Sinds het begin van het jaar 2000 bevinden de obligatiemarkten zich in een opwaartse trend die de rente in Europa op een historisch dieptepunt bracht (3,19 % vandaag op een obligatie over tien jaar, tegenover 5,6 % in januari 2000). De oorzaak: de vlucht van de beleggers naar veilige beleggingen na de beurscrash. Bij de bedrijfsobligaties vond er een soortgelijke beweging plaats, maar de degradaties in maart 2005 van General Motors en Ford tot rommelobligaties ( junk bonds in het jargon) zorgden voor een massale verkoop bij de beleggers. Die beseften dat niet alle obligaties zonder risico zijn.
...

Sinds het begin van het jaar 2000 bevinden de obligatiemarkten zich in een opwaartse trend die de rente in Europa op een historisch dieptepunt bracht (3,19 % vandaag op een obligatie over tien jaar, tegenover 5,6 % in januari 2000). De oorzaak: de vlucht van de beleggers naar veilige beleggingen na de beurscrash. Bij de bedrijfsobligaties vond er een soortgelijke beweging plaats, maar de degradaties in maart 2005 van General Motors en Ford tot rommelobligaties ( junk bonds in het jargon) zorgden voor een massale verkoop bij de beleggers. Die beseften dat niet alle obligaties zonder risico zijn. De economie vertoont geen tekenen van heropleving. De indicatoren zijn niet zo gunstig in de Verenigde Staten, zeker niet na de doortocht van orkaan Katrina, die het vertrouwen van de consument heeft aangetast. Voor Europa ziet het er nog slechter uit. Het werkloosheidscijfer in de eurozone bereikte eind augustus een record van 8,6 %. Sommige grote landen, zoals Duitsland en Frankrijk, deden het nog slechter. In Duitsland bereikt het werklozenaantal het niveau van net na de Tweede Wereldoorlog. In die omstandigheden, en met de vaststelling dat de Europese ondernemingen en consumenten weinig vertrouwen hebben in de economie, speculeren waarnemers op een verlaging van de kortetermijnrente door de Europese Centrale Bank (ECB). Die zal er niet komen, want ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet focust op een inflatie van minder dan 2 %. Bovendien is de economische situatie in de verschillende lidstaten van de Unie niet gelijk. Die waarschuwingen in verband met de kortetermijnrente en de massale aankoop van obligaties door de centrale banken hebben ertoe geleid dat de tienjarige rente een duik heeft gemaakt. In Europa was die op 9 september 3,15 %, een historisch dieptepunt. De huidige zwakte doet vermoeden dat de markt overdreven heeft. In de VS bedraagt de tienjarige rente momenteel 4,27 %, tegenover 3,75 % voor de kortetermijnrente. Een verschil dat erop lijkt te wijzen dat de obligatiemarkt mikt op een erg slechte economische situatie. Nochtans zijn de vooruitzichten van de economen niet zo somber. Die anomalie moet in principe worden gecorrigeerd door een stijging van de langetermijnrente. In Europa is het verschil (1,19 %) tussen de tienjarige rente (3,19 %) en de rente van de ECB (2 %) groter dan in de VS, waardoor het lijkt alsof de economische situatie in Europa beter is dan in de VS. Onterecht. Een tweede te corrigeren anomalie. De huidige lage rente zal vermoedelijk niet blijvend zijn. Geld lenen zal binnenkort weer duurder worden. De huidige rentesituatie is immers niet in overeenstemming met de economische realiteit. Maar een dergelijke evolutie zou uiteraard negatief zijn voor de beleggers in obligaties van hoge kwaliteit. De winstwaarschuwing van General Motors van 16 maart en de degradatie van de noteringen van GM en Ford tot 'junk bonds' die daarop volgde, hebben een sterke impact gehad op de markt van de bedrijfsobligaties. De spreads, of de rendementspremie die de bedrijfsobligaties bieden tegenover risicoloze effecten, stegen snel. Maar zijn met de terugkeer van de kalmte weer gedaald. Gezien de voortdurende verbetering van de financiële situatie van de ondernemingen en van de maatregelen die GM en Ford namen om het vertrouwen te herstellen, denken we dat de spreads van de bedrijfsobligaties zullen dalen, positief voor wie in dat type obligaties heeft belegd. Vincent Joye