‘Onaanvaardbaar’: regering-De Croo verwerpt Europese energieplannen

Staatssecretaris voor de Relance Thomas Dermine (PS).

Door de oorlog in Oekraïne wil de Europese Commissie sneller van Russische fossiele brandstoffen af. Maar bevoegd staatssecretaris Thomas Dermine (PS) vindt dat de centen niet eerlijk verdeeld worden.

Minder verbruik, andere importlanden en meer groene energie. Dat zijn ruwweg de drie manieren waarop de Europese Commissie van Russische fossiele brandstoffen af wil. Voorzitter Ursula von der Leyen en Green Deal-commissaris Frans Timmermans stelden de plannen, REPowerEU genaamd, afgelopen woensdag in detail voor. Plannen die door de lidstaten moeten worden goedgekeurd.

Ter ondersteuning trekt de Commissie 300 miljard euro uit. Nu ja, het gaat om 20 miljard aan nieuwe middelen en 280 miljard euro aan budgetverschuivingen. En dat is niet helemaal naar de zin van de federale regering. ‘Het wordt precies een gewoonte dat de Commissie honderden miljarden aankondigt, terwijl het in werkelijkheid nauwelijks om vers geld gaat’, zegt bevoegd staatssecretaris Thomas Dermine (PS).

Coronaherstelfonds

REPowerEU is gekoppeld aan het coronaherstelfonds dat in de zomer van 2020 werd overeengekomen. Van de lidstaten wordt verwacht dat ze de bestaande herstelplannen actualiseren om aanspraak te maken op de nieuwe middelen. Een addendum, noemen ze het in Brussel. Daarin moeten de lidstaten dus verduidelijken hoe ze sneller dan vandaag van Russische energiebronnen willen af geraken.

Veel beter zou het zijn om naar de energieafhankelijkheid van de lidstaten te kijken.

Thomas Dermine

Staatssecretaris voor de Relance (PS)

De centen komen voornamelijk uit drie potjes. Uit het coronaherstelfonds zijn er nog 225 miljard euro aan goedkope (maar impopulaire) leningen over – enkel Griekenland, Spanje en Roemenië hebben alle leningen aangevraagd. Daarnaast verschuift de Commissie ruim 34 miljard aan cohesie- en landbouwmiddelen en is ze van plan om 20 miljard euro aan bijkomende Europese uitstootrechten te verkopen. Met zulke uitstootrechten moeten bedrijven een prijs betalen voor elke ton CO₂ of equivalenten die ze uitstoten.

Verdeelsleutel

Zoals wel vaker vormen de centen een struikelblok. Ook voor België. ‘Eerst en vooral dreigen de regio’s zulke cohesie- en landbouwmiddelen door de verschuiving te ontlopen. Ten tweede zijn leningen niet interessant omdat ze onze schuld de hoogte induwen, terwijl het dezelfde Commissie is die België vraagt zijn schuldtraject te herzien. En ten derde betekenen meer uitstootrechten gewoon meer uitstoot en lagere uitstootprijzen’, legt Dermine uit, die benadrukt dat hij wel volledig achter de doelstelling van REPowerEU staat.

Tot slot gaat België niet akkoord met de nationale verdeelsleutel die de Commissie wil hanteren voor de 20 miljard aan nieuwe middelen. Die is dezelfde als die van het coronaherstelfonds en neemt de economische gevolgen van de pandemie met referentiejaar 2021 als uitgangspunt. ‘Dat is voor REPowerEU niet relevant. Veel beter zou het zijn om naar de energieafhankelijkheid van de lidstaten te kijken. Op die manier zou België meer dan 500 miljoen in plaats van de voorziene 270 miljoen euro krijgen. De voorgestelde rekenwijze is voor ons niet aanvaardbaar’, aldus Dermine.

Belasting op grote vermogens

Dermine denkt dat de Commissie net – zoals bij het Europese herstelfonds – nieuwe gemeenschappelijke schulden moet aangaan zodat de lidstaten bijkomende subsidies voor de versnelde omslag kunnen ontvangen. ‘Dat vormt geen probleem. De gemiddelde schuldgraad van de EU ligt aanzienlijk lager dan die van de VS, Japan of het VK.’

Hoe moet het dan wel worden terugbetaald? ‘Met nieuwe Europese inkomstenbronnen, zoals een Europese belasting op grote vermogens, een belasting op de grote technologiebedrijven of het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens’, klinkt het.

Maandag komen de Europese staatshoofden en regeringsleiders bij elkaar op een speciale topontmoeting in Brussel, waar het REPowerEU-voorstel verder wordt besproken. ‘België is er van plan om akkoord te gaan met de basis van het voorstel, maar niet met de inhoud ervan’, vertelt een regeringsdiplomaat. Een akkoord tussen de 27 lidstaten ligt dus nog niet binnen handbereik.

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier

Partner Content