De Britse Conservatieve Partij moet op zoek naar een nieuwe leider en premier, nu Theresa May de handdoek in de ring heeft gegooid. Tien Conservatieve zwaargewichten - veelal ministers of ex-ministers - stelden zich kandidaat.

In de eerste stemronde vorige week donderdag was Boris Johnson heer en meester. Van de 313 Tories in het Lagerhuis kreeg de voormalige minister van Buitenlandse Zaken en ex-burgemeester van Londen er 114 achter zich. Hij verpulverde daarmee de concurrentie: zijn eerste achtervolger, huidig minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt, haalde 43 stemmen. Milieuminister Michael Gove volgt met 37 stemmen, ex-brexitminister Dominic Raab kreeg er 27. Ook minister van Binnenlandse Zaken Sajid Javid (23 stemmen) en minister van Ontwikkelingssamenwerking Rory Stewart (19 stemmen) zitten nog in de race.

Vandaag stemmen de Tories een tweede keer. Alles wijst erop dat Johnson ook nu de grote winnaar wordt. Minister van Volksgezondheid Matt Hancock stapte eind vorige week uit de race en schaart zich nu achter de koploper. Hij is 'de beste kandidaat om de Conservatieve partij te verenigen, zodat we de brexit kunnen afleveren en het land kunnen verenigen achter een open, ambitieuze en toekomstgerichte agenda, allemaal met de nodige energie om zaken gedaan te krijgen', zei hij maandag in een interview met de Britse krant The Times. Hancock kreeg vorige week 20 Tories achter zijn naam. De kans bestaat dat zij zich nu achter Johnson zullen scharen, net als de in totaal 30 stemmen voor de drie kandidaten die vorige week afvielen.

Opvallender nog is de bocht die Michael Gove lijkt te hebben ingezet. Vorige week liet hij het niet na Johnson in elk interview met de grond gelijk te maken, maandagochtend verdedigde hij hem plots op de radio. Zo wilde Gove niet herhalen dat Johnson geen goede premier zou zijn voor de bedrijven, en zei hij dat hij absoluut geen reden ziet waarom zijn rivaal niet geschikt zou zijn als premier. De milieuminister zou beseffen dat Johnson gebeiteld zit en een toontje lager zingen om zijn kansen op een belangrijke ministerpost in een eventuele regering-Johnson gaaf te houden.

De Conservatieven in het Lagerhuis stemmen straks tussen 16 en 18 uur onze tijd. Dat gebeurt anoniem. Het resultaat wordt rond 19 uur verwacht. Wie minder dan 33 stemmen haalt, valt af. Dat wil zeggen dat vooral Rory Stewart, Sajid Javid en Dominic Raab moeten opletten: zij haalden die drempel vorige week niet.

Woensdag wordt rond 16 uur opnieuw gestemd. De kandidaat die dan als laatste eindigt, valt af. Dit proces gaat indien nodig ook donderdag nog door tot er twee kandidaten overblijven. Het laatste woord ligt dan bij de circa 160.000 leden van de partij, die ongeveer een maand de tijd krijgen om per brief hun stem uit te brengen.

In de week van 22 juli weten we wie de nieuwe Britse premier wordt. Die man - de twee vrouwelijke kandidaten vielen in de eerste ronde af - moet de brexit tot een goed einde zien te brengen. Op één na willen alle overblijvende kandidaten het echtscheidingsakkoord van May met Europa heronderhandelen en vervolgens op 31 oktober de EU verlaten. Rory Stewart, die vorige week amper 19 Tories kon overtuigen, is de enige die een zachte brexit bepleit, met behoud van het huidige brexitakkoord en eventueel ook van de douaneunie met het continent.

Theresa May blijft zeker tot 22 juli op post als waarnemend premier.