...

De nu 48-jarige Erik Prince, tijdens de Irakoorlog CEO van het controversiële Blackwater, deed zijn voorstel al eind mei in een opiniestuk voor de Wall Street Journal. Dat opiniestuk werd destijds volgens Prince door president Donald Trump 'gelezen en aangekruist'. Trumps toenmalige stafchef Reince Priebus en adviseur Steve Bannon gaven Prince de opdracht om een becijfering van zijn voorstel te maken en die becijfering is er nu. Prince gaf eerder deze week details in een opiniestuk voor en een interview met de krant USA Today. Hij promootte zijn voorstel sindsdien in tal van tv-optredens waarin hij suggereerde dat hij het welwillend oor heeft van Steve Bannon en ook van Trumps schoonzoon Jared Kushner. Zijn uitgangspunt is dat de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afghanistan al 16 jaar duurt, in die periode de levens van ruim 2300 Amerikaanse soldaten heeft gekost, en de Amerikaanse schatkist over al die jaren ongeveer 900 miljard dollar armer heeft gemaakt. Voor dit jaar, zegt hij aan USA Today, staat 40 miljard dollar in de begroting ingeschreven, voor onder meer 8400 Amerikaanse soldaten. Dat alles met tegenvallend resultaat. De Amerikaanse minister van Defensie James Mattis concludeerde in juni voor een Senaatscommissie: 'We winnen momenteel niet in Afghanistan'. IS heeft er voet aan de grond, moest Mattis toegeven, en de Taliban wint terrein.En dus, aldus Prince, is er een alternatieve aanpak nodig. Er zijn wat hem betreft drie mogelijkheden. De eerste bestaat erin dat de VS voet bij stuk houden en de huidige politiek verderzetten. 'In dat geval zullen we deze discussie over vijftien jaar opnieuw voeren'.Minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson heeft deze optie expliciet uitgesloten: 'Zeggen dat we zullen blijven doen wat we deden - de president is niet bereid dat te accepteren'.De tweede mogelijkheid is iets wat president Trump al enkele keren suggereerde: de complete terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het land. In dat geval, zegt Prince, 'zal de Talibanvlag binnen 6 maanden tot uiterlijk een jaar gehesen worden over de Amerikaanse ambassade' in Kaboel.Blijft dus, volgens Prince, zijn eigen voorstel.Hij wil 5500 'contractuelen' uitsturen, die onder een Amerikaanse viceroyzullen opereren. Die 'contractuelen' moeten over 90 gevechtsvliegtuigen beschikken, en zullen actief betrokken zijn bij de gevechten tegen Taliban en/of IS. De contractuelen, die volgens hem niet alleen uit de VS afkomstig zullen zijn, zullen op relatief korte termijn de Amerikaanse troepen vervangen. Het gaat niet om 'huurlingen', aldus Prince, omdat ze toegevoegd worden aan Afghaanse legereenheden en een Afghaans uniform dragen. Ze zullen door de VS betaald worden. Ze worden in zijn voorstel 'ingebed' in Afghaanse eenheden en zullen mee instaan voor opleiding en begeleiding van Afghaanse rekruten. Voor Prince zou dit leger van contractuelen minder dan 10 miljard dollar per jaar kosten, daar waar hij de feitelijke kosten van de Amerikaanse ingreep gaandeweg, tijdens de tv-optredens, op 45 tot 50 miljard dollar ging schatten. Eerst begrootte hij de jaarlijkse besparing op 30 miljard maar na enkele tv-optredens was de winst aangegroeid tot wellicht 40 miljard dollar.Er zijn evidente problemen met dit voorstel, los van de fluctuerende becijfering. Ten eerste: de klassieke militairen binnen de ploeg van Trump staan afwijzend, moet zelfs Prince toegeven. Dat begint al bij Trumps nationale veiligheidsadviseur generaal H.R. McMaster. Minister van Defensie Mattis staat volgens Prince 'principieel' op een andere lijn. Ook op politiek vlak kwam er meteen scherpe tegenwind. Tweedens: de term 'viceroy', voor een Amerikaanse topfiguur, die de operatie en de diplomatie moet overschouwen, heeft onmiskenbaar een koloniale bijklank. De term werd onder meer gebruikt om de topfiguur van het Brits imperium in India aan te