Hoe Clintons strategie Trump van streek bracht (en hij zijn toevlucht zoekt in een onvindbare sekstape)

Rudi Rotthier
Rudi Rotthier Knack-correspondent in de Verenigde Staten

Donald Trump liep verloren tijdens het eerste debat. Hillary Clinton lokte hem naar plaatsen waar zijn team niet wilde dat hij zou gaan. Nadien bleef hij dagen, obsessioneel, kijven op Miss Universe 1996. Vrijdag riep hij zijn aanhang op om naar haar sekstape te kijken. Zijn medewerkers klagen collectief hun nood.

Elke zaterdag brengt Rudi Rotthier, onze correspondent in Canada en de VS, u met een boeiend achtergrondverhaal een unieke inkijk in de stad of streek waar hij op dat moment resideert.

Het was maandagnacht op het eerste zicht een saai debat. Niet saai in de Belgische zin – volgens dat criterium was het zelfs sappig – maar saai in verhouding tot de scheldpartijen waaraan we gewend geraakt waren tijdens de Republikeinse voorverkiezingen.

Hoe Clintons strategie Trump van streek bracht (en hij zijn toevlucht zoekt in een onvindbare sekstape)

De grote verliezer, sprak Chuck Todd, hoofd politiek van NBC, na afloop, waren de kiezers, die niets hadden bijgeleerd over het programma van de kandidaten.

Want dat is de regel bij de grote presidentiële debatten: de kandidaat maakt van de schaalvergroting gebruik om dat deel van het publiek te bereiken dat tot dusver niet goed heeft opgelet. Donald Trump zat in de peilingen in de lift. Na weken van gedisciplineerde meetings, met teleprompter en zonder veel improvisatie, had hij Hillary Clinton bijna bijgebeend. Hij moest tijdens het debat proberen grootste probleem weg te werken: het feit dat 60 procent van de kiezers vindt dat hij niet in staat is, niet de informatie of het karakter heeft, om met vrucht president te zijn. Hillary,die voor het debat in een neerwaartse curve zat, had zich vorige week vertwijfeld afgevraagd waarom ze “geen vijftig procent” voor stond op een kandidaat die volgens haar niet aan de elementaire normen voldoet.

Het debat verliep in het begin gelijk opgaand, met licht voordeel voor Trump, die Hillary aanviel op haar anciënniteit. Dat was voorzien. Ze is de kandidaat met politieke bagage, gaande van steun voor vrijhandelsakkoorden en de Irakoorlog tot de militaire operatie in Libië. Bij alles wat ze nu voorstelt, kan Trump vragen waarom ze het de voorbije 30 jaar nog niet heeft gerealiseerd. Hij vroeg haar waarom ze inzake vrijhandelsakkoorden tot voor kort lovend sprak van “de goudstandaard” terwijl ze er nu vanaf wil.

‘Wel, weet je, als je de volgende ochtend de schuld aan de microfoon geeft, dan verkeer je in de problemen’

Maar ook op dat moment, terwijl ze het lastig had, en zich probeerde te verzetten tegen het etiket van kandidaat van de status quo, legde Hillary al tijdbommetjes die voor ravage zorgden bij de tegenpartij. Zo contrasteerde ze Trump, die met “14 miljoen dollar” van zijn vader aan de slag gegaan was, met haar eigen vader, kleine middenstander, die met niets was begonnen. Trumps economisch plan, zei ze, is daarop gericht: dat wie al rijk is, nog rijker kan worden.

Trump voelde zich meteen geroepen om te preciseren dat hij met een “heel kleine” lening van zijn vader was gestart, en dat hij met die “heel kleine som” multimiljardair was geworden. In het verleden plakte hij een bedrag op de lening: 1 miljoen dollar, wat voor de meeste Amerikanen niet “heel klein” is. Maar bij de aanvraag van een casinolicentie had hij opgegeven dat zijn vader hem 14 miljoen had geleend. Pa kocht later ook nog eens voor 3,5 miljoen dollar aan jetons in een van Trumps met faillissement bedreigde casino’s – dat was een illegale transactie, trouwens.

