Opinie

‘Macrons pleidooi voor meer strategische autonomie voor Europa wordt nu pas echt serieus genomen’

De bescherming van onze waarden kost geld, zei Emmanuel Macron op zijn Europese top in Versailles. Grote knopen werden er niet doorgehakt.

Een top van het wisselende, zesmaandelijkse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie krijgt niet altijd zo veel aandacht. Dat iedereen zich vorige week wel naar Versailles repte, heeft met de Franse president Emmanuel Macron te maken en, natuurlijk, met de Russische invasie van Oekraïne. Na de passage van Donald Trump in het Witte Huis en de coronapandemie leert die oorlog opnieuw dat Macron een punt heeft. Hij stelt al sinds zijn toespraak aan de Sorbonne in 2017 dat Europa meer op eigen benen moet staan. Zijn pleidooi voor een soeverein Europa, voor meer strategische autonomie, wordt nu ook serieus genomen in hoofdsteden die aanvankelijk terughoudend reageerden.

Macrons pleidooi voor meer strategische autonomie voor Europa wordt nu pas echt serieus genomen.

Macron lijkt de tijd alvast beter te hebben gevat dan veel herauten van radicaalrechts in Europa. Die proberen nu aan de Oekraïense grens een graantje mee te pikken van de sympathie voor de vluchtelingen, maar ze schoven tot voor kort allemaal in Moskou aan om Vladimir Poetin hun steun te betuigen. Nederland denkt vandaag wellicht ook niet graag terug aan het referendum in 2016, waarbij een Europees associatieverdrag met Oekraïne werd weggestemd. Dat referendum was de grote entree van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie in de politiek. Baudet twitterde vorige week nog dat Poetin in Oekraïne het gelijk aan zijn kant heeft. Nederland ondertekende het associatieverdrag nadien alsnog, op voorwaarde dat het niet als een opstap naar een lidmaatschap van de Unie mocht worden gezien.

Daar houdt premier Mark Rutte nog aan vast. Hij bekritiseerde in Versailles fel de uitspraak van Commissievoorzitster Ursula von der Leyen, die Oekraïne uitzicht gaf op lidmaatschap. Prematuur, zei Rutte. Hij verzette zich met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz ook tegen de creatie van een nieuw Europees schuldfonds om de gevolgen van de oorlog te betalen. Daarmee waren de zogenaamde zuinige landen van voor corona in de Unie weer terug. De top hield het bij een robuuste verklaring van steun aan Oekraïne en de verzekering dat de banden met het land worden aangehaald.

Er werd wel een vierde pakket sancties tegen Moskou afgesproken, maar een beslissing over de afbouw van de import van olie en gas uit Rusland werd naar een volgende top doorgeschoven: de Commissie moet alles nog goed becijferen. Ook over de manier waarop Europa zijn burgers tegen de dure energie kan beschermen, wordt later verder gepraat. Versailles werd zo een top met vertoon van eenheid. Maar aan dat nieuwe Europa dat Macron graag wil, is nog werk. Denk bijvoorbeeld aan de uitbouw van een secure Europese defensie – als die er al komt. In afwachting van de Franse presidentsverkiezingen in april genoot Macron intussen zelf van wat een waarnemer zijn Falklandmoment noemde. Nadat Margaret Thatcher in 1982 besliste om de Falkland-eilanden op Argentinië te heroveren, verpletterde ze de oppositie bij de volgende verkiezingen. Het lijkt erop dat Macron dat straks ook zal doen.

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier

Partner Content