Het lukt werkende jonge moeders niet hun baby borstvoeding te geven op het werk. Nochtans is dat sinds 1 juli van vorig jaar een dwingend recht. Niet één procent van de bevallen werkneemsters maakt gebruik van de borstvoedingspauzes. En zij die het doen, kolven melk af. Wie in een Belgisch bedrijf een baby voedt, is een curiositeit. Praktisch is het ook moeilijk: het kindje is er niet en een hongerige baby trekt zich overigens niets aan van een arbeidstijdenreglement.
...

Het lukt werkende jonge moeders niet hun baby borstvoeding te geven op het werk. Nochtans is dat sinds 1 juli van vorig jaar een dwingend recht. Niet één procent van de bevallen werkneemsters maakt gebruik van de borstvoedingspauzes. En zij die het doen, kolven melk af. Wie in een Belgisch bedrijf een baby voedt, is een curiositeit. Praktisch is het ook moeilijk: het kindje is er niet en een hongerige baby trekt zich overigens niets aan van een arbeidstijdenreglement. België is een trouw lid van de Internationale Arbeidsorganisatie. Maar het duurde uitzonderlijk lang voor het internationaal verdrag nummer 183, dat het recht op borstvoedingspauzes bepaalt, ook werd uitgevoerd. Dat gebeurde eindelijk vorig jaar, dankzij een collectieve arbeidsovereenkomst van de sociale partners in de Nationale Arbeidsraad. Evenwel: alleen voor de privésector. Vrouwen die vier uur per dag werken, hebben recht op een half uur borstvoedingspauze. Moeders die zeven en een half uur werken, krijgen één uur pauze, of twee keer een half uur. Twee maanden op voorhand moet de werkgever over dit blijde voorval worden geïnformeerd, met een medisch getuigschrift of een attest van Kind en Gezin. De voedingsperiode loopt over zeven maanden, uitzonderlijk negen. Tijdens de pauzes wordt de arbeidsovereenkomst opgeschort. De werk- gever betaalt geen loon, maar de moeder krijgt een uitkering van de ziekteverzekering, ongeveer 82 procent van het nettoloon. De eerste statistieken zijn gemaakt. En wat iedereen al bevroedde: de borstvoeding op het werk is geen succes. De Christelijke Mutualiteiten telde na dat 39.074 van zijn leden in het vierde kwartaal van 2002 zwangerschapsverlof hebben opgenomen. Slechts 52 van die werkneemsters maakten gebruik van het recht op borstvoedingspauze. In het eerste kwartaal waren het er 76 van de 12.949 bevallen vrouwen. Bij de Socialistische Mutualiteiten is het niet anders. Van zijn 11.275 bevallen leden in de tweede jaarhelft van 2002 kozen er slechts 61 voor borstvoeding op het werk. Natuurlijk geeft niet elke jonge moeder haar baby de borst. Maar de trend is stijgend, quasi twee derde van de moeders kiest ervoor. De medische wereld promoot de borstvoeding: de moedermelk is niet alleen licht verteerbaar, ze beschermt het kind tegen infecties en allergieën. De meeste werkneemsters stoppen er evenwel mee na hun zwangerschapsverlof, na een maand of drie. De praktische problemen voor borstvoeding op kantoor of in het atelier zijn immers bijna onoverkomelijk. Slechts weinig bedrijven beschikken over een kindercrèche en de ouders kiezen hun opvang gewoonlijk dicht bij huis en niet naast hun werk. De verplaatsing naar de crèche of de woning is tijdens de scherp bemeten pauzetijd niet haalbaar. Eén uur of twee halve uren op een volle werkdag is trouwens geen geschikte regeling om een haast permanent om melk wenend kindje te voeden. De pauzes zijn zelfs te kort om de borstvoeding door middel van afkolven op peil te houden. En hoewel de werkneemsters tijdens de periode van borstvoeding tegen ontslag zijn beschermd, moeten ze van de werkgevers geen groot enthousiasme verwachten. Ook al omdat in kleinere ondernemingen, die geen geschikte ruimte beschikbaar hebben, de werkgever de borstvoedende moeder in zijn privéwoning moet toelaten. Werkneemsters beschikken overigens nog over andere mogelijkheden om borstvoeding te geven. Tal van bedrijven staan in die omstandigheid een onbetaald verlof toe. Het nieuwe stelsel van tijdskrediet biedt de mogelijkheid van ouderschapsverlof na het zwangerschapsverlof, met een verhoogde uitkering door de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening. Maar dat geldt alleen in ondernemingen met meer dan tien werknemers. Het algemeen reglement op de arbeidsbescherming let ook op de gezondheid van werkneemsters en hun baby in risicosectoren. Dat geldt onder meer in de medische sector en bepaalde takken van de chemie. De arbeidsgeneesheer kan de overplaatsing naar een veiliger job bevelen, en zo die er niet is, blijft de moeder gewoon thuis, op kosten van de ziekteverzekering. Guido Despiegelaere