‘Dat maakt me slim’

Daarna legde Hillary Trump het vuur aan de schenen over zijn weigering om zijn belastinginformatie vrij te geven. Ze speculeerde dat zijn fortuin weleens veel kleiner zou kunnen zijn dan hij had aangegeven (in tegenstelling tot de lening van zijn vader die veel groter was dan hij aangaf). Of dat hij misschien wilde verbergen dat hij geen cent belastingen had betaald – wat niet uitzonderlijk is in de Amerikaanse vastgoedsector.

Trump wierp over die belastingen tussen: “Dat maakt me slim”. Ook een antwoord dat wenkbrauwen deed fronsen. Hoe komt het over dat de kandidaat die zich opwerpt als kampioen van de kleine man zelf niet meebetaald voor de infrastructuurwerken die hij bepleit?

Trump, die later stelde dat hij wel enige belastingen betaalt, begon verloren te lopen in zijn argumenten, in details te treden die niemand nog begreep.

Terwijl de specialisten, op basis van vorige debatten, hadden verwacht dat vele kijkers na een halfuur zouden afhaken, bleven de 85 miljoen of zo die voor de buis zaten dit keer grotendeels op post. En zo zagen ze ook de bizarre woordenwisseling over Alicia Machado, Miss Universe uit 1996.

Hillary bracht haar ter sprake in een voorbereide tirade tegen vrouwonvriendelijkheid bij Trump.

Alicia Machado, een weeklang het centraal aandachtspunt van de presidentsverkiezingen
Alicia Machado, een weeklang het centraal aandachtspunt van de presidentsverkiezingen© REUTERS

“Een van de ergste dingen die hij heeft gezegd”, bracht ze te berde, “ging over een vrouw in een schoonheidswedstrijd. Hij houdt van schoonheidswedstrijden, ondersteunt ze en hangt er rond. En hij noemde deze vrouw ‘Miss Piggy’. Daarna noemde hij haar ‘Miss Huishouden’ omdat ze Spaanstalig was. Donald, ze heeft een naam: ze heet Alicia Machado.”

Trump, duidelijk van zijn à propos, onderbrak haar, zij het niet met de meest pertinente vraag: “Waar heb je dit gevonden? Waar vond je dit?”

Dat was erg genoeg. Hoewel de aanduidingen ‘Miss Piggy’ en ‘Miss Huishouden’ niet bewezen zijn, zijn andere dingen dat wel. Toen ze kort na haar kroning zwaarder was geworden (of minder licht), sprak Trump tijdens een interview over haar als “een eetmachine”. Tijdens een gefilmde training waar ze probeerde kilo’s kwijt te spelen, vatte hij het zo samen: “Dit is dus iemand die ervan houdt te eten”.

Er waren, zoals zo vaak, twee versies van het verhaal. In Machado’s versie had Trump een meisje van 19 jaar, dat worstelde met anorexie en boulimie, te kakken gezet voor de wereldpers, vernederd tot in haar diepste wortels.

Hij vond dat hij een weerbarstige Miss, die omwille van haar toegenomen gewicht ontslagen dreigde te worden, publiciteit had bezorgd, en behoed had voor de hakbijl.

Na afloop van het debat riep Trump, zoals gebruikelijk, de overwinning uit. Hij klaagde over zijn microfoon, waardoor hij volgens aanwezigen moeilijker te verstaan was in de zaal – op tv klonken ze allebei even luid. “Vijftig procent van mijn mentaal proces ging naar de microfoon”, zou hij aan The New York Times uitleggen. Hij suggereerde dat er een samenzwering was voorafgegaan aan die falende microfoon.

