Kunnen in de toekomst ook getrouwde mannen als priester voorgaan in de rooms-katholieke eredienst? En komt die innovatie uit de jungle van het Amazonegebied? Deze vragen dringen zich op sinds deze week de bisschoppensynode van het pan-Amazonegebied is gestart in Vaticaanstad. Een en ander heeft te maken met het priestertekort in de landen van het Amazonegebied. Maar het blijft afwachten of die mogelijkheid van getrouwde priesters aan het altaar ook een realiteit wordt. De synode in Rome loopt nog tot 27 oktober.

Paus Franciscus kondigde de bisschoppenconferentie aan in oktober 2017 en zei toen dat het de bedoeling was om 'nieuwe wegen te vinden voor de evangelisatie van Gods volk in die regio die vaak vergeten wordt en die een weinig serene toekomst tegemoet gaat.'

De obstakels voor een voorspoedige evangelisatie zijn het terrein zelf, dat maakt dat de inheemse volkeren moeilijk te bereiken zijn. Ander probleem om de blijde boodschap in alle uithoeken van de Amazone te brengen vormen de vele verschillende talen die deze volkeren spreken en last but not least de tegenkanting vanwege landeigenaars en bedrijven die er zakelijke belangen hebben.

Inheemse bevolking

Het gaat in de Amazone om een gebied van zes miljoen vierkante kilometer, bevolkt door 2,8 miljoen mensen die verspreid zijn over meer dan 400 stammen die 240 verschillende talen spreken. Geografisch behoren delen van Bolivia, Brazilië, Colombia, Ecuador, Guyana, Frans-Guyana, Peru, Venezuela en Suriname tot het gebied, allemaal landen waar de bevolking in meerderheid overigens rooms-katholiek is.

Het gebied genoot vroeger al de belangstelling van kerkleiders. Zo schreef paus Pius X in 1912 de encycliek 'Lacrimabili statu' waarin de landeigenaars van Peru werden aangeklaagd voor de mensonwaardige manier waarop zie de inheemse bevolking exploiteerden, en de kapucijner paters kregen ervan langs omdat ze te weinig ondernomen hadden om daar iets aan te doen.

Op het voorbereidende document voor de bisschoppensynode kwamen al verdeelde reacties van binnen de rooms-katholieke kerk. Kardinaal Pedro Barreto Jimeno uit Peru vindt dat 'de agenda de gevoelens en wensen van de Amazonebevolking weerspiegelt', maar de Duitse kardinaal Walter Brandmüller noemt het document 'ketters', omdat het de leer van de kerk op verschillende punten tegenspreekt.

Ook een andere conservatieve Duitse kardinaal, Gerhard Ludwig Müller, voormalig prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer, heeft kritiek op het document omdat het 'valse leerstellingen' zou bevatten. Volgens Müller 'ligt het niet in de macht van een paus of een bisschoppensynode om een vrouw priester, deken of bisschop te laten worden.'

Afwachten wat paus Franciscus zegt, want het is hij die - rekening houdend met de aanbevelingen van de synode - beslist welke wijzigingen er komen in de kerkpraktijk.