De Verenigde Staten en Brazilië gaan een 'omgevormde relatie' onderhouden. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo woensdag in Brasilia gezegd tijdens een onderhoud met zijn Braziliaanse ambtgenoot Ernesto Araujo. De uiterst rechtse Jair Bolsonaro legde dinsdag de eed af als nieuw Braziliaans president.

Volgens Pompeo is de VS bereid aan de zijde van Brazilië te staan op economisch vlak, maar ook op het vlak van veiligheid. Er is ook een 'kans om samen te werken tegen autoritaire regimes', aldus de secretary of state in een verwijzing naar Cuba of Venezuela.

Pompeo gaf impliciet een sneer naar China, door landen te hekelen die 'willen komen investeren in een land, niet om commerciële redenen, maar om politieke.' Bolsonaro had tijdens zijn verkiezingscampagne ook al kritiek geuit aan het adres van China, nochtans de eerste handelspartner van Brazilië. Hij beschuldigde Peking ervan 'Brazilië te willen kopen'.

De kersverse president staat erom bekend pro-Amerikaans te zijn. Zijn buitenlandbeleid lijkt in veel opzichten op dat van de Amerikaanse president Donald Trump: verwerping van het multilateralisme, tegenstander van linkse buitenlandse regimes, toenadering zoekend tot Israël, kritiek op het Chinese expansionisme, en klimaatscepticus.

Nikki Haley, voormalig Amerikaans ambassadrice bij de Verenigde Naties, tweette woensdag: 'Het is goed een nieuwe pro-Amerikaanse leider in Latijns-Amerika te hebben, die de strijd tegen de dictaturen in Venezuela en Cuba zal vervoegen en die duidelijk het gevaar ziet van de groeiende invloed van China in de regio'.

VS en Colombia willen democratie in Venezuela 'herstellen'

Pompeo en de president van Colombia, Ivan Duque, zijn woensdag overeengekomen om zich samen in te spannen om de regering van president Micolas Maduro in Venezuela diplomatiek te isoleren. Ze gaan de democratie in het land 'herstellen'.

De 'lange democratische traditie' van Colombia maakt dat het land een 'natuurlijke leider' in de regio is om de democratie en de rechtsstaat in Venezuela 'te ondersteunen', zeggen Pompeo en Duque in een gemeenschappelijke verklaring. Pompeo bracht een kort bezoek aan Carthagena, aan de Caraïbische kust.

Pompeo zei dat hij met Duque heeft gepraat over een manier om met bondgenoten in de regio en internationaal samen te werken om de Venezolanen 'te helpen hun democratische erfenis te recupereren' en 'zij die het land ontvluchten te helpen'.

De Colombiaanse president, die zich begin augustus bij zijn aantreden engageerde om Maduro diplomatiek te isoleren, riep landen die de democratie verdedigen op om samen de 'dictatuur' van Maduro te verwerpen. 'Wij, alle landen die democratische waarden delen, moeten ons verenigen om de dictatuur in Venezuela te verwerpen. We moeten alle noodzakelijke inspanningen doen om de democratie en de grondwettelijke orde te herstellen.'

De Venezolaanse president begint op 10 januari aan zijn tweede ambtstermijn. De presidentsverkiezingen van vorig jaar zijn geboycot door de oppositie en niet erkend door een groot deel van de internationale gemeenschap. Veel Venezolanen zijn het land ontvlucht vanwege de economische crisis die het land teistert.

Omwille van de Monroe-doctrine, een beginsel van de Amerikaanse buitenlandpolitiek, kent de VS een traditie van politiek ingrijpen in Zuid-Amerika. Dat leidde ook tot uitwassen, zoals de steun aan militaire dictaturen, zoals die van de Chileense generaal Augusto Pinochet.