duiden, de feitelijke leider van de kolonie. Staan de Afghanen klaar om een Amerikaanse viceroy te verwelkomen, naast een huurlingenleger?Drie: in het recente verleden hebben troepen (toen ook al 'contractuelen' genoemd) van de firma Blackwater in Irak huisgehouden onder de burgerbevolking (zie verderop). De CEO van Blackwater was op dat moment Erik Prince. Huurlingen, of noem ze contractuelen, zijn veel minder te controleren dan geregelde troepen. Ze zijn gemotiveerd door geld, en voelen zich minder door regels gebonden. Vier: experten wijzen op verdoken kosten van een huurlingenleger. Wie zal op termijn de verzorging betalen van gewonde contractuelen?De Republikeinse senator Lindsey Graham vatte zijn kritiek op het voorstel van Prince aldus samen: 'Het is iets wat afkomstig lijkt uit een slechte huurlingenroman. Het is een militair-politieke aanpak en zou een ramp zijn op beide fronten'.Prince wees in zijn tv-interviews op een aantal voordelen van zijn aanpak. In de eerste plaats, en daar blijft hij maar op hameren, hij werkt besparend, zodat het leger andere zaken kan aanpakken, andere aankopen kan doen.De contractuelen zouden langdurig op post blijven, daar waar de huidige Amerikaanse troepen, en hun bevelhebbers, ongeveer elk jaar worden vervangen. 'Er waren 17 militaire leiders in 15 jaar', zei Prince tijdens de ochtendshow van tv-zender CBS. Continuïteit is volgens Prince nuttig om betere banden met de plaatselijke militairen en bevolking op te bouwen. 'Nu gaat wat is opgebouwd na een jaar weer verloren'.De viceroy, die 'niet in koloniale termen moet worden gezien', zou volgens hem ook een eenheid van aanpak creëren die tot nu niet bestaan heeft. Zijn model voor de rol van viceroy is generaal Douglas MacArthur, die tijdens en na de tweede wereldoorlog verregaande bevoegdheden kreeg.Zullen de Afghanen en hun politici en militairen het 'contractuelen'-leger aanvaarden? Prince maakt zich sterk van wel. Als ze geconfronteerd worden met een mogelijke volledige terugtrekking van de Amerikaanse troepen, en de dreiging van een overrompeling door de Taliban, zullen ze snel bijdraaien, denkt hij.Donald Trump liet donderdag vanuit zijn vakantieoord weten dat hij snel een beslissing zal treffen over het aantal Amerikaanse soldaten in Afghanistan.Erik Prince is afkomstig uit een bekende en schatrijke pro-Republikeinse familie uit Michigan met Nederlandse wortels (hij is geboren in het plaatsje Holland). Zijn oudere zus, Betsy DeVos, is Trumps minister van Onderwijs.Erik Prince begon zijn loopbaan als SEAL, lid van de speciale troepen van de Amerikaanse zeemacht.Later richtte hij Blackwater op, een organisatie die vooral winstgevend werd onder president George W. Bush tijdens de bezetting in Irak. Blackwater stond in voor diverse opdrachten, onder meer voor de levering van maaltijden aan militairen. De meest controversiële opdracht was de beveiliging van mensen en transporten, die het reguliere leger toen uit besparingsoverwegingen moest uitbesteden. Tot vandaag worden processen gevoerd om de aansprakelijkheid van 'huurlingen' van de organisatie vast te stellen. Het bekendste incident vond plaats in september 2007 toen Blackwater een transport van leden van het Amerikaans ministerie van Buitenlandse Zaken van de luchthaven in Bagdad escorteerde. Bij een schermutseling aan het Nisourplein lieten 14 burgers het leven. De precieze omstandigheden en de juridische uitkomst worden nog altijd betwist.Recent kreeg één werknemer van Blackwater te horen dat hij niet langer voor moord wordt vervolgd, terwijl drie andere werknemers die bij het Nisourbloedbad betrokken waren, wachten op een nieuw vonnis.In 2010 verkocht Prince zijn aandeel in Blackwater.Hij heeft inmiddels een nieuw bedrijf, Global Security Services, dat zal meedingen als zijn plannen voor Afghanistan gerealiseerd worden.Dan kan hij er zelf bij winnen?'Dat is kapitalisme', zo zei hij aan CBS.