Ludo Bekkers

‘Hoe cultuur een stad kan redden’

Ludo Bekkers Kunst- en fotografierecensent

Er beweegt van alles op cultuurvlak in de Franse stad Nantes. Ludo Bekkers ziet een vergelijking met de initiatieven die de stad Antwerpen nam voor het project Antwerpen cultuurstad 1993.

Enkele dagen geleden verscheen er in de Franse krant Le Monde een paginagrote advertentie onder de titel ‘Ceux qui aiment l’art viendront à Nantes’ met een afbeelding van een werk in de stad van Boris Chouvellon, ‘La Part Manquante’ (het ontbrekende deel). Een reuzenrad waar de zetels vervangen zijn door scheppers die doorgaans aan een bulldozer zijn bevestigd om puin op te ruimen. Een kwart van de kring ontbreekt en het staat midden tussen de bistro’s op een plein.

Die sculptuur kan symbool staan voor de positieve ontwikkeling van wat vroeger een vermogend industrieel centrum was aan de Loire waar onder meer scheepsbouw een prominente rol speelde. Maar na het stilvallen van dit hoofdbestanddeel van de welvaart verdween Nantes van de kaart en herpakte zich zienderogen. De vroegere scheepswerven, die sloten in 1980, werden omgetoverd tot kinky restaurants, bars en galeries en een reuze olifant samengesteld uit oude scheepsmaterialen wandelt met toeristen rond in de stad. Nantes is ook een van de meest groene steden in Europa en de universiteit zorgt voor jong bloed.

Dit is geen reclame van het plaatselijk toeristenbureau maar de vaststelling dat Nantes, mutatis mutandis, te vergelijken is met de initiatieven die toenmalig cultuurschepen Eric Antonis voor het project Antwerpen cultuurstad 1993 nam. Ook dan begon er plots van alles te bewegen en veranderde de havenstad van uitzicht. Nieuwe wijken werden ontgonnen (het Eilandje) nieuwe architectuur en gebouwen werden landmarks zoals het MAS en het Gerechtsgebouw.

Zomer in Nantes

Idem dito voor Nantes dat opfleurt dankzij de cultuur. Deze zomer is er opnieuw een groots zomerfestival dat kunstenaars uitnodigde om de publieke ruimtes in te vullen. Middels een groen geverfde lijn op de straten en pleinen kan men een parcours volgen waarop een vijftigtal kunstwerken te zien zijn. Maar veruit het belangrijkste element is van blijvende aard en met name de krachtige renovatie van het Musée des Beaux-Arts wat dateert van 1801 maar pas in 1900 werd ingehuldigd en ondertussen links en rechts aangepast werd, maar te klein werd en te ongerieflijk voor een moderne exploitatie.

Zoals het nu renoverende KMSKA in Antwerpen toont het museum in Nantes zowel oude als moderne kunst maar wordt naar de toekomst toe sterker uitgebouwd met hedendaagse kunst. Daar heeft het Brits architectenbureau Stanton Williams dan ook rekening mee gehouden. Aangezien de gevel van het gebouw en de monumentale trap als monument geklasseerd werden, moest de vernieuwing van binnenuit komen en dat is dan ook vrij grondig gebeurd. Om maar wat te noemen, onder de nu wit geschilderde patio die zo toelaat om de meest diverse soorten kunstwerken te tonen werd een ruimte gecreëerd die voor diverse doeleinden kan worden gebruikt, conferenties, filmvoorstellingen, muziekuitvoeringen, colloquia en noem maar op. Een nieuw vierkant gebouw (the cube) van 2.000 m² heeft een dak van doorschijnend marmer en is door een brug verbonden met het hoofdgebouw en zal hoofdzakelijk dienen om hedendaagse kunst te tonen. Bij de opening was er trouwens een triptiek van Bill Viola te zien die door het museum aangekocht werd.

Net zoals het KMSKA is dit museum ontstaan uit een reeks werken uit staatsbezit, dankzij Napoleon, en uit schenkingen van privécollecties op hoog niveau. Zo kon de kunstgeschiedenis van acht eeuwen tot leven gebracht en uitgebreid worden tot de modernen via de verzameling van de kunstenaar Jean-Jacques Lebel die vooral geaxeerd is op de jaren zestig met Fluxus, de happenings en de concrete poëzie. Aankopen van nu levende internationale kunstenaars zijn frequent en oordeelkundig zodat de kunsthistorische evolutie niet onderbroken wordt. 13.000 gecatalogiseerde werken waarvan de helft gesitueerd wordt in de periode na 1900 tot op vandaag maken van dit museum in de provincie een topmuseum.

‘Le Voyage à Nantes’ nog tot 27 augustus.

Partner Content