De consumptie binnen de Europese Unie heeft een grote impact op bossen in andere delen van de wereld. Wereldwijd gaat elke seconde een voetbalveld aan bos verloren, in de meeste gevallen om plaats te maken voor landbouwgrond. Van alle grondstoffen die ontbossing aandrijven, zoals soja en palmolie, is 36 procent bestemd voor de EU.

Deze week heeft de commissie daarom de 'Communication on deforestation and forest degradation' voorgesteld, een plan dat die impact moet verminderen.

De commissie pleit voor zowel 'wetgevende als niet-wetgevende' maatregelen om te verzekeren dat producten die in de EU worden geconsumeerd 'een toeleveringsketen hebben die vrij is van ontbossing.' De voorstellen bevatten onder meer maatregelen om standaarden en certificaten te versterken.

Cruciale stap

Het Wereldnatuurfonds (WWF) spreekt van een 'cruciale stap' om de Europese impact op ontbossing te verminderen.

'Ontbossing en vernieling van ecosystemen gebeurt aan een duizelingwekkende snelheid', zegt Anke Schulmeister van het WWF. 'Het is duidelijk dat we in de EU onze consumptie radicaal moeten veranderen, en het nieuwe plan is een stap in de goede richting.'

Volgens het WWF is er nu vooral stevige wetgeving nodig om ervoor te zorgen dat geen producten op de Europese markt toegelaten worden die in verband staan met ontbossing of vernieling van ecosystemen.

Eenzelfde boodschap bij bossenorganisatie Fern. 'Onze boodschap vandaag aan Ursula von der Leyen is dat we dringend nieuwe wetten nodig hebben die bedrijven verplicht te bewijzen dat hun producten niets met ontbossing of mensenrechtenschendingen te maken hebben', zegt Hannah Mowat van Fern.

Handel

Maar het Wereldnatuurfonds plaatst ook kanttekeningen bij het plan. Zo moet nieuwe Europese commissie alle ecosystemen in kaart brengen, bijvoorbeeld ook savannes, en moet ze de bepaling ook verplicht maken in handelsverdragen.

Vooral daar wringt het schoentje: de EU onderkent dat consumptie een sterke invloed heeft op bossen en ecosystemen elders in de wereld, maar is bang voor de consequenties van die conclusie voor de handel.

'Het plan toont dat de commissie zich goed bewust is van de Europese rol in de wereldwijde ontbossing', zegt Andrea Carta van Greenpeace. 'Maar het mist de politieke moed om de dogma's rond handel en landbouw in vraag te stellen.'

Volgens Carta mag 'toegang tot nieuwe markten voor een handvol multinationals niet opwegen tegen de gevolgen voor de milieu en klimaat en de menselijke kost van handelsakkoorden.'