'