In Alabama, een van de meest conservatieve staten in de VS, is de Republikein bijna automatisch verkozen. De laatste keer, in 2014, had uittredend senator Jeff Sessions zelfs geen Democratische tegenstander in deze race en al evenmin Republikeinse weerstand in de voorverkiezing.

Maar dit keer liep het anders. Met 49,9 procent van de stemmen haalde Democraat Doug Jones het van zijn Republikeinse rivaal Roy Moore, die 48,4 procent haalde. 1,7 procent van de kiezers schreef de naam van een andere Republikein op de stembrief.

Moore zei na het bekendmaken van de stemmen dat hij nog geen nederlaag accepteert. Als het verschil minder dan 0,5 procent bedraagt, kan er een hertelling gevraagd worden. Het verschil bedraagt op dit ogenblik 1,5 procent, maar volgens Moore moeten er nog stemmen binnenkomen van bijvoorbeeld militairen.

Dat werd niet realistisch bevonden door de Republikeinse minister van Binnenlandse Zaken van Alabama. Die verklaarde dat het 'heel onwaarschijnlijk' is dat die stemmen van militairen 1 procent verschil uitmaken. Volgens hem zijn er niet genoeg militaire stemmen om het verschil te overbruggen. Als het verschil groter is dan 0,5 procent kan Moore op eigen kosten laten hertellen.

Minderjarigen

En zo blijft het tot het einde controversieel.

De Republikeinen hadden zich in hun voorverkiezing met veel moeite achter rechter Roy Moore (70) geschaard. Moore is in de staat eerder berucht dan geliefd, niet in het minst omdat hij tot twee keer toe is afgezet als opperrechter van het Hooggerechtshof van Alabama, telkens op basis van zijn christelijke gewetensbezwaren tegen seculiere wetten.

De zaken werden voor hem nog moeilijker toen The Washington Post begin november getuigenissen bracht van hoe Moore als jonge dertiger minderjarige vrouwen het hof maakte, en in één geval een 14-jarige meisje tot het ondergoed uitkleedde en intiem betastte.

Moore ontkende eerst halfhartig, maar gaandeweg ontkende hij dat hij de getuigende vrouwen zelfs maar had gekend. De getuigenissen van de vrouwen waren behoorlijk solide, wat de christelijke achterban van Moore voor een dilemma plaatste.

Roy Moore op weg naar het stembureau, REUTERS
Roy Moore op weg naar het stembureau © REUTERS

De Democraten brachten de 63-jarige Doug Jones in het gelid, een gewezen procureur die onder meer leden van de Ku Klux Klan had weten te laten veroordelen en die een gedegen, schandaalvrije zij het naar normen van Alabama wat saaie reputatie heeft. Hij is een politieke nieuwkomer.

Zwarte opkomst en vrouwen beslissend

Jones hoopte dat de zwarte kiezers, die 25 procent van het electoraat uitmaken, buiten proportie zouden opdagen, terwijl een gedegouteerd deel van de achterban van Moore zou thuisblijven.

De ploeg van Moore, die tegen het einde nog nauwelijks campagne voerde, probeerde dan weer de eigen achterban op te stoken door onafgelaten te hameren op het pro-abortusstandpunt van Jones.

Uiteindelijk lukte het Jones om zwarte kiezers te mobiliseren (volgens exitpolls zouden zwarten meer dan gemiddeld hebben gestemd en 30 procent van de stemmen hebben uitgebracht). Bij de achterban van Moore beslisten vooral de vrouwen over het lot van de kandidaat. Een behoorlijk deel van hen stapte over naar de Democraat. In hetr algemeen behaalde Jones 30 procent van de witte stemmen, daar waar Barack Obama het tijdens de presidentsverkiezingen van 2012 moest doen met 15 procent (Obama verloor in de staat).

De onverwachte nederlaag van Moore, die in de peilingen een nipte voorsprong had, brengt de Republikeinen in de problemen.

Hun meerderheid in de Senaat slinkt tot één zetel, en de Democraten zien nu kans om bij de verkiezingen in 2018 die meerderheid te breken.

Het is ook een bittere pil voor president Donald Trump, die na enige aarzeling Moore vol omarmde, en voor diens gewezen adviseur Steve Bannon, die campagne voerde voor Moore.

De president stuurde gelukwensen naar Jones voor Moore bekendmaakte dat hij het resultaat nog niet bekrachtigt.

De ongewone verkiezingsstrijd in december werd nodig nadat zetelend senator Jeff Sessions minister van Justitie werd in de regeringsploeg van Trump.

De Democraten hebben nu drie verkiezingen op rij gewonnen. Vorige maand wonnen ze gouverneursverkiezingen in New Jersey en Virginia. In alle drie de gevallen waren de stemmen van vrouwen beslissend.

