De halve wereld slaakt een zucht van opluchting. Joe Biden wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten, en vooral: Donald Trump heeft het níét gehaald. Rond het Witte Huis in Washington brak spontaan een volksfeest los, terwijl Trump, een slechte verliezer, ging golfen in Virginia. In een officieel statement en een reeks van tweets bleef Trump zichzelf uitroepen tot winnaar van de verkiezingen en sprak hij van grootschalige kiesfraude. Zijn team zal tot het uiterste gaan om de uitslag juridisch aan te vechten, maar die procedureslag zal hem niet kunnen redden.
...

De halve wereld slaakt een zucht van opluchting. Joe Biden wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten, en vooral: Donald Trump heeft het níét gehaald. Rond het Witte Huis in Washington brak spontaan een volksfeest los, terwijl Trump, een slechte verliezer, ging golfen in Virginia. In een officieel statement en een reeks van tweets bleef Trump zichzelf uitroepen tot winnaar van de verkiezingen en sprak hij van grootschalige kiesfraude. Zijn team zal tot het uiterste gaan om de uitslag juridisch aan te vechten, maar die procedureslag zal hem niet kunnen redden. Dat Trump zal moeten plaatsmaken, en mogelijk ook nog in de cel vliegt vanwege een van de vele rechtszaken die hem boven het hoofd hangen, is voor velen belangrijker dan de overwinning van Biden, die niet de meest enthousiasmerende politicus is. Zeker voor gekleurde Amerikanen is de exit van Trump vooral de bevrijding van een tiran. Het overwinningsfeest is er een van afgewend onheil. Biden is een beroepspoliticus met een zeer plooibare ideologie. In een breed portret stipte het Amerikaanse blad The New Yorker aan dat Bidens prominente partijgenote Elizabeth Warren hem ervan beschuldigt om als senator de kant van de 'creditcard-bedrijven' te kiezen. Het linkse magazine Jacobin onderstreepte dan weer hoe onbenullig zijn echte politieke inbreng tot nog toe was, en hoe weinig oog hij heeft gehad voor de zwakkeren: het blad noemde hem 'de Forrest Gump' van de Democraten. Het blad heeft het vooral op de bocht naar rechts van die partij gemunt, die met de familie Clinton én de hulp van Biden sinds de jaren negentig met de 'Derde Weg' het centrum opzocht. Het onvaste politieke cv van Biden is maar een van de vele redenen waarom Amerika zich grote zorgen moet maken. De welvaart loopt terug, de kloof tussen arm en rijk is gigantisch, raciale spanningen eindigen in geweld, er zit belachelijk veel volk in de gevangenis (onder meer door beleid dat Biden mee heeft uitgetekend), er is radicalisering op links én rechts, en China steekt de VS de loef af op het wereldtoneel. De inspanningen die het land moet leveren om het klimaat te redden zijn enorm, en het kiessysteem is dringend aan herziening toe. Dat laatste lijkt een bagatel in het licht van de andere problemen, maar is het niet: niet alleen voelen grote bevolkingsgroepen, van witte Rust Belt-arbeiders tot zwarte vrouwen, zich amper gehoord, de campagnefinanciering door grote bedrijven zorgt ervoor, zeker ook bij Biden, dat de verkiezingen sterk worden gestuurd door die bedrijven en hun multimiljardairs. De totale kosten van de campagnes voor het Witte Huis, de Senaat en het Huis van Afgevaardigden van beide partijen bedroegen dit jaar om en bij de 14 miljard dollar. Dat is twee keer zoveel als bij de vorige presidentsverkiezingen, vier jaar geleden. De race was dagenlang uitermate spannend, maar uiteindelijk won Biden toch overtuigend. Als kandidaat voor het Witte Huis kreeg hij in absolute aantallen de meeste stemmen ooit op zijn naam. Dat is niet echt verrassend, want er zijn ook gewoon meer Amerikanen dan vier jaar geleden, voornamelijk door de instroom van immigranten. Die groep zal in de toekomst alleen maar belangrijker worden: naar schatting 50 procent van de Amerikaanse kinderen onder de achttien behoort in 2020 tot een etnische minderheid. Kamala Harris, de running mate van Biden, is de eerste vrouw die het tot vicepresident schopt, en de eerste Amerikaan met een gemengde Caribisch-Aziatische achtergrond op die post. Nog belangrijker was de recordopkomst: een kleine 160 miljoen mensen gingen stemmen, en ook dat was nooit eerder gebeurd. De grote vraag is hoe Biden de Trumpkiezers tevreden kan stemmen, en zo een gebroken land weer aan elkaar kan lijmen. Bernie Sanders, een andere tegenkandidaat van Biden bij de primary's, voorspelde dat Biden 'de meest progressieve president sinds Franklin Delano Roosevelt' zal worden, de man die met de New Deal Amerika uit een depressie haalde. Sanders wees zaterdag op het belang om zich in te zetten voor de miljoenen werklozen, voor de miljoenen die aan een hongerloon werken, voor de miljoenen die geen ziekteverzekering kunnen betalen. Of Biden dat kan doen, en of dat voldoende zal zijn, valt nog te bezien. Als hij mislukt, zal een nieuwe Trump opstaan. Als hij slaagt, kan hij Amerika, en de wereld, beter maken.