CVP, SP en Agalev, de drie Vlaamse partijen die in de Kamercommissie van Binnenlandse Zaken het wetsvoorstel tegen racistische partijen goedkeurden, maken veel tactische bedenkingen bij het initiatief. Een martelaarsrol ligt het Blok goed en levert in Vlaanderen meestal sympathie en stemmen op.
...

CVP, SP en Agalev, de drie Vlaamse partijen die in de Kamercommissie van Binnenlandse Zaken het wetsvoorstel tegen racistische partijen goedkeurden, maken veel tactische bedenkingen bij het initiatief. Een martelaarsrol ligt het Blok goed en levert in Vlaanderen meestal sympathie en stemmen op. De CVP reageert dus zeer terughoudend, maar ook SP en Agalev beseffen dat ze zich in een mijnenveld begeven. "We zitten er zeer verveeld mee", zegt Pieter De Crem (CVP). "Er was echter enorme druk van de Franstaligen." Jef Tavernier (Agalev) relativeert die forcing en hoopt dat de wet het Blok tot voorzichtigheid zal aansporen. "Hun programma zullen ze niet bijsturen, maar hopelijk denken ze nu twee keer na voor ze hun pamfletten schrijven." Ook fractieleider Louis Vanvelthoven (SP) zit met vragen. "Echt gelukkig ben ik er niet mee, maar tegenstemmen ging niet. Dat was onaanvaardbaar." SP-voorzitter Fred Erdman heeft er minder problemen mee. "Alle middelen zijn goed om het einddoel, een maatschappij zonder racisme en discriminatie, te bereiken. Ik hoop dat deze discussie de ogen van het publiek tijdig zal openen." Het wetsvoorstel waarover vandaag in de Kamer wordt gestemd, vult de wet van 4 juli 1989, over de overheidsfinanciering van de politieke partijen aan. Volgens die wet komen alleen partijen, die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens eerbiedigen, voor betoelaging in aanmerking. De puur formele bepaling wordt nu geconcretiseerd. Volgens een nieuw artikel kan de parlementaire controlecommissie een klacht over racistisch gedrag aan een college van drie topmagistraten - de voorzitters van het Arbitragehof, de Raad van State en het Hof van Cassatie - doorspelen. Dat dient "onverwijld een behoorlijk met redenen omkleed eensluidend advies uit te brengen". Oorspronkelijk was er sprake van een bindend advies, maar dat sneuvelde. De controlecommissie kan dus autonoom beslissen of er een sanctie volgt en de overheidsdotatie voor ten minste drie maanden en maximaal één jaar wordt ingetrokken.DE POLITIEKE WILLEKEURIn de commissie Binnenlandse Zaken stonden alle partijen, de VLD en het Blok uitgezonderd - de VU is er niet stemgerechtigd - positief tegenover een strengere inhoudelijke controle. Willy Cortois (VLD) maakte bezwaar omdat men "in naam van de grote principes, de weg van de politieke willekeur opging". Blokker Filip De Man protesteerde fel en wou weten wat er zoal voorwerp van onderzoek kon worden. Waren het alleen de handelingen van mandatarissen of konden ook de verkiezingspamfletten van kandidaten gescreend worden? Claude Eerdekens (PS) bevestigde - en niemand sprak hem tegen - dat alle teksten, zelfs uit de kleinste afdeling, gewraakt kunnen worden. Eerdekens, een van de drijvende krachten achter het initiatief, vindt het onnodig dat het parlement vooraf het advies van de Raad van State vraagt. "Er is geen enkele verplichting en het betekent slechts tijdverlies. Het Blok werd slechts groot omdat we niet hard terugsloegen. We moeten tonen dat het ons menens is." Over het advies van de Raad van State was veel te doen. Het CVP-partijbureau vroeg haar Kamerfractie dat ze het wetsvoorstel door de Raad van State zou laten toetsen. Die weigerde echter, omdat het idee vroeger in de commissie al was weggestemd. CVP-fractieleider Paul Tant: "Ik voel me in deze geëngageerd en er bestaat nog altijd een onderscheid tussen de fractie en de partij." Wellicht komt die toetsing van de Raad van State er toch. Het is vrijwel zeker dat het wetsvoorstel door de Senaat wordt geëvoceerd en de CVP de verwijzing naar de Raad van State eist. Fractieleider Hugo Vandenberghe: "Ik heb de indruk dat sommige punten onvoldoende onderzocht werden. Het is riskant om de vrijheid van mening te begrenzen. De vraag rijst trouwens of de gesanctioneerde een verhaal heeft." Ondanks de Vlaamse terughoudendheid is zowat iedereen het erover eens dat het Vlaams Blok racistisch is. Het 70-puntenprogramma geldt als een overduidelijk bewijs. Indien het Blok er afstand van neemt, zou veel kritiek verstommen en zou ook het cordon sanitaire onmiddellijk barsten vertonen. Erdman maakt zich echter geen illusies. "Ze willen het niet opgeven en ze kunnen het ook niet. De achterban zou het niet slikken." Voor Eerdekens is de drooglegging van het Blok geen eindpunt. "Voor mij heeft een racistische partij geen recht van bestaan. Ik hoop dat ik er binnenkort een meerderheid van kan overtuigen."Paul Goossens