De Hutu-vluchtelingen keren naar Rwanda terug. Hoeven VN-troepen nu nog ? België meent van wel, de Amerikanen twijfelen.
...

De Hutu-vluchtelingen keren naar Rwanda terug. Hoeven VN-troepen nu nog ? België meent van wel, de Amerikanen twijfelen.ONDANKS HUN VELE CONTACTEN in de regio en een gestoffeerd informantennetwerk, zijn de Belgische en de Amerikaanse diplomatie compleet verrast door de plotse terugkeer van de Rwandese vluchtelingen. Vorige week donderdagnamiddag, enkele uren voor de vloedgolf zich in beweging zette, zaten de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Erik Derycke (SP) en de Amerikaanse ambassadeur in Brussel, Alan Blinkin, nog om de tafel en niet één keer kwam dit onverwacht en onverhoopt (?) scenario aan bod. Voor zover er tussen beiden een discussie was, ging die over resolutie 1080 die enkele uren later in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zou worden goedgekeurd en waardoor een internationale troepenmacht naar Oost-Zaïre kon vertrekken. Derycke en Blinkin voerden een vriendelijke babbel. Beiden kennen elkaar overigens goed, want sinds het uitbreken van de crisis is er systematisch overleg. Blinkin herhaalde nog eens wat de Amerikanen met het initiatief wilden bereiken, terwijl Derycke opnieuw beklemtoonde dat humanitaire hulp niet volstond. Een politieke oplossing was absoluut nodig, zoniet dreigde de situatie in de regio verder te verzieken. Tijdens het vragenuurtje in de Senaat had Derycke al ongeveer hetzelfde verteld. Voor heel weinig aanwezigen ook een ?specialist? als Leo Delcroix (CVP) had belangrijker zaken om handen waarschuwde Derycke voor een herhaling van een operatie zoals in Somalië die niets of bijna niets oploste. Voorts hamerde hij erop dat ?we Rwanda op zijn woord moeten nemen. Kigali verklaarde zich bereid om de vluchtelingen te ontvangen. Het is tijd dat het de daad bij het woord voegt.? Daar mankeerde het niet aan. Op hetzelfde ogenblik bestookten de Zaïrese Tutsi-rebellen het Mugunga-kamp, het belangrijkste militaire bolwerk van de Hutu-milities. Die verloren de controle over hun achterban, zodat een eindeloze stoet menselijke ellende zich in beweging zette. Richting Rwanda. De politieke oplossing, waar onder meer België maar ook de Afrikaanse landen zo sterk hadden op aangedrongen, was plotseling een feit. VOEDSEL VOOR WAPENS.Daarmee is de vraag actueel of de internationale troepenmacht nog wel zin heeft. Rwanda meent van niet, België blijft een grootschalige operatie verdedigen en de Verenigde Staten, zonder dewelke niets kan beslist worden, twijfelen. De Amerikaanse minister van Defensie William Perry was duidelijk. ?Het is mogelijk dat we onze plannen moeten herzien.? Op de vele internationale fora bepleit de Belgische regering al jaren een oplossing van het vluchtelingenprobleem. Tevergeefs. ?Wat we nu in Kivu meemaken, wordt veroorzaakt door een gebrek aan aandacht en doorzettingsvermogen van de internationale gemeenschap.? Dat verklaarde onlangs Rik Coolsaet, die onder buitenlandministers Willy Claes (SP) en Frank Vandenbroucke (SP) mee verantwoordelijk was voor het Belgisch Afrikabeleid. Nu is een oplossing in zicht, waardoor de vrees van Derycke grotendeels achterhaald lijkt. Toch ziet de regering geen reden om aan het mandaat van de internationale troepenmacht te sleutelen. Zaterdagnamiddag, op de Wereldvoedseltop in Rome maakte premier Jean-Luc Dehaene (CVP) niet eens melding van de nieuwste ontwikkeling in Goma. Volgens de eerste-minister moet de operatie doorgaan zoals gepland. ?De internationale gemeenschap moet alles in het werk stellen om het lijden te verlichten van de vluchtelingen en de lokale bevolking die op haar beurt slachtoffer van de destabilisatie werd. Ik wil het uiterst dringend karakter van de effectieve ontplooiing van de internationale troepenmacht onderstrepen, die een uitkomst voor deze onmenselijke impasse moet bieden.? Staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Reginald Moreels (CVP) voerde in tegenstelling tot Dehaene in Rome wel veel gesprekken met Afrikaanse politici. Voor hem is er geen reden om de troepenmacht af te blazen. ?Meer dan ooit ben ik ervan overtuigd dat er troepen nodig zijn. Alleen op die manier kan de hulpverlening efficiënt georganiseerd worden en kunnen we epidemieën misschien vermijden. Vergeet niet dat er zich nog altijd een paar honderdduizend vluchtelingen in Zaïre bevinden, die onbereikbaar zijn voor de NGO's. Voorts moeten we absoluut werk maken van de ontwapening van de bevolking. Ik denk hier aan speciale programma's, zoals food for arms waarin België een belangrijke rol kan spelen. Tenslotte zou het een kapitale fout zijn ons nu alleen op Oost-Zaïre te concentreren.? Voor de regering gaat het in Kivu om meer dan alleen de vluchtelingen. Daar wordt over de toekomst van Zaïre beslist. In de Belgische diplomatie is de twijfel groot dat de rebellen onder leiding van Laurent Kabila door de Zaïrezen zelf kunnen geneutraliseerd worden. Een internationale troepenmacht zou dat wel kunnen klaren. Naarmate de dagen vorderen en de Hutu de weg naar Rwanda terugvinden, is het waarschijnlijk dat België vooral zijn Zaïrese agenda probeert te slijten. Daarin kadert de beslissing om vliegtuigen met noodhulp naar Kinshasa en Kisangani te sturen. Een topdiplomaat : ?Wie wint er iets bij als Zaïre in een groot zwart gat verandert ? Desgevallend moeten we het regime en president Mobutu Sese Seko maar wat ontzien.? Paul Goossens Vluchtelingen op weg naar het Rwandese Gysenyi. Wie wint er iets bij als Zaïre in een groot zwart gat verandert ?