De jury zag de schuld van de 61-jarige crimineel in alle tien aanklachten als bewezen. Dat deelde rechter Brian Cogan dinsdag in New York mee. Voor de zwaarste aanklacht, deelneming aan een criminele organisatie, schrijft het Amerikaanse strafwetboek levenslange gevangenisstraf voor. Hij kan ook geen vroegtijdige vrijlating aanvragen en moet daardoor tot zijn dood in de gevangenis blijven.

Guzman, wegens zijn beperkte lengte van 1,64 meter 'El Chapo' ('de korte') genoemd, luisterde aandachtig naar het lezen van het vonnis. Hij blikte door de rechtszaal in de richting van zijn echtgenote Emma Coronel en hief zijn duimen op. Toen werd hij weggeleid.

Cogan bedankte de juryleden voor hun uithoudingsvermogen in de lange procedure, een van de grootste strafrechtelijke processen voor drugsgerelateerde misdaad in de Amerikaanse geschiedenis. De volgens de Amerikaanse federale wet toegestane doodstraf werd uitgesloten in het proces na een overeenkomst tussen de VS en buurland Mexico, dat Guzman had uitgeleverd na zijn arrestatie.

De andere aanklachten concentreerden zich rond de productie en internationale distributie van cocaïne, heroïne, methamfetamine en marihuana, evenals het gebruik van vuurwapens en het witwassen van geld.

De twaalfkoppige jury van acht vrouwen en vier mannen had over zes dagen verspreid ongeveer 35 uur gedelibereerd over de schuld of onschuld van Guzman. Ook een veroordeling in slechts één of enkele van de aanklachten zou voor Guzman een jarenlange of levenslange gevangenisstraf hebben betekend. Een vrijspraak leek gezien de soms overweldigende bewijslast erg onwaarschijnlijk.

De openbare aanklager had in het proces over meer dan twee en een halve maand massaal bewijsmatariaal voorgelegd en meer dan 50 getuigen opgeroepen. De advocaten van Guzman daarentegen deden slechts beroep op één getuige en beëindigden hun verdediging binnen de 30 minuten. Hun strategie bestond erin om de getuigen van de Amerikaanse regering af te schilderen als leugenaars die door verklaringen tegen Guzman alleen hun eigen gevangenisstraffen wilden verminderen. Guzman zelf had geweigerd te getuigen.

Guzman zit momenteel vast in een zwaar beveiligde gevangenis in de wijk Manhattan in New York. Het is onduidelijk of hij zijn straf moet uitzitten of moet worden overgebracht naar een ander detentiecentrum.

In Mexico is Guzman twee keer uit een gevangenis kunnen ontsnappen: in 2001 ging hij aan de haal in een wasmand en in 2015 door een tunnel, die zijn handlangers tot onder zijn cel hadden gegraven.

Amerikaanse regering: bloedige heerschappij van "El Chapo" is beëindigd

De Amerikaanse regering acht het schuldig bevinden van Guzman over heel de lijn als een groot succes. 'Het misdaadsyndicaat van Guzman overspoelde de straten van de Verenigde Staten met honderden tonnen cocaïne en enorme hoeveelheden andere gevaarlijke drugs, zoals heroïne en metamfetamine', deelde de waarnemende Amerikaanse minsiter van Justitie Matthew Whitaker dinsdag na het vonnis mee.

Guzman heeft onophoudelijk geprobeerd de invloed van het door hem geleide Sinaloa-kartel uit te bouwen en zijn macht te vergroten, verklaarde Whitaker. Dat leidde tot een 'golf van corruptie en geweld' in Mexico en in de VS. De schuldspraak toont de 'geweldige draagkracht van de Amerikaanse regering' en is in de strijd tegen de drugssmokkel 'een onweerlegbare boodschap aan de overblijvende hoofdrolspelers in Mexico, die uiteindelijk gearresteerd en veroordeeld worden'.

De VS en Mexico zullen met alle middelen de drugssmokkelaars en hun organisaties blijven bestrijden. Procureur Richard Donoghue zei dat 'de bloederige heerschappij van Guzman aan het hoofd van het Sinaloa-kartel voorbij is en de mythe, dat hij nooit tot verantwoording kon worden geroepen, is weerlegd'.

Ook minister van Binnenlandse Veiligheid Kirstjen Nielsen, de top van de Drug Enforcement Administration (DEA) en de federale politie FBI prezen zich gelukkig met het vonnis. Guzman zelf vatte de schuldspraak volgens zijn advocaten eerder 'positief' op. 'We waren eerlijk gezegd bozer dan hij', zei Guzmans advocaat Jeffrey Lichtman na de uitspraak dinsdag in New York. 'Hij is een erg optimistische kerel en bracht ons opnieuw in een beter humeur. Hij is over het algemeen een positief persoon, ook al heeft hij nu het vooruitzicht de rest van zijn leven achter de tralies te moeten doorbrengen.'

Ondanks de indrukwekkende bewijslast en de complete veroordeling op alle tien aanklachtpunten willen de advocaten van de Mexicaan 'natuurlijk' in beroep gaan, aldus Lichtman. 'De strijd is nog niet voorbij', zei hij. Over het erg harde strafproces zei hij: 'We hebben gevochten als de duivel'.