Het leidde tot een laconieke respons van Clinton: “Wel, weet je, als je de volgende ochtend de schuld aan de microfoon geeft, dan verkeer je in de problemen”.

Trump klaagde de volgende dag ook over de moderator, Lester Holt, die hem vaker onderbrak dan Clinton. En volgens hem zou Google de negatieve uitspraken over Clinton censureren.

Overgewicht bij mannen, ondergewicht bij vrouwen

Maar het was toch vooral de vermelding van Miss Universe die Trump dwarszat.

Niet in het minst omdat de Clintoncampagne haar introductie in het debat heel goed had voorbereid. De Miss zat na het debat klaar voor telefonische interviews met Spaanstalige media (haar Engels is zozo), er werd een filmpje met gegevens uitgestuurd. Sommige kranten hadden vrijwel meteen vrijwel kritiekloze portretten van haar klaar – wat de Trumpcampagne deed vermoeden dat journalisten vooraf op de hoogte waren dat Hillary Machado ter sprake zou brengen. De volgende dag gaf Machado ook een eindeloze serie Engelstalige interviews aan zowat alle tv-stations, van links tot rechts, van ochtend tot avond.

Trump kon het niet aanzien, en bleef zelf op het onderwerp hameren, de nadruk leggen op het “massaal” overgewicht, en hoe dat niet kon voor een miss.

Het is overigens opmerkelijk hoe de meeste van zijn mannelijke campagneleden van fiks dik (Trump zelf) tot heel dik zijn (Chris Christie), terwijl zijn vrouwelijke medewerkers en campagneleden doorgaans op het magere af slank zijn.

Hier staat ingevoegde content die informatie op uw apparaat wil opslaan en/of openen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.
Klik hier om dit alsnog toe te laten

Hillary liep risico. De van oorsprong Venezolaanse Machado is geen heilige, gaf ze zelf in een van de interviews toe. Ze zat volgens getuigen aan het stuur van een vluchtauto toen haar verloofde zijn schoonbroer neermaaide (hij overleefde de schietpartij). Ze bedreigde de rechter in die zaak telefonisch met de dood. Althans, dat getuigde hij – zij ontkent het.

Maar het risico loonde. Een van de bedoelingen van de Trumpcampagne bestond erin de kandidaat minder afstotelijk te maken bij vrouwen. Zijn commentaren op het gewicht van een miss hadden het tegenoverstelde effect.

Intussen schoot Trump ook op leden van zijn campagne die anoniem kritiek leverden op zijn debatprestatie. Volgens een memo waarover CNN berichtte, was het enige commentaar dat zijn supporters mochten brengen: “Hij kreeg het voor mekaar” (he nailed it).

‘Te veel praatzieke mensen in het team’

De gefrustreerde campagneleden gingen collectief uithuilen bij The New York Times. Volgens sommige bronnen bestond Trumps team waarmee hij het debat voorbereidde uit ongeveer 12 mensen, en 7 daarvan gingen bij de Times anoniem hun beklag maken.

‘Trump kan geen konijn zien zonder het tot aan de pijp te achtervolgen’

“Ze gaven de schuld (voor het fiasco) aan zijn overvol schema, daarbij een meeting in Virginia die op het laatste moment werd ingelast. Ze gaven de schuld aan het grote aantal praatzieke mensen in zijn voorbereidend team, daarbij twee gepensioneerde militairen zonder politieke achtergrond. En ze gaven de schuld aan het gebrek aan tijd die uitgetrokken werd om een strijdplan voor te bereiden”.

De voorbereiding was gestart in een buitenhuis van Trump, waar ook de ex-baas van Fox News, Roger Ailes, aanwezig was. Trump was verstrooid, volgens de getuigenissen, had er geen zin in, en luisterde liever naar verhalen van Ailes over diens periode als adviseur van Richard Nixon.

