Als jong meisje vertolkte Leontina Vaduva samen met haar moeder, Maria Ciobanu, Roemeense volksmuziek. Hun twee stemmen leken echter zo sterk op mekaar dat Vaduva voor haar eigen toekomst een ander vak koos. Het werd opera. In haar geboorteland heeft ze weinig gezongen, want onmiddellijk nadat ze in 1986 afstudeerde, won ze het zangconcours van Toulouse. Het jaar daarop zong ze in diezelfde stad de titelrol van "Manon" van Massenet, het begin van een internationale carrière. Nu vertolkt Leontina Vaduva in De Munt de rol van de pientere Susanna in "Le nozze di Figaro". Het operahuis heeft niet de gewoonte om sterzangers binnen te halen, tenzij ze bereid zijn om de lange repetitieperiode van zes weken mee te maken. Voor Vaduva was dat geen bezwaar, integendeel, nu kan ze opnieuw samenwerken met dirigent Antonio Pappano, met wie ze de rol van Mimi uit "La Bohème" op plaat vastlegde.
...

Als jong meisje vertolkte Leontina Vaduva samen met haar moeder, Maria Ciobanu, Roemeense volksmuziek. Hun twee stemmen leken echter zo sterk op mekaar dat Vaduva voor haar eigen toekomst een ander vak koos. Het werd opera. In haar geboorteland heeft ze weinig gezongen, want onmiddellijk nadat ze in 1986 afstudeerde, won ze het zangconcours van Toulouse. Het jaar daarop zong ze in diezelfde stad de titelrol van "Manon" van Massenet, het begin van een internationale carrière. Nu vertolkt Leontina Vaduva in De Munt de rol van de pientere Susanna in "Le nozze di Figaro". Het operahuis heeft niet de gewoonte om sterzangers binnen te halen, tenzij ze bereid zijn om de lange repetitieperiode van zes weken mee te maken. Voor Vaduva was dat geen bezwaar, integendeel, nu kan ze opnieuw samenwerken met dirigent Antonio Pappano, met wie ze de rol van Mimi uit "La Bohème" op plaat vastlegde. Leontina Vaduva: We hebben elkaar bij die opname ontmoet, hebben samengewerkt en zijn op mekaar verliefd geworden. Nee ernstig, hij is jong en een groot muzikant met een mooie carrière. Voor ons zangers is het belangrijk om een chef te hebben die in de stem geïnteresseerd is en die zichzelf geeft in wat hij wil realiseren. Wat doet hij dan?Vaduva: Hij vraagt enorm veel van zijn zangers. Iedere keer als we met hem werken, is het alsof we een opname aan het maken zijn. Elke noot, elke klemtoon van een woord wordt afgewogen. Hij haalt het maximum uit zijn zangers. Dat is schitterend. Er zijn tegenwoordig niet veel chefs die zoveel belang hechten aan de voorbereiding van een zanger. Is hij dan een coach?Vaduva: Meer dan dat. Pappano zoekt in ieders stem naar datgene wat hij op scène wil realiseren. Als je met een pianist of alleen werkt, weet je niet goed waar hij naartoe wil. Om een zo volledig mogelijk totaalbeeld te krijgen, werkt hij zelf met ons. Verandert hij dan de klank van uw stem?Vaduva: Nee, natuurlijk blijft het timbre hetzelfde, maar hij tracht te bereiken wat hij wil horen, de kleuren te vinden die hij in het werk wil hebben. Dat ging al zo bij de opname van "La Bohème" en nu opnieuw. Hij is erg bekommerd om zijn zangers, al lang van tevoren laat hij hen langskomen om aan de stem te werken. Als we nadien allemaal samen zijn, gaan de repetities ook onmiddellijk vlotter. Bent u na een werkdag dan niet uitgeput?Vaduva: Je wordt mentaal wel op de proef gesteld, want je moet je op veel zaken concentreren. Er is niet alleen de klank, maar ook de kleur die we aan ons personage moeten geven. Je moet het karakter ervan in de klank ontdekken. Dat is veel vermoeiender dan het vocale werk. Want als je goed zingt, doet het geen pijn. Er is een wereld van verschil tussen een Mimi en een Susanna, niet?Vaduva: Wat hun karakter betreft, zijn ze verschillend. Hoewel. In het tweede bedrijf van "La Bohème" in café Momus is Mimi levendig en toegankelijk. Het is toch een jong meisje, ook al is ze ziek. Ze heeft bovendien geldgebrek, een kwaal die de jongeren zelfs in onze dagen treft. Bij Susanna ligt het anders. Zij ziet het leven van zijn positieve kant. Het is een schalkse jonge vrouw, genereus en zeer open. Ze leidt ook het spel.Vaduva: Samen met Figaro, maar zij is het vooral die aan de touwtjes trekt. Zoals de vrouw in een relatie een sterke inbreng heeft. Zij kan een man ten gronde richten of hem net groot maken. Susanna is niet anders. Ze heeft haar principes. Ze blijft trouw aan Figaro ondanks de avances van de graaf. Een mooie man, rijk, met macht. Aan dat alles weerstaat ze uit liefde voor Figaro en uit principe. In deze productie hou ik vooral van de realistische visie op de verhoudingen tussen de personages. Regisseur Christof Loy heeft elke persoon op zijn plaats in de sociale hiërarchie gehouden. Er is wel een medeplichtigheid onder de vrouwen, zoals tussen de gravin en Marcellina in het laatste bedrijf. Daar ontluikt hun vriendschap, maar nooit zal de sociale ladder overbrugd worden. Hoelang is het ondertussen geleden dat u Susanna zong?Vaduva: Al zeven jaar geleden, in Toulouse. Het is nu pas de tweede keer. In al die jaren is de rol wel gerijpt omdat ik andere rollen heb gezongen. Mijn beeld van het personage is klaarder. Ook op muzikaal gebied. Ik geef nu een andere waarde aan de tekst, vooral aan de recitatieven. Dat deed ik eerst niet. Als je een rol de eerste keer doet, ontdek je de muziek en de tekst, het personage, het karakter, alles. Dan is het moeilijk om achtergrondwerk te leveren. Dat doe je maar beetje bij beetje en over de tijd heen. Is zo een avond zingen erg vermoeiend?Vaduva: We proberen zoveel mogelijk zaken over te brengen. Na een voorstelling zijn we leeg. Dan hebben we één tot twee dagen nodig om de batterijen weer op te laden. Fysiek en emotioneel. Vooral het einde van Mimi is zwaar. Maar "Manon", "Juliette" en "La Traviata" evengoed. U sterft wel veel op scène?Vaduva: ( Schatert) Ik sterf elke avond om beter te kunnen verrijzen. Wij geven veel emotie. We identificeren ons met onze rol, glijden in ons personage. Een artiest heeft het nodig om dit leven te leiden. Het is alsof we in een tekenfilm terechtkomen. We onthechten ons van de realiteit en leiden bijna een ander leven. Dat is zwaar. Op het ogenblik dat je veel emotie voelt terwijl je zingt, word je helemaal leeg. En op het einde ben je dan bijna dood. De muziek van Mozart is meer dan tweehonderd jaar oud. Voelt u dat?Vaduva: Natuurlijk zijn er op muzikaal gebied bepaalde stijlvereisten. Maar als je opera zingt, dan pas je je gemakkelijk aan. Het is geen enorme verandering. Want alle personages hebben karakters die we ook rondom ons zien. De mens is in al die tijd niet zo verschrikkelijk veel veranderd. Hij is wel wat geëvolueerd. Maar in de diepte blijven de haat, het geluk en de liefde wel altijd hetzelfde. Maar de muzikale afmetingen, de grootte van het orkest, veranderen toch?Vaduva: Vroeger zongen ze anders, dat is juist. Maar door het werk dat we doen, slagen we erin om ons in die vorm te wringen, zoals een taart in haar vorm. Het is wel telkens anders. Uw Verdi klinkt helemaal anders dan uw Rossini.Vaduva: "La gazza ladra" is de enige Rossini die ik heb gezongen. Om te wennen aan de stijl moet je je voor iedere rol opnieuw voorbereiden. Ik denk niet dat ik nog de gelegenheid zal krijgen om Rossini te zingen. Iedereen duwt me naar een meer lyrisch repertoire, zoals "Faust", Luisa Miller. Al zou ik Rossini wel opnieuw willen zingen, maar ik vrees dat zoiets niet lukt. U beslist dus niet zelf wat u gaat zingen?Vaduva: Nee, dat hangt af van wat de theaters willen, wat ze programmeren. Zij stellen het repertoire voor aan de zangers. Wij moeten erop letten om onze stem niet te beschadigen door dingen te gaan zingen die niet aangewezen zijn of die boven onze krachten gaan. Ik heb de indruk dat ik een vrij braaf parcours heb doorlopen. Maar het is waar, soms hebben we de neiging om wat meer te doen, om onszelf voorbij te steken. Je moet hard opletten. Puur vocaal kan je veel zaken zingen, maar je moet je emoties opladen. Om een welomschreven personage neer te zetten, moet je eerst andere opera's gezongen hebben. Daarom ben ik voorzichtig met wat ik zing. Ik kijk altijd vooruit, iedere rol leidt naar een andere opera. Verloopt dat chronologisch?Vaduva: Dat probeer ik. Ik heb "Romeo et Juliette" van Gounod gedaan, daarna "Mireille" - ook van Gounod. Met die rol heb ik me een beetje vergist. Ik dacht dat Mireille gemakkelijker was dan "Faust". Maar doordat die opera weinig wordt gezongen, kreeg ik weer moed. Ik had geen grote referenties en heb me toen in het water gegooid. Het vraagt zeer veel voorbereiding en oplettendheid om te weten of je de juiste keuze maakt. Meestal doe ik geen debuten op één of twee weken. Ik werk een jaar of anderhalf jaar van tevoren. Om een rol te leren?Vaduva: Niet om de rol te leren maar om hem gestalte te geven. Want op één of twee weken kan je veel leren. Maar je rol kennen volstaat niet. Je moet lezen, je informeren om iets aan de muziek bij te brengen. Om je eigen gevoeligheid eraan toe te voegen, je eigen manier van de dingen te bekijken. Voor kunst moet je meer tijd nemen. U zingt geen modern repertoire. Waarom?Vaduva: Ik heb nog niet de gelegenheid gehad. Maar ik voel me ook wel meer aangetrokken door het verleden. Bent u romantisch?Vaduva: Heel erg. Leontina Vaduva zingt in "Le nozze di Figaro" van Mozart in de Munt tot 31 oktober. Recitalplaat met opera-aria's die ze in de zalen zong op EMI Classics, CDC 5 56584 2.Lukas Huybrechts