De nieuwe Franse president Emmanuel Macron komt deze week naar Berlijn om het over vernieuwde Frans-Duitse relaties te hebben. Is Frankrijk voor de Duitse regering een machtige medestander of juist een tegenstander in Europa?

WOLFGANG SCHÄUBLE: Macron is net als kanselier Merkel en ikzelf voor een sterk Europa. Het raakte mij dat hij na zijn verkiezingsoverwinning het podium voor het Louvre besteeg op de tonen van het Europese volkslied. Dat was erg symbolisch. Macron is ongetwijfeld onze medestander.
...

WOLFGANG SCHÄUBLE: Macron is net als kanselier Merkel en ikzelf voor een sterk Europa. Het raakte mij dat hij na zijn verkiezingsoverwinning het podium voor het Louvre besteeg op de tonen van het Europese volkslied. Dat was erg symbolisch. Macron is ongetwijfeld onze medestander. SCHÄUBLE: Macron wil eerst en vooral veranderingen in Frankrijk, en daar steunen we hem in. Het getuigt van moed dat hij een pro-Europese hervormingspolitiek bepleit, tegen de opvatting van een groot deel van de socialisten in. Nu moet Macron zorgen dat hij in het parlement een meerderheid vindt voor zijn voorstel om de arbeidsmarkt te hervormen. Wij hopen allemaal voor hem dat hij daarin slaagt. SCHÄUBLE: Willen we een sterker Europa, dan moet elk land eerst zelf sterker worden. Dat geldt voor Italië en Frankrijk, maar ook voor Duitsland. Pas daarna moeten we in Europa praten over hoe we beter kunnen samenleven. Je kunt de Franse president ook niet zomaar voor je verkiezingskar spannen. Daar hebben de Frans-Duitse relaties geen baat bij. Bondskanselier Merkel heeft daar heel correct op gereageerd: respectvol en discreet. SCHÄUBLE: De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken blijkt nu ineens veel meer ideeën te hebben om investeringen aan te trekken dan toen hij zelf minister van Economie was en niet echt iets wezenlijks gerealiseerd heeft. Wij staan faciliteiten om investeringen aan te trekken niet in de weg. Macron heeft gelijk: we moeten meer doen en minder praten. SCHÄUBLE: Ik wil van Macron en het IMF wel eens horen hoe ik dat zou moeten aanpakken. Het IMF bleef heel lang aandringen op meer openbare investeringen. En daar hebben we zo hard op ingezet dat we het vele geld niet kunnen uitgeven. SCHÄUBLE: Het klopt wel dat het overschot op de Duitse handelsbalans met iets meer dan acht procent van het bruto binnenlands product te hoog is. Het zal de komende jaren dalen, die trend is al merkbaar en dat is ook goed zo. Wie kritiek op ons heeft, moet zich ook de vraag stellen hoe het komt dat onze export zo sterk geworden is. SCHÄUBLE: Het is niet de politiek die voor het overschot heeft gezorgd, maar wel de sterke concurrentiepositie van de Duitse economie en het feit dat we deel uitmaken van een muntunie. De voorzitter van de Europese Centrale Bank heeft gekozen voor een beleid van lage rentes en oogst daar internationaal veel bijval mee, van het IMF tot Macron. Alleen is daardoor ook de wisselkoers van de euro gedaald. Op de wereldmarkten maakt dat Duitse producten nog eens goedkoper en dus aantrekkelijker. Zonder de euro zouden de Duitse overschotten waarschijnlijk maar half zo hoog zijn. SCHÄUBLE: Dat wil ik niet zeggen, maar het loont de moeite om de echte oorzaken te bekijken. Om het handelsoverschot binnen de perken te houden, zouden we in Duitsland bijvoorbeeld de belastingen kunnen verlagen. Wie is daar tegen? De SPD. We zouden ook meer privé-investeringen kunnen aantrekken voor openbare infrastructuuropdrachten zoals wegenbouw. Maar ook daar zijn de sociaaldemocraten tegen, hoewel ze die overschotten met evenveel woorden aanklagen als anderen in het buitenland. Bovendien zorgt de positieve economische situatie voor flinke loonsverhogingen, stijgende rentes en een sterke arbeidsmarkt. SCHÄUBLE: Om een unie met verschillende sterke staten bijeen te houden, moet er een evenwicht zijn. Dat vindt in de EU bijvoorbeeld zijn weerslag in de begroting en in de hulpprogramma's. De Europese Unie kent nettobetalers en netto-ontvangers. Als de sterkeren de zwakkeren niet helpen, is een gemeenschap onmogelijk. Hoe ver de transfers gaan en hoeveel herverdeeld moet worden: in een democratie beslist de soevereine leider daarover. SCHÄUBLE: Zeker, ik heb dat zelf ook nog geopperd. Maar een Europees minister van Financiën moet ook de bevoegdheden van een minister van Financiën hebben. Anders heeft het geen zin. SCHÄUBLE: Hij heeft bijvoorbeeld een eigen begroting nodig, zoals zelfs Merkel ooit heeft aangegeven. En dan moet hij natuurlijk kunnen doordrukken dat de Europese budgetteringsregels nageleefd worden. Alleen is voor zo'n verstrekkende verandering een wijziging van de Europese verdragen nodig. En daar is in Europa momenteel weinig draagkracht voor. SCHÄUBLE: Ik vind dat we realistische stappen moeten zetten voor gemeenschappelijke Europese initiatieven. We moeten de investeringsoffensieven tot een goed einde brengen, de digitale en energie-unie realiseren, werk maken van een gezamenlijke defensie. SCHÄUBLE: Daar sta ik achter. Maar dan moet men ook bereid zijn om de aankoopprojecten daarvoor samen te plannen en te realiseren. Ik zou het ook goed vinden dat we het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM) dat we voor de Europese crisislanden opgericht hebben, verder ontwikkelen. SCHÄUBLE: Eerst en vooral vertrouw ik erop dat de nieuwe Franse president zijn belofte waarmaakt en verdere tekorten inperkt. Frankrijk staat op de rand van de grens van drie procent, dus dat kan. SCHÄUBLE: Dan is het mijn taak niet om genereus te blijven. Het is de taak van de Europese Commissie om de begrotingsregels uit te leggen. Zij waakt over het stabiliteitspact en heeft daarbij een behoorlijke beslissingsvrijheid, die ze de voorbije jaren ook herhaaldelijk gebruikt heeft. SCHÄUBLE: Hoe komt u daarbij? De Duitse regering noch ik hebben ooit bezwaar gemaakt tegen de manier waarop de Commissie met tekorten van landen zoals Frankrijk omspringt. SCHÄUBLE: Afspraken zijn er om te worden nageleefd. Als we constant afzien van beloftes en beslissingen nemen die we niet realiseren, wordt het wantrouwen in Europa alleen maar groter. SCHÄUBLE: Macron onderhandelt met Angela Merkel, niet met de minister van Financiën. En wat mezelf betreft: ik zet alles op alles opdat Merkel bondskanselier blijft. © Der Spiegel