Lees hier meer over de achtergronden van deze race

In Alabama, een van de meest conservatieve staten in de VS, is de Republikein bijna automatisch verkozen. De laatste keer, in 2014, had uittredend senator Jeff Sessions zelfs geen Democratische tegenstander in deze race en al evenmin Republikeinse weerstand in de voorverkiezing. Maar dit keer liep het anders. Met 49,9 procent van de stemmen haalde Democraat Doug Jones het van zijn Republikeinse rivaal Roy Moore, die 48,4 procent haalde. 1,7 procent van de kiezers schreef de naam van een andere Republikein op de stembrief.Moore zei na het bekendmaken van de stemmen dat hij nog geen nederlaag accepteert. Als het verschil minder dan 0,5 procent bedraagt, kan er een hertelling gevraagd worden. Het verschil bedraagt op dit ogenblik 1,5 procent, maar volgens Moore moeten er nog stemmen binnenkomen van bijvoorbeeld militairen. Dat werd niet realistisch bevonden door de Republikeinse minister van Binnenlandse Zaken van Alabama. Die verklaarde dat het 'heel onwaarschijnlijk' is dat die stemmen van militairen 1 procent verschil uitmaken. Volgens hem zijn er niet genoeg militaire stemmen om het verschil te overbruggen. Als het verschil groter is dan 0,5 procent kan Moore op eigen kosten laten hertellen.En zo blijft het tot het einde controversieel. De Republikeinen hadden zich in hun voorverkiezing met veel moeite achter rechter Roy Moore (70) geschaard. Moore is in de staat eerder berucht dan geliefd, niet in het minst omdat hij tot twee keer toe is afgezet als opperrechter van het Hooggerechtshof van Alabama, telkens op basis van zijn christelijke gewetensbezwaren tegen seculiere wetten.De zaken werden voor hem nog moeilijker toen The Washington Post begin november getuigenissen bracht van hoe Moore als jonge dertiger minderjarige vrouwen het hof maakte, en in één geval een 14-jarige meisje tot het ondergoed uitkleedde en intiem betastte. Moore ontkende eerst halfhartig, maar gaandeweg ontkende hij dat hij de getuigende vrouwen zelfs maar had gekend. De getuigenissen van de vrouwen waren behoorlijk solide, wat de christelijke achterban van Moore voor een dilemma plaatste. De Democraten brachten de 63-jarige Doug Jones in het gelid, een gewezen procureur die onder meer leden van de Ku Klux Klan had weten te laten veroordelen en die een gedegen, schandaalvrije zij het naar normen van Alabama wat saaie reputatie heeft. Hij is een politieke nieuwkomer.Jones hoopte dat de zwarte kiezers, die 25 procent van het electoraat uitmaken, buiten proportie zouden opdagen, terwijl een gedegouteerd deel van de achterban van Moore zou thuisblijven.De ploeg van Moore, die tegen het einde nog nauwelijks campagne voerde, probeerde dan weer de eigen achterban op te stoken door onafgelaten te hameren op het pro-abortusstandpunt van Jones.Uiteindelijk lukte het Jones om zwarte kiezers te mobiliseren (volgens exitpolls zouden zwarten meer dan gemiddeld hebben gestemd en 30 procent van de stemmen hebben uitgebracht). Bij de achterban van Moore beslisten vooral de vrouwen over het lot van de kandidaat. Een behoorlijk deel van hen stapte over naar de Democraat. In hetr algemeen behaalde Jones 30 procent van de witte stemmen, daar waar Barack Obama het tijdens de presidentsverkiezingen van 2012 moest doen met 15 procent (Obama verloor in de staat).De onverwachte nederlaag van Moore, die in de peilingen een nipte voorsprong had, brengt de Republikeinen in de problemen.Hun meerderheid in de Senaat slinkt tot één zetel, en de Democraten zien nu kans om bij de verkiezingen in 2018 die meerderheid te breken.Het is ook een bittere pil voor president Donald Trump, die na enige aarzeling Moore vol omarmde, en voor diens gewezen adviseur Steve Bannon, die campagne voerde voor Moore.De president stuurde gelukwensen naar Jones voor Moore bekendmaakte dat hij het resultaat nog niet bekrachtigt.De ongewone verkiezingsstrijd in december werd nodig nadat zetelend senator Jeff Sessions minister van Justitie werd in de regeringsploeg van Trump.De Democraten hebben nu drie verkiezingen op rij gewonnen. Vorige maand wonnen ze gouverneursverkiezingen in New Jersey en Virginia. In alle drie de gevallen waren de stemmen van vrouwen beslissend.