Omdat er geen werk werd verricht, verhuisde de groep naar Trump Tower, waar Trump tegenstrijdig advies kreeg (de groep van 12 was te groot, er was slechts 1 vrouw bij en dat was te weinig) maar ook volgepropt werd met handige tips. Zo werd hem gewezen op gebaren en gelaatsuitdrukkingen van Hillary die hij kon aanwenden in tegenaanvallen (genre: daar gaat ze weer). Er werden hem oneliners voorgelegd als repliek op dingen die ze zeker zou zeggen.

Evenwel, klaagden de anonieme New York Times-bronnen: hij liet dat allemaal vallen, of hij vergat het, om zijn gelijk te zoeken over de datum wanneer hij precies tegen de oorlog in Irak was, of om uit te leggen dat komiek Rosie O’Donnell wel degelijk had verdiend om voor ‘vet’ en ‘slons’ en ‘varken’ uitgescholden te worden. “Ik heb harde dingen over haar gezegd, en ik denk dat iedereen het erover eens is dat ze dat verdiende en dat niemand medelijden voor haar moet voelen”.

Hij liet de openingen liggen om Hillary aan te vallen over onder meer haar ‘basket of deplorables’, over haar e-mails, over de Clinton Foundation.

Op het einde zat Trump zich voortdurend te verschonen en te reageren op plaagstoten van Clinton.

Maggie Haberman, co-auteur van het artikel in de Times, vertaalde op CNN de klachten van zijn medewerkers als volgt: “Hij kan geen konijn zien zonder het tot aan de pijp te achtervolgen”.

Het was een uitspraak die zonder bronvermelding eindeloos door commentatoren werd herhaald en die geamendeerd werd tot een Trump die konijnen tot “in de pijp” achtervolgde.

Waarom hadden deze medewerkers, tot ergernis van Trump die beweerde dat de getuigenissen verzonnen waren, de Times opgezocht om frustratie te ventileren? Hun idee was: de baas luisterde niet naar wat ze zegden – misschien zou hij wel luisteren als hij het in de Times las. Ze waren gefrustreerd over hun baas die maar over zijn microfoon bleef zeuren en die maar zei dat hij volgens alle peilingen en volgens hemzelf het debat gewonnen had. De online peilingen die hij citeerde zijn notoir onwetenschappelijk: belangstellenden kunnen eindeloos op een kandidaat klikken, en elke klik wordt geteld. De wel wetenschappelijke peilingen toonden ruime winst voor Clinton. Ze waren bovenal mistevreden dat Trump de aandacht weer verlegd had van Hillary naar zichzelf en zijn probleem met vrouwen. In een verkiezing met twee onpopulaire keuzes bestaat de strategie erin de aandacht bij de andere te leggen.

Hillary Clinton
Hillary Clinton© REUTERS

Zijn campagneteam wilde dat hij zou ophouden met commentaar te geven op de te dik geachte miss. Trump heeft dan wel vele heilige huisjes afgebroken, maar met het gewicht van een vrouw spring je, zeker in de VS, niet licht om, ook al is ze dan Miss Universe. Maar The Donald bleef zelf maar op het onderwerp terugkomen.

Wat is een sekstape?

Vrijdagochtend op 3u20 begon hij via zijn Android aan een Twitter-tirade, waarin hij Hillary er onder meer van beschuldigde de “walgelijke” Machado de Amerikaanse nationaliteit te hebben bezorgd om haar als politieke pion te kunnen uitspelen. Hij riep zijn volgers op om de sekstape van Machado te bekijken (de eerste keer ooit, volgens historici, dat een genomineerde presidentskandidaat van een grote partij de aanhang oproept om naar een sekstape te kijken). De sekstape was trouwens onvindbaar – tenzij Trump een video van een realityshow bedoelde waarin Machado, met kleren aan, en onder dekens, leek te vrijen met een man die niet haar toenmalige verloofde was.

En zo kregen we een volgend hoofdstuk in een absurde week, met Clinton- en Trumpaanhangers in politieke praatprogramma’s van CNN, MSNBC en Fox News die discussieerden over de vraag wat er vereist is om van een sekstape te kunnen gewagen: moet het echte seks zijn of mag het ook fake? Moeten de deelnemers uitgekleed zijn? Mag een deken de activiteiten bedekken? etc. Dat alles op 39 dagen van de verkiezingen. Gewezen speaker Newt Gingrich, een supporter van Trump, had het over een verloren week voor zijn kandidaat, en een week “die Trump gekost heeft”.

Na het debat was Trump zijn momentum kwijt, en stapte Hillary met nieuwe energie en een brede glimlach door het leven. Aan het einde van de week – in de eerste nationale peiling van Fox – bleek haar voorsprong bij vrouwelijke kiezers nog gegroeid, nu naar 23 procent, al blijft Trump in het totaal aanklampen (43 procent kiest voor Hillary tegen 40 voor Trump).

Het leek ook alsof alle nieuwsberichten deze week tegen Trump gericht waren (geplant door Hillary, gnuifden zijn aanhangers). Zijn fortuin werd ineens een stuk kleiner ingeschat, zijn toch al in opspraak geraakte Trump Foundation had volgens The Washington Post wellicht geen vergunning om in New York geld in te zamelen en bovenal: Trump heeft volgens Newsweek prospectie voor zaken gedaan in Cuba. Dat laatste gaat niet alleen in tegen de wet, het is ook een politieke faux-pas in de cruciale staat Florida, waar ex-Cubanen een belangrijk kiezersblok vormen. De ex-Cubanen zijn wellicht de enige Spaanstaligen in het land die het niet veel kan schelen dat Trump bonje heeft met de Mexicanen. Maar dat de man handeltjes zou opzetten in het land van Fidel is bij hen wel een factor om niet op Trump te stemmen. Florida is niet alleen in 2000 een allesbepalende staat geweest. Hij kan dat ook dit jaar worden.

‘De grootste misbruiker’

Clinton heeft zeker haar problemen. In datzelfde Florida zijn zwarte kiezers niet heel enthousiast. In het algemeen zijn jongeren niet geneigd op haar te stemmen. Ze ligt achter in Ohio. En in Colorado, dat eerst een makkelijke brok leek te zijn, zou Trump nu aan de leiding liggen. In andere cruciale staten, zoals Pennsylvania, heeft ze deze week haar voorsprong vergroot.

Nadat hij een hele week geklaagd had over The New York Times gaf Trump vrijdagavond een telefonisch interview aan de krant, waarin duidelijk werd dat hij de Miss-tussenkomst nog altijd niet had verteerd. Hij zei dat hij “absoluut walgde” van de manier waarop Clinton Machado had uitgespeeld.

“Ze is gemeen”, verklaarde hij over Hillary, “maar ik kan gemener zijn dan zij ooit kan zijn”.

“Hillary Clinton was getrouwd met de grootste misbruiker van vrouwen in de geschiedenis van de politiek. Hillary maakte dat mogelijk, en zij viel naderhand de vrouwen aan die Bill Clinton mismeesterd had. Ik denk dat dat een serieus probleem is voor hen, en ik overweeg om er de komende tijd meer over te praten”.

Leden van zijn campagneteam, en vele Republikeinen, hebben al gezegd dat ze niet willen dat Bill Clinton, Monica Lewinsky, en de verhalen van de jaren 90 opnieuw opgerakeld worden, maar Trump lijkt vast van plan het onderwerp ten minste klaar te houden.

De bedoeling is Hillary tegen het tweede debat, volgende zondag, op de zenuwen te werken met persoonlijk materiaal, aldus Trump, en haar dan aan te vallen op punten als vrijhandel en buitenlands beleid.

Deze week echter heeft Clinton in de zenuwenslag beter gepresteerd.

Door Rudi Rotthier vanuit Chicago, Illinois, VS

Partner Content