Opinie

Vrije Tribune

‘We saneren tot we er zelf willen wonen’

Vrije Tribune Hier geven we een forum aan organisaties, columnisten en gastbloggers

De PFOS-commissie heeft haar conclusies klaar. Naar aanleiding daarvan komen de Vereniging van Erkende Bodemsaneringsdeskundigen (VEB vzw) en de Vereniging van Onafhankelijke Bodemkundige Advies- en Studiebureaus (VOBAS vzw) met een open brief. De 43 erkende bodemsaneringsdeskundigen pleiten samen voor meer respect en vertrouwen voor de onafhankelijkheid van deskundigen en reageren op de kritiek die er de afgelopen maanden is geweest op hun werk.

Het niet benoemen van risico’s voor de volksgezondheid. Het verzwijgen van informatie. Het dubieus aanpassen van normen naargelang de wensen van de klant. Of nog erger: doelbewust wegkijken. Het zijn maar enkele van de kritieken die wij als bodemsaneringsdeskundigen de afgelopen maanden naar ons hoofd geslingerd kregen naar aanleiding van de verschillende PFOS- en PFAS-dossiers.

Dat die dossiers in onze samenleving een gevoelige snaar raken, is niet meer dan normaal. Dat er een parlementaire onderzoekscommissie komt om na te gaan of er fouten zijn gemaakt: iedereen kan er alleen maar wel bij varen ­- onze gezondheid in de eerste plaats. Maar stemmingmakerij, foute perceptie van ons beroep of verdraaiing van feiten is voor ons een brug te ver.

We saneren tot we er zelf willen wonen.

De situatie van 3M in Zwijndrecht – om nu maar één dossier te noemen waar dit zich voordeed – bewijst nog meer het belang van gedegen, onafhankelijk en deskundig bodemonderzoek. Bodemonderzoek en bodemsanering op zich zijn al een complexe materie. PFAS, waarover we jaar na jaar meer te weten komen, maakt het nog complexer. Voortschrijdend inzicht in de materie is in zulke gevallen dagelijkse kost en kan een nieuw licht werpen op bepaalde onderzoeksresultaten en beslissingen. Laat ons daaruit leren, samen een oplossing zoeken en alle aspecten open bespreken.

Al meer dan 25 jaar zijn wij als erkende en onafhankelijk bodemsaneringsdeskundigen actief in bodemonderzoek en -sanering in ons land. Onze taak is zorgen dat alles deskundig en tegelijk volgens het boekje gebeurt. En ons ‘boekje’, onze Vlaamse bodemwetgeving, wordt door velen als absolute top in Europa beschouwd. Is ze daarom perfect? Neen. Zo’n wet moet voortdurend aangepast worden aan nieuwe normen, nieuwe inzichten en nieuwe ontwikkelingen. Vandaag zijn er in Vlaanderen meerdere uitzonderlijke werven, uitzonderlijk door omvang én locatie. Die leggen een bijzonder vergrootglas op een aantal aspecten van de wetgeving die wellicht ook inzichten opleveren voor verdere verbetering. De bodemwetgeving is niet tot stand gekomen met enkel deze werven in het achterhoofd, wel om een oplossing te bieden voor tienduizenden verontreinigde terreinen in Vlaanderen, elk met hun eigen specificiteit.

Maar de wet moet ook uitgevoerd en opgevolgd worden. De wetgever heeft ons een bijzondere rol gegeven. Wij staan onafhankelijk tussen overheid en klant. Wij werken de juiste oplossing uit binnen het wettelijk voorgeschreven kader en de uitgevaardigde richtlijnen, maar rapporteren alles aan de bevoegde overheid, de OVAM. Alles staat of valt met die onafhankelijkheid en die is ons heilig. Geen enkel bureau zal zijn erkenning – en dus zijn business – op het spel zetten voor één klant, laat staan normen aanpassen of informatie verzwijgen.

De eisen waaraan wij moeten voldoen, zijn niet min: we moeten diverse basiscompetenties bezitten via een wetenschappelijke academische basisopleiding, we moeten kennis aantonen van de bodemwetgeving en de toepassing ervan bewijzen via opleiding en examens, en bovendien een heel aantal jaar relevante ervaring hebben. Het is een van de zwaarste erkenningen in het Vlaamse milieulandschap. Wat wij elke dag doen, is een ambacht: eentje waar je enkel resultaten boekt dankzij een combinatie van kennis én ervaring. Bij elk dossier stellen we ons de vraag ‘zou ik hier zelf zorgeloos kunnen wonen of werken?’

Om onze onafhankelijkheid naar alle betrokkenen nog verder in de verf te zetten, is het ook nuttig te vermelden dat alle erkend deskundigen binnen het wettelijke kader een kwaliteitssysteem hebben dat periodiek extern wordt doorgelicht. Daarnaast wordt door meerdere deskundigen een deontologische code onderschreven. Tegen elke mogelijke inbreuk kan een klacht worden ingediend. Bovendien verzamelen wij jaar na jaar meer data en krijgen we beter zicht op de processen die zich in de ondergrond afspelen. Onze kennis wordt elke dag groter en wij weten vandaag meer dan gisteren, maar minder dan morgen. Op basis van wat wij vandaag weten, bepalen wij de risico’s en doen wij aanbevelingen. We onderzoeken, we interpreteren, we besluiten en adviseren. Alles naar eer en geweten. Door onze eigen analyses wordt onze kennis almaar groter en de regels alleen maar verfijnder en strenger.

Nu de conclusies van de PFOS-commissie bekend zijn, nodigen we iedereen dan ook uit om geen zoveelste heksenjacht te starten. Het moddergooien moet stoppen. Alleen door respectvol, eerlijk en transparant samen te werken tussen alle actoren worden onze toekomstige generaties er beter van.

Deze brief werd ondertekend door de Vereniging voor Erkende Bodemsaneringsdeskundigen (VEB vzw) en de Vereniging van Onafhankelijke Bodemkundige Advies- en Studiebureaus (VOBAS vzw).

Zijn lid van VEB: A+E Consult, AB Soil Remediation Experts, ABO, AECOM Belgium BV, Antea Group, Arcadis Belgium, Bova Enviro+, Envirosoil, ERM, Escher, Rimeco Milieu, RSK Benelux, Sertius, Soil Solutions BV, Sweco Belgium, Talboom Milieu, Tauw België en Witteveen + Bos.

Zijn lid van VOBAS: ABC-Milieu, ABESIM BVBA, ABV-Develeopment Environment, ACC Geology, A.G.T., AMIBO, ARCHITEAM, Artemis Milieu, Asper BVBA, Bodemkundige Dienst van België, Bouwen & Milieu NV, BK-Ecosys, Deweer Studie- en Ingenieursbureau, Ensoil BV, Environmental Works BVBA, GCM-A, Geolys, IBEVE, Ingenieursbureau Asset, Labo Devlieger, Profex, Ramboll Environ, Recycling Assistance, Saneco, Sapion, SM&C, Terra Engineering & Consultancy, Tractebel, United Experts

Partner Content