De geschiedenis van de politieke vernieuwing is nog lang niet geschreven. Wat werd er werkelijk verteld in zaal F en, belangrijker, achter de façade van die bijeenkomsten? Wat hielden de dromen van politici als Guy Verhofstadt (VLD), Marc Verwilghen (VLD), Johan Van Hecke (CVP), Norbert De Batselier (SP), Jos Geysels (Agalev) en Bert Anciaux (VU) echt in? En vooral, wie van hen heeft waar en wanneer geprobeerd om die dromen eens over elkaar te schuiven tot de blauwdruk van "een ander verhaal", zoals Anciaux het placht te noemen. Een verhaal dat in elk geval verder zou gaan dan een afspraak om voortaan wat beleefder te zijn voor mekaar.
...

De geschiedenis van de politieke vernieuwing is nog lang niet geschreven. Wat werd er werkelijk verteld in zaal F en, belangrijker, achter de façade van die bijeenkomsten? Wat hielden de dromen van politici als Guy Verhofstadt (VLD), Marc Verwilghen (VLD), Johan Van Hecke (CVP), Norbert De Batselier (SP), Jos Geysels (Agalev) en Bert Anciaux (VU) echt in? En vooral, wie van hen heeft waar en wanneer geprobeerd om die dromen eens over elkaar te schuiven tot de blauwdruk van "een ander verhaal", zoals Anciaux het placht te noemen. Een verhaal dat in elk geval verder zou gaan dan een afspraak om voortaan wat beleefder te zijn voor mekaar. Vandaag houden alle protagonisten hun versie van de gebeurtenissen achter de kiezen. Maar dat kost sommigen moeite. Vooral Bert Anciaux, uiteindelijk toch de enige die "een" stap heeft gezet door er zijn partij half voor te verlaten. Anciaux zal in zijn boek, dat begin maart verschijnt, hooguit een tip van de sluier oplichten. Natuurlijk is de voorzitter van de alliantie VU-ID21 niet geïnteresseerd in politieke geschiedschrijving, maar in de teloorgang van zijn droom. Reden waarom hij vandaag verbitterd is over Van Hecke die kort voor hij naar Afrika vertrok nog grootse plannen had, waarin Verhofstadt en Anciaux prominent figureerden. Reden waarom hij ook boos is op Verhofstadt die mordicus het gezicht van de vernieuwing wilde blijven. Reden waarom hij zijn geesteskind ID21 tegelijkertijd koestert en met de moed der wanhoop de schijn ophoudt dat hij erin gelooft. Want als er één vraag is die blijft knagen, maar die hij en zijn medestanders omwille van het niet te stuiten enthousiasme van hun achterban niet luidop kunnen stellen, is het wel: is dat alles? Net zoals bij Vincent Van Quickenborne jeuken Anciaux' vingers om het "verraad" van Van Hecke, Verhofstadt en Verwilghen van de daken te schreeuwen. Maar beiden weten ook dat als de "vernieuwers" op enkele maanden tijd voor de verkiezingen onder elkaar beginnen af te rekenen, iedereen cadeaus zal krijgen van de kiezer behalve VU-ID21. En bovendien is er nog altijd dat sprankeltje hoop dat ID21 na 13 juni toch nog de drager zou kunnen worden van iets meer. De hoop dat, eens het corvee van de verkiezingen voorbij, een aantal van Anciaux' partners opnieuw hun vrijheid van denken, gaan en staan zullen hervinden. DE PUZZEL VERANDERDE VAAKOok om die reden zijn ID'ers er nog altijd beducht voor om hun "beweging" als een politieke partij voor te stellen. Sommigen, zoals Pieter Vandekerckhove, stonden daarom van in den beginne sceptisch tegenover een exclusieve alliantie met de VU. Omgekeerd blijven er in de VU heel wat Vlaams-nationalisten die zelfs deze minimale operatie niet verteerd hebben. Johan Sauwens is een loyale soldaat en heeft zijn kritiek minstens tot op de verkiezingsavond ingeslikt. Geert Bourgeois blijft mopperen. Er wordt wat afgezwegen in de zijstraten van de Wetstraat. Er kan evenwel niet over ID21 worden geschreven zonder een zicht te hebben op de puzzel die aan Anciaux' initiatief voorafging. Anciaux heeft "elektronische post" uit Zuid-Afrika in zijn bezit waaruit blijkt dat Van Hecke wel degelijk van plan was om de CVP te verlaten, wat hij vandaag ook mag verkondigen. Van Hecke praatte al in 1996 met de toen nog VU-voorzitter en de nog niet VLD-voorzitter Verhofstadt over een nieuwe formatie. Zelf opperde hij eens Demo 2000 als roepnaam. Ook toen hij naar Afrika vertrok, beloofde hij aan Anciaux en aan mindere goden - zoals Willy Buijs - dat ze spoedig "nieuws" zouden krijgen. Tegelijkertijd onderhield Van Hecke losse contacten met jonge CVP'ers met wie hij dagdroomde over een operatie Christen-democratische Vernieuwing. Het is eigen aan de zoekende mens dat de gedachten vaak verspringen. De puzzel veranderde vaak, en werd ook nooit formeel. Toen Verhofstadt na lang twijfelen opnieuw VLD-voorzitter werd, kreeg het idee van een "open lijst" vorm. Niet alleen in het hoofd van Verwilghen, maar met actieve medewerking van Verhofstadt zelf. Er kwam zand in de machine volgens de één omdat Verhofstadt mordicus de nummer één van zo'n open lijst wilde blijven, terwijl de niet-VLD'ers dat alleen aan Verwilghen gunden. Volgens de anderen omdat Anciaux zelf begon te twijfelen over zijn positie: Brussel, Europa of Senaat. In de contouren van het "andere verhaal" duiken nog andere politici op. In een eerdere fase had Norbert De Batselier volgens twee uitstekende bronnen en ooggetuigen de sleutel in handen. Toen het enthousiasme nog groot was, had Anciaux hem zelfs al voorgerekend hoeveel procent van de VU hij meende mee te krijgen. Ook Geysels kwam met een optimistisch toekomstscenario af. De Batselier is beginnen te twijfelen, geschrokken als hij was van het succes van zijn informele vraag om eens "na te denken". Hij klapte dicht. Ook Geysels haakte af. Anciaux, Verhofstadt en Van Hecke bleven over. Het is een diffuse puzzel, die hooguit kan worden samengesteld door elkaar tegensprekende indiscreties van de protagonisten zelf. Formeel bevestigen doen ze evenwel niets. De puzzel zal ooit moeten worden gelegd, want hij verklaart een aantal politieke gebeurtenissen van de laatste jaren. Om er maar enkele te noemen: de "open lijst" die Verhofstadt en Verwilghen dan maar op hun eentje, en vanuit de VLD, probeerden te lanceren met hun (nooit gepubliceerd) boekje, de oorverdovende stilte en het isolement van Norbert De Batselier in de SP, de schizofrenie van ID21. Het zijn even zovele scherven van wat ooit eens de NPC werd genoemd.Filip Rogiers