Info : De auteur is natuurkundige.
...

Info : De auteur is natuurkundige.De aarde warmt op. Het laatste vlammetje hoop dat er niets aan de hand zou zijn, lijkt door Rita en Katrina uitgeblazen. Het smeltende poolijs, de hete zomers en aanhoudend zachte winters, en nu dan de verwoestende orkanen kunnen geen toevalligheid zijn. Bij ons viel de voorbije zomer nogal mee (of tegen), maar de hittegolven van de vorige jaren zijn niet vergeten. Metingen tonen aan dat de gemiddelde temperatuur op aarde de voorbije eeuw met 0,6°C gestegen is. De meeste experts zijn van mening dat die opwarming grotendeels door menselijke activiteit wordt veroorzaakt. De uitstoot van verbrandingsgassen zou het broeikaseffect van de atmosfeer versterkt hebben waardoor de temperatuur op het aardoppervlak gestegen is. Het warmere zeewater wakkert de orkanen aan, met de nu bekende tragische gevolgen. Aan de feiten kan niet getwijfeld worden. Maar aan het feit dat de wereld ingewikkeld in elkaar zit evenmin. De aardse atmosfeer is een te complex systeem, ook voor experts, om uit enkele bekende feiten eenvoudige conclusies te trekken. Bewijzen de hurricanes in de VS dan niet dat het klimaat op hol is geslagen? Betalen we uiteindelijk niet de prijs voor de vervuiling van de atmosfeer? Wie weet het? Er zijn redenen voor bezorgdheid, maar het is ook nodig te beseffen dat we niet veel met zekerheid weten. Zo veel factoren spelen een rol dat het niet mogelijk is om het kluwen van oorzaak en gevolg te ontwarren. Vooreerst zijn er de natuurlijke klimaatsvariaties. Die hebben altijd bestaan. Het klimaat op aarde is nooit stabiel geweest en sinds het einde van de jongste ijstijd (zo'n tienduizend jaar geleden) kent deze planeet een trend van stijgende temperatuur. Met schommelingen weliswaar, want er zijn periodes geweest van relatieve afkoeling (zoals in de 16e eeuw) en van versnelde opwarming (zoals nu). Wie zal zeggen wat de toekomst brengt? Dan is er de invloed van de mens. Door de verbranding van koolstofhoudende producten (hout, aardolie, enz.) steeg het CO2-gehalte van de atmosfeer sinds de industriële revolutie van 0,02 % tot 0,03 %. CO2 is een broeikasgas en heeft dus een opwarmend effect. Anderzijds stoot de mens veel stofdeeltjes in de lucht. Het stof schermt het aardoppervlak af van het zonnelicht, hetgeen de temperatuur doet dalen. Wat is het uiteindelijke effect? Niemand weet het. De indruk dat de weersomstandigheden extremer worden, kan ook ontstaan doordat we zelf kwetsbaarder worden. Leven zonder elektriciteit en zonder continue bevoorrading is ondenkbaar geworden. Maar bij een overstroming vallen al deze voorzieningen weg. Wat vroeger een tijdelijk ongemak was, wordt nu een catastrofe. Ten slotte spelen de wereldomspannende communicaties een rol bij het interpreteren van de gebeurtenissen. Wanneer tweehonderd jaar geleden Louisiana onder water liep, vernamen we daar in Europa niets van. Het feit dat de media ons overspoelen met berichten over orkanen en tyfoons, hoeft niet te betekenen dat er nu meer stormen zijn dan vroeger. Wat is er dan aan de hand? Wat is een feit? Wat is theorie? Wat is verbeelding? Dat de temperatuur de voorbije eeuw gestegen is, kan als een vastgesteld feit beschouwd worden. Verandert het klimaat? Dat zal wel, want het klimaat verandert voortdurend. Wat is de oorzaak van de huidige verandering? De mens? Dat is mogelijk. Een gril van de natuur? Dat is ook mogelijk. Wordt de toekomst heet en stormachtig? Niemand weet het. Rita en Katrina zijn uitgeraasd. Verder is niets zeker. Gerard